Еретики

Оршолон юртэмсые бүтээлгэ

1Эхинэй эхиндэ Бурханай оршолон юртэмсые бүтээжэ захалхада,2газар дэлхэйн үшөө мүндэлөөдүйдэ, оёоргүй гүнзэгы уһан дээгүүр — харанхы, гансал Бурханай һүлдын уһан дээгүүр элин байхада,3Бурхан:

— Туяа гэрэл оршог! — гэжэ айладхаба. Туяа гэрэл бии болобо.4Бурхан туяа гэрэлэй һайхан байһые хараад, тэрэнээ харанхы-һаа илган амяарлаба.5Тиигээд Тэрэ туяа гэрэлые «үдэр» гэжэ нэрлэбэ, харин харанхые «һүни» гэбэ.

Иигээд үдэшэ үнгэржэ, һүни болоод, үглөө эхилэн, нэгэдэхи үдэр дүүрэбэ.

6Хоёрдохи үдэрөө Бурхан:

— Уһан хоёр тээшээ хубаараг! — гэжэ захирба.7Удаань Бур-хан уһые хоёр тээшэнь хубаахадаа, нэгыень дээрэ тогтоожо, нүгөөдыень доро болгобо.8Хоёр уһа илгаһан зүйлые Тэрэ «тэнгэри» гэжэ нэрлэбэ. Иигээд үдэшэ үнгэржэ, һүни болоод, үглөө эхи лэн, хоёрдохи үдэр үн гэрбэ.

9Гурбадахи үдэрөө Бурхан:

— Тэнгэри дорохи уһан нэгэ газарта сугларжа, хуурай газар үзэгдэг! — гэжэ айладхаба. Айладхалайнь ёһоор энэ бүтэбэ.10Бурхан хуурай газарые «газар түби» гэжэ нэрлэбэ, сугларһан уһанда «далай» гэжэ нэрэ үгэбэ. Хараһан зүйлөөрөө Бурхан сэдьхэлээ хананги байгаа бэлэй.11Удаань Бурхан:

— Энэ газар ургасатай байха болтогой! Элдэб янзын үбһэ ногоон, жэмэстэ элдэб модон ургаг!— гэжэ захирба. Энэнь бүтэбэ.12Тиигэжэ газарай хүрьһэнһөө янза бүриин ургамал ургаба. Эдэ бүхэнэй хэр зэргэ һайхан болоһые Бурхан анха-раад, сэдьхэлээ ханаба.

13Иигээд үдэшэ үнгэржэ, һүни болоод, үглөө эхилэн, гурба-да хи үдэр үн гэр бэ.

14Дүрбэдэхи үдэр Бурхан:

— Үдэр, һүниие илгаруулхын, саг болзор, уларилай шэнжэ харуулхын, хоног, жэлнүүдые хэмжүүрлэхын тулада тэнгэридэ ялагар дэнгүүд бии болохонь болтогой!15Тэнгэриин оройһоо ялалзан, газар дэлхэйе тэдэ гэрэлтүүлэг! — гэбэ. Тон тиимээр бүтэбэ.16Иигэжэ Бурхан асари томо хоёр ялагар дэн бии болгоо бэлэй: хурса гэрэлтэйнь үдэрые зонхилхо, бүрүүл гэрэлтэйнь һүниие зонхилхо гэбэ, мүн одо мүшэдые бии болгобо.

17Бурхан тэдэнээ тэнгэриһээ газар дэлхэйе гэрэлтүүлхын,18үдэр, һүниие зонхилхын, үдэрэй тодо гэрэлые һүниин шэб харанхыһаа илгахын тула табиба. Эдэ бүгэдые Тэрэ харахадаа, сэдьхэлээ хананги үлэбэ.

19Иигээд үдэшэ үнгэржэ, һүни болоод, үглөө эхилэн, дүрбэ-дэхи үдэр үн гэр бэ.

20Та ба да хи үдэрөө Бур хан:

— Далайн уһан соогуур амитад бисалха болтогой! Түби дэл-хэй дээгүүр, огторгойн орьёлоор жэгүүртэн ниидэг! — гэжэ айладхаба.21Тиигээд Тэрэ далайн асари томо болон янза бүриин уһанай амитадые бии болгоод, тэдэнь уһан соогуур бисалан байба, мүн баһа янза бүриин жэгүүртэниие Тэрэ бии болгобо. Тиигээд Бурхан эдээниие һайхан гэжэ үзээд,22эдэ бү гэ дэ еэ адислан:

— Уһанай амитад олон боложо, үнэржэжэ, далай дүүрэн бо-логты! Мүн түби дэлхэйгээр жэгүүртэн олошорог лэ! — гэжэ үреэбэ.

23Иигээд үдэшэ үнгэржэ, һүни болоод, үглөө эхилэн, табада-хи үдэр үнгэрбэ.

24Зургаадахи үдэрынь Бурхан:

— Газар дэлхэйдэ эл дэб янзын — гэрэйшье, зэрлигшье, бага, ехэшье — амитад бии болог! — гэжэ айладхаба. Тон тиимээр бүтэбэ.25Иигэжэ Бурхан элдэб түрэлэй ан, адуу мал болон мүлхидэг амитадые газар дэлхэй дээрэ бии болгоһон гээшэ. Тиигээд эдэ бүгэдөөр сэдьхэлээ хананги Тэрэ байгаа бэлэй.

26Удаань Бурхан:

— Хүн гэдэгые Өөртөө адли түхэлтэйгөөр бии болгоё. Далайн за га һа дые, ог тор гойн шу буудые, зэр лиг болон тэжээмэл ами-тадые, газараар мүлхидэг хамаг амитадые болон бүхы түби дэлхэйе Тэрэ захиран-зонхилон байг! — гэжэ айладхаба.

27Бурхан Өөртөө адли түһөөтэйгөөр хү ниие бү тээбэ.

Эрэ хүниие, эхэнэрые Тэрэ бии болгобо.

28Тиигээд Бурхан тэдэниие үреэн:

— Уг удамтнай олошоржо, үнэр үдхэн болоод, газар дэлхэй дүүрэн тарагты, тэрэниие эзэлэгты. Далайн загаһадай, огтор-гойн шубуудай, газар дэлхэйн хамаг амитадай эзэд бологты.29Таанадта эдеэ хоол гэжэ үрэ таряанай ургамал, жэмэстэ хамаг мододые үгэнэб.30Харин газар дэлхэйн ангуудта, огторгойн жэгүүртэндэ — бүхы амиды амитай аймагта би эдеэ хоол бол-гон ургаса ногоо үгэнэб, — гэжэ айладхал буулгаба.

Айладхаһанайнь ёһоор хэрэг бүтэбэ.31Бурхан Өөрынгөө бү-тээһэн юумэ хараад, сэдьхэлээ хананги үлөө һэн.

Иигээд үдэшэ үнгэржэ, һүни болоод, үглөө эхилэн, зургаада-хи үдэр үнгэрбэ.

1Иигэжэ оршолон юртэмсэ бүтээгдэһэн гээшэ.2Долоодохи үдэр болоходо, Бурхан ажалаа дүүргэһэн байжа, тэрэ үдэрөө амарба.3Бурхан долоодохи үдэрые үреэжэ, тусхай нангин үдэр гээд тодорхойлбо, юундэб гэхэдэ, энэ үдэр хэжэ байһан ажалһаа Тэрэ амараа ха юм: бүтээлгэ байгуулгын хэрэг түгэсөө.4Иимэл даа, оршолон юртэмсын байгуулагдаһан түүхэ.

Эдемэй сэсэрлиг

Эзэн Бурханай газар дэлхэй болон огторгой бүтээхэдэнь,

5газар дээрэ нэгэшье һөөг бургааһан, нэгэшье ногоон үгы һэн. Эзэн Бурхан газарта бороо оруулаагүй мүн баһа таряа тариха хүн гэдэгые бии болгоодүй байгаа.6Гансал гүн гүнзэгыһөө нэбтэрэн гаража байгаа манан уурал газарые шиигтүүлжэ бай гаа бэ лэй.

7Тиигээд Эзэн Бурхан хүниие газарай шоройһоо бии болгожо, хамар руунь амидаралай амисхал үлеэжэ оруулба. Хүн амидыр-ба.8Тэрэ зүүн зүгтэхи Эдем гэдэгтэ сэсэрлиг һуулган таряад, тэндээ Өөрынгөө бии болгоһон хүн гэдэгые байрлуулба.9Энэ сэсэрлиг соогоо Эзэн Бурхан харахада аятай, эдихэдэ амтатай жэмэстэ мододые ургуулба. Сэсэрлигэй дунда ажамидарал үршөөдэг мо дон ба һайн, мууе ойл го хо бол го дог эр дэ мэй мо-дон һуулгагдаа һэн.

10Эдемэй сэсэрлигээр гол урдажа, сэсэрлигые уһална, саашал-хадаа, дүрбэн һалаа гол болон урдана.11Тэдэ голойнь нэгэн Пишоон гэгдэдэг, Хавилааһ гэжэ нютаг ороноор урдадаг бэлэй.

12Тэрэ газар орондо сэбэр алтан, гүгэл болон мана шулуун байдаг һэн.13Хоёрдохи голынь Гихоон гэжэ нэрэтэй, Куш гэжэ орон дайдые тойрон урдадаг.14Гурбадахи голынь Тигр, Ассириһаа зүүн тээшэ урдана. Дүрбэдэхи голынь — Евфрат.

15Эдемэй сэсэрлиг һэргээн харууһалжа байхыень Эзэн Бурхан хүниие тэндэ байрлуулаад,16иимэ захяа үгэбэ:

— Энэ сэсэрлигэй ямаршье алим жэмэс эдихэдэш болохо.17Зүгөөр һайн муугай илгаае мэдэрүүлдэг модоной жэмэсэй ойронь хүрэжэ болохогүй. Тэрэниие оройдоо бү эди. Эдеэ һаа, тэрэл үдэртөө үхэхэш.

18Тиигээд Эзэн Бурхан:

— Хүнэй гансаараа байхань муу. Өөртэнь таараха хани бии болгохомни,— гэжэ айладхан шиидэбэ.19Тиигээд Тэрэ газар шоройһоо элдэб түрэлэй ан, шубуудые бии болгоод, тэдээндэ хүн ямар нэрэ үгэгшэ ааб гэжэ мэдэхэ еэ ойронь асарба. Иигэжэ амиды амисхалта бүхэн нэрэтэй болобо.20Хүн адуу мал, ангууд-та болон жэгүүртэ шубуудта тус тустань нэрэ олгобо, зүгөөр тэдээн сооһоо өөртэнь таараха хани олобогүй.

21Тиихэдэнь Эзэн Бурхан хүниие гүнзэгы нойроор унтуулаад, нэгэ хабһыень абажа, шархыень юушьегүй болоторынь эдэ-гээгээд,22тэрэ хабһаараа эхэнэрые бүтээбэ. Тиигээд тэрэнээ хүндэ асарба.23Хүн тэрэниие хараад:

— Зай, энэ минии яһанһаа таһарһан яһан, мя хан һаам та һарһан мя хан.

Эрэ нам һаа аб та һан энэ хүн эхэ нэр гэжэ нэ рэ тэй бо лог, — гэбэ.

24Эгээл иимэ һээ хүн гээ шэ эхэ, эсэ гэ еэ орхижо, һам ган та яа нэгэн хүн шэнги болодог ушартай.

25Хүн мүн тэрэнэй һамган хоюулаа шараа нюсэгэнүүд байгаа, зүгөөр эшэхэ гээшые мэдэдэг гүй нүүд бэлэй.

Түрүүшын нүгэл ба хойшолонгынь

1Эзэн Бурханай бии болгоһон газарай амитад сооһоо эгээл мэхэтэйнь могой һэн. Тэрэ эхэнэрһээ асууба:

— Энэ сэсэрлигэй ямаршье модонһоо үрэ жэмэс эдихыетнай Бурхан зүбшөөнэгүй гэжэ үнэн гү?2— Сэсэрлигэй алишье модоной үрэ жэмэс эдихэдэмнай болохо.3Зүгөөр сэ сэрли гэй тэг дундахи модоной үрэ жэмэс эдижэ болохогүй, тэрээнһээ байха энэ модондо дүтэлжэшье болохогүй, тиигэбэл, үхэхэт гэжэ Бурхан айладхаа һэн, — гэжэ эхэнэр харюусаба.

4— Үгы, үхэхэгүйт, — гэжэ могой эхэнэртэ хэлэбэ.5— Зүгөөр тэдэниие эдихэдээ таанад тэрэ үдэр нюдөө гэнтэ нээһэндэл юумэ боложо, һайн муу хоё рые ил га ха ша да бари тай Өөртэнь адли болохот гэжэ Бурхан мэдэнэ.

6Энэ модоной үрэ жэмэс эдихэдэ һайн, харахадашье аятай мүн эрдэм мэдэсэ үгэдэг гэһэн бодолдо эхэнэр абтаба. Тиигээд нэгэ алим жэмэс таһалжа абаад эдижэрхибэ. Мүн үбгэндөөшье энэ алим үгэбэ — тэрэнь эдибэ.7Нюдөө нээһэн юумэдтэл, бэе бэеынгээ нюсэгэн байһаниие тэдэ обёоржо, инжир модоной наб ша һаар хал хаб ша хэжэ, ню сэ гэн га баа хал хал ба.

8Сэсэрлиг соо үдэрэй һэбшээндэ Эзэн Бурханай ябахые со-но соод, модод соогуур тэдэ хор го до бод.

9— Хаанабши? — гэжэ Эзэн Бурхан эрэ хүниие ооголбо.

10— Сэсэрлиг соо Танай абяа шэмээ дуулаад, нюсэгэн байһан-даа эшээд, бэ еэ нюу гааб, — гэжэ тэ рэнь ха рюу са ба.

11— Нюсэгэнши гэжэ хэн шамда хэлээб? — гэжэ Эзэн Бурхан асууба. — Хорюултай модоной алим эдеэ алтайш?

12— Танай намда үршөөһэн һамган тэрэ модонһоо алим үгөө, тии хэ дэнь би эдеэ һэм, — гэжэ хүн ха рюу са ба.

13— Юундэ ши тиигэбэш? — гэжэ Эзэн Бурхан эхэнэрһээ асуу ба.

— Минии ухаае могой төөрюулээ, үгэдэнь орожо эдеэлби даа, — гэжэ тэрэ эхэнэр харюусаа бэлэй.

14Эзэн Бурхан могойе харааба:

— Ши хэһэн энэ хэрэгэйнгээ түлөө хараалда хүртэхэшни: арьяатан, адууһа мал соо эгээл доройнь боложо, гэдэһэн дээрээ мүлхин ябахаш, хамаг наһаараа тоборог шоройгоор хооллохош.15Би эхэнэр та хоёрые эбсэшэгүй дайсад болгохоб. Таанадай үри һадаһад хоорондоо дайсад болохо, тэрэнэй хүбүүд толгойеш бизалха, харин ши тэдэнэй хүлэй улые хадхаха-хазахаш.

16Эхэнэртэ Тэрэ айладхал буулгаба:

— Шинии хээлитэй болохые хэмгүй зоболонтой болгохоб, зобожо, үбдэжэ хүүгэдые түрэдэг болохош, үбгэеэ хододоо хүсэн байхаш, үбгэншни шинии эзэн болохо.

17Хүндэ Эзэн Бурхан айладхаба:

— Һамганайнгаа үгэдэ орожо, Минии хорюултай гэһэн алим эди һэ нэйш түлөө,

шам һаа уршагтажа,

энэ газар хараалда хүртэбэ,

шэ мэ тэ үры ень ша дал шэ нээ гээ гар ган,

зобожо абадаг байхаш.

18Адаалхай һөөгүүд, бог үбһэн эндэ гансал ургаха, ада гай но гоо гоор хоол ло хо бо ло нош.

19Хүлһөө адхан эдеэ хоол олодог байхаш.

Газарһаа абтаһан хадаа

дахинаа газартаа бусахаш.

Юуб гэбэл, ши тоборог шорой гээшэш, иимэл ёһонһоо юрын лэ шорой тооһон болохош.

20Тиигээд Адам һамгандаа Ева гэжэ нэрэ үгэжэ, хүн түрэлтэ-нэй иза гуур эхэ бол гобо.

21Эзэн Бурхан амитанай арһаар хубсаһа хээд, Адамые, һам-гыень хуб са луулба.

22Тии гээд Эзэн Бурхан ай лад ха ба:

— Зай, эдэ зон маанадтал адли һайн, мууе танижа илгаруул-даг болобо. Ажамидарал үгэдэг модоной алим жэмэс таһалжа эдеэд, үхэл мэдэхэгүй, мүнхэ боложо магад!

23Тиигэжэ Эзэн Бурхан болгоомжолоод, тэдэ хоёрые Эдемэй

3:20 Еврей хэлэн дээрэ Адамай нэрэ «хүн», Евын нэрэ «амидарал» гэ-һэн удхатай.

сэсэрлиг сооһоо үлдэбэ: газарһаал абтаһан хадаа тэрэ газараа элдүүрилжэ байг.24Хүниие үлдөөд, ажамидаралай һүлдын мо-дондо хэнииешье дүтэлүүлхэгүйн тула сэсэрлигэй зүүн талын зам хаража хамгаалха үүргэтэй, баймга эрьелдэжэ-хүдэлжэ байдаг галта һэлмэтэй, галаар дүлэтэһэн амитад-харуулые Тэрэ табиба.

Адам Ева хоёрой хүбүүдэй түүхэ

1Адам Ева һамгантаяа унтажа, тэрэнь хээлитэй болоод, хүбүү түрэжэ:

— Эзэн намайе үршөөжэ, хүбүүтэй болобоб! — гэбэ. Тиигээд тэрээндээ Хаин гэжэ нэрэ үгэбэ. Энэнь «хүбүүтэй болоһон» гэһэн удхатай нэрэ юм.2Ева баһа нэгэ хүбүү түрөөд, Һээвэл нэрэ үгэбэ. Томо болоходоо, Һээвэл хонишон, Хаин таряашан боло бо.

3Хожомынь нэгэ үдэр Хаин Эзэндэ талархалаа элирхэйл-хэ гэжэ газарайнгаа ургасаһаа үргэбэ.4Харин Һээвэл хонин һүрэгэйнгөө түрүүшын түлэй хамагай тарганииень шэлээд, Эзэндэ үргэбэ. Һээвэлэй үргэл Эзэндэ һайшаагдаба,5харин Хаинай үргэл һайшаагдабагүй. Энээндэ Хаин ехэ уурлажа, шэг шарайнь барайба.

6— Ши юундэ уурлабаш? — гэжэ Эзэн Хаинһаа асууба. — Юун-дэ шэгшни хубилбаб?7Хэрбээ зохистой хэрэг хэһэн һаа, ши энеэжэ байха һэнши. Харин шинии зохисгүй хэрэг хэһэн ушарһаа нүгэл хэхэ гэһэн хүсэлшни үүдэнэй хажууда отожо, зэрлиг амитан мэтэ шамайе хүлеэжэ байна. Гэбэшье ши тэрэ хүсэлөө дабан диилээрэй.

8Хаин Һээвэл дүүдээ хэлэбэ:

— Хээрэ тала гарая.

Тэдэнэр хээрэ тала гараба. Тэндэ Хаин гэнтэ Һээвэлдэ доб-то лоод, алажархиба.

9Эзэнэй Хаинһаа:

— Һээвэл дүүшни хаанаб? — гэжэ асуухада,

— Мэдэнэгүйб! Би дүүгэйнгээ харуулшан юм гүб? — гэжэ Хаин харюусаба.

10— Ямар юумэ хэбэ гээшэбши?— гэбэ Эзэн. — Дүүгэйшни ами шуһан нам руу газарһаа хашхаржа байна!11Одоо Би газар хүрьһэнтэйш хамта шамда хараал шэнгээхэм. Алаһан дүүгэйш шуһан энэ газарта нэбтэрэнхэй.12Шинии хэдышье энэ газар үйлэдбэрилхэдэ, тэрэшни шамайе тэжээхэ, хооллуулхагүй. Энэ сагһаа хойшо ши орон нютаггүй зайгуул, тэнүүл боло-бош.

13— Энэ хэһээлтэ намда айхабтар хүшэр хүндэ, — гэжэ Хаин Эзэндэ хэлэбэ. — Энээниие би даажа шадахагүйб.14Энэ орон нютагһаа, Өөрһөө намайе үлдэнэт. Тиигэбэл, орон нютаггүй золь бо, дай рал да һан лэ хүн на майе ала ха бшуу.

15Зүгөөр Эзэн харюусаба:

— Тиимэшье бэшэ. Хэн шамайе аланаб, долоо дахин гэмынь ехэ болгоод, тэрээнһээ үһөөгөө абахаб.

Тиигээд Эзэн уулзаһан зоной Хаиниие алахагүйн тула тэ-рээндэ тусхай тэмдэг табиба.16Хаин Эзэнһээ холодон, Эдемһээ зүүлжээ Ноод гэжэ газарта байрлаба.

17Хаин һамгантаяа Ноодто амидаржа, һамганиинь хүбүү түрэжэ, Ханоох гэжэ нэрлэбэ. Хаин хото балгааһа барижа, тэрэнээ хү бүү нэйн гээ нэрээр Ха ноох гэжэ нэр лэ бэ.

18Ханоох Ираад гэжэ хүбүүтэй болобо. Ираадһаа Меху-яээл, Мехуяээлһээ — Метушаээл, Метушаээлһээ Лаамех га-ра ба.

19Лаамех хоёр һамга абаһан юм: нэгэнэйнь нэрэ Адаа, хоёрдо-хинь Циллаа гэжэ нэрэтэй.20Адаа гээшэһээ Яваал гэжэ хүбүүн түрэбэ: эгээл тэрээнһээ майхан соо байдаг, мал адуулдаг хүнүүд гараһан юм.21Яваал Юваал гэдэг хүбүүн дүүтэй һэн: тэрээнһээ ятага болон лимбэ дээрэ наададаг зон үдэбэ.

22Лаамехэй хоёрдохи һамган Циллаа хүүгэдтэй боложо, Тувал-Хаин гэдэг нэрэ үгэбэ. Тувал-Хаин түмэршэ дархан боложо, гуулин, түмэрөөр олон янзын багажа хэрэгсэл хэдэг һэн. Тувал-Хаин Наһамаа гэжэ дүү басагатай һэн.

23Нэгэ үдэр Лаамех һамгадтаа иигэжэ хэлэбэ:

— Адаа Циллаа хоёрни! Шагнагты намайе! Намайе айлгажа һүрдүүлхэ гэһэн нэгэ залуу хүниие би алааб.24Хаиниие алаһан хүн до лоо да хин хүндөөр сүүд лүү лэг дэхэ һаа, на майе ала һан хүн далан долоо дахин хүндэ хэһээлтэ амасаха.

25Адамай һамган дахин нэгэ хүбүү түрөөд:

— Хаинда алуулһан Һээвэл хүбүүнэйм орондо Бурхан нам-да үшөө нэгэ хүбүү үршөөгөө, — гэжэ хэлэн, тэрээндээ Шеэт гэжэ нэрэ үгэбэ.

26Шеэт хожом хүбүүтэй болоод, тэрээндээ Эноош гэжэ нэрэ үгэбэ.

Тэрэ сагһаа хойшо зон Бурханда мүргэхэдөө, «Эзэмни» гэжэ со лынь дуудан-дурдан хүн дэл дэг бо лоо бэ лэй.

Адамай угай бэшэг

1Энэ болбол Адамай угай бэшэг юм. Бурхан зониие бии болгоходоо, Өөрынгөө дүрэ үгэжэ бүтээһэн гэхэ.2Тэрэ эрэ, эмэ зониие бүтээжэ, «хүн» гэжэ нэрлэн, һайн һайханиие үреэ һэн гээ шэ.

3Адам зуун гуша наһатай байхадаа, өөртөө ехэ адлихан хү-бүүтэй боложо, тэрээндээ Шеэт гэжэ нэрэ үгэбэ.4Тэрээнһээ хойшо Адам үшөө найман зуун жэл амидархадаа, хэдэн хүбүүд, ба са гад тай бо лоо бэ лэй.5Иигээд юһэн зуун гуша наһатайдаа Адам наһа бараа һэн.

6Шеэт зуун таба наһатай байхадаа, Эноош гэжэ хүбүүтэй болоо.

7Эноошой гараһанай һүүлдэ Шеэт үшөө найман зуун долоон жэл амидаран, үшөө хэдэн хүбүүд, басагадтай болоо һэн.8Юһэн зуун арбан хоёр наһатай болоод, Шеэт нүгшөө бэлэй.

9Эноош ерэтэй байхадаа, Хаянаан гэжэ хүбүүтэй боложо,

10тэрээнһээ хойшо найман зуун арбан табан жэл амидараад, хэдэн хүбүүд, басагадтай болоод, наһа бараа.пЮһэн зуун та-батайдаа Эноош наһа бараа бэлэй.

12Хаянаан далатайдаа Маһалалээл гэдэг хүбүүтэй болобо.

13Тэрээнһээ хойшо Хаянаан хэдэн хүүгэдтэй боложо, үшөө найман зуун дүшэн жэл ажаһуугаа.14Юһэн зуун арба наһатай-даа Хаянаан наһа бараа.

15Маһалалээл жаран таба наһатайдаа Яаред гэдэг хүбүүтэй боложо,16-17тэрээнһээ хойшо найман зуун гушан жэлэй удаа

4:25 Шеэдэй нэрэ «үгэһэн» гэжэ удхатай.

найман зуун ерэн таба хүрөөд, нүгшөө. Тэрээндэ баһа олон хүүгэд байгаа юм.

18Яаред зуун жаран хоёр наһатай байхадаа, Ханоох гэжэ хү-бүүтэй боложо,19-20тэрээнһээ хойшо найман зуун жэлэй удаа юһэн зуун жаран хоёр наһандаа нүгшэбэ. Тэрээндэ баһа хэдэн хү бүүд, ба са гад бии һэн.

21Ханоох жаран табатайдаа Метушелах гэжэ хүбүүтэй боложо,22Бур ха най за хяа заа ба ри са хин ажамидараа. Тэрэ үшөө гур-бан зуун жэл амидаран, хэдэн хүүгэдтэй болоо һэн.23Гурбан зуун жаран таба наһатайдань24Бурхан тэрэниие Өөртөө абаа бэ лэй.

25Метушелах зуун наян долоотой байхадаа, Лаа мех гэжэ хү-бүүтэй боложо,26-27тэрээнһээ хойшо долоон зуун наян хоёр жэлэй удаа юһэн зуун жаран юһэн наһандаа нүгшөө. Лаамехһаа гадна тэрэ хэдэн хүүгэдтэй байгаа.

28Лаамех зуун наян хоёртой байхадаа, хүбүүтэй болобо.

29— Эзэнэй газарай хүрьһэ хараалда хүртээһэн ушарһаа бидэ саг үргэлжэ хүндэ хүшэр ажалда ябанабди. Энэ хүбүүн ажалыемнай жаахашье һаа хүнгэлжэ магад, — гэжэ Лаамех хэлээд, хүбүүндээ Ноах гэжэ нэрэ үгэбэ.

30-31Ноахай түрэһэнэй һүүлээр Лаамех үшөө табан зуун ерэн табан жэл ажаһуугаад, олон хүүгэдтэй болоод, долоон зуун да лан до лоон на һан даа гээгдээ бэ лэй.

32Ноах табан зуу наһатай байхадаа, Шеэм, Хаам ба Еэпэт гэ дэг гур бан хү бүү тэй бо лоо һэн.

Хэһээлтэ ба найдуулга Хүнэй нүгэлтэ хэрэгүүд

1Түби дэлхэй дээрэ зон олошоржо эхилбэ. Басагадтай тэ-дэнэй болоходонь,2хүмүүн басагадай сэбэр һайханиие тэнгэриин хүбүүд анхаржа, дуратай басагадые шэлэн, һамга абадаг болобо.3Тиихэдэнь Эзэн зарлиг буулгаба:

5:29 Еврей хэлэн дээрэ Ноахай нэрэ «һанаа заһаха» гэдэгые һа-нуулна.

— Хүн гээшэ юрэ бусын амитан, тиимэһээ иимэ удаан тэдэниие байлгаха хэрэггүй. Энээнһээ хойшо хүнэй ами наһанай болзор, амиды ябаха, ажамидарха сагынь зуун хорин жэл болог.

4Бурханай хүбүүд хүн түрэлтэнэй басагадтай ханилан, тэдэнь түрэжэ, хүүгэдынь абарга мантан бэетэйнүүд һэн. Тэдэ эртэ урдын нэрэ солотой баатарнууд болоно.

5Түби дэлхэй дээрэ хүн зоной муу үйлэ хэхые, тэдэнэй хүсэл һанааншье буруу шэглэлтэй гэжэ Эзэн харахадаа,6газар дэл-хэй дээрэ хүн гээшые бии болгоһондоо хара бууба. Тэрэ угаа ехээр гэмшэн,7иигэжэ ай лад хаба:

— Би газар дэлхэйн нюрууһаа хамаг хүн зониие, тэдэнтэй хамта адуу мал, арьяатаниие, шубуудые огтолон үгы болгохоб. Эдэ ниие бай гуул һан даа гол хорноб.

8Гансал Ноах эдээн сооһоо Эзэнэй һанаанда тааруу, аятай бай гаа бэ лэй.

Ноахай үнэн шударга байлга

9Энэ болбол Ноахай түүхэ юм.

Тэрэ сагай хүн зон соо гансал Ноах үнэн шударга ба ямаршье өө мөөгүй байгаа, Бурхантай эбтэй эетэй ажаһуугаа.10Тэрэ Шеэм, Хаам ба Еэпэт гэдэг гурбан хүбүүтэй бэлэй.

11Ииһээр Бурханай урда хүн түрэлтэн ёро муу ябадалтан боложо, алаха, һүйд хэхэ ушарнууд хаа-хаанагүй дэлгэрбэ.

12Хүн бүхэн ёро муу хэрэгтэ дашуурба. Иигэжэ хүн түрэлтэн газар дэлхэйе бузарлаа һэн. Бурхан энээниие хараад,13Ноахда ай лад хаба:

— Хүн түрэлтэн хаа-хаанагүй ёрото муу хэрэг үйлэдэнэ, тиимэ-һээ Би тэдэниие дууһынь хюдахам.14Харин ши һайн шанартай бүхэ модоор абдар мэтэ онгосо өөртөө бүтээжэ, тэрээн соогоо таһалгануудые хээд, онгосынгоо газаа, досоо талые дабирхай-да.15Тэрэшни утаашаа гурбан зуун тохой, хүндэлөөшөө табин тохой, үндэрөөрөө гушан тохой байгуужаг.16Абдар-онгосошни хушалта оройтой байха, хушалта ба ханануудай хоорондо нэгэ тохой зай үлөөгөөрэй. Хажуу талаһаань үүдэ хэхэш. Абдар-онгосошни гурбан дабхартай байгуужан.17Амиды хамагые үгы хэхэеэ Би түби дэлхэйдэ уһан галаб — асари ехэ үер буулгахаб.

Энэ дэлхэй дээрэ байгаа амитан бүхыдөө хосорхо.18Зүгөөр Би шамтай хэлсээ баталхаб. Тиимэһээ ши абдар-онгосо руу һамгантаяа, хүбүүдтэеэ, бэреэдтэеэ хамта орохош.19-20Бүхы амитадһаа — жэгүүртэ шубуудһаа, адуу малһаа, зэрлиг ами-тадһаа түрэл түрэлөөрнь — эрэ, эмые өөртөө абалсахаш. Эдэ шамтай хамта амиды үлэхэ ёһотой.21Өөртөөшье, бэшэндээшье хүрэхөөр элдэб эдеэ абахаш.

22Бурханай зарлигые Ноах дүүргэхэеэ оролдоо һэн.

Уһан галаб

1Эзэн Ноахда айладхаба:

— Зай, гэр бүлэеэ абаад, абдар-онгосо руугаа оро. Энэ үеын зоной дунда гансал шамайе Би үнэн зүб юумэ хэхэ-еэ эрмэлзэжэ ябадаг, гэм зэмэгүй хүн гэжэ хаража байнаб.

2Онгосодо ороходоо, ши бузаргүй амитадһаа эрэ, эмые, хамта дээрээ нэгэ түрэлэй долоон эрэ, эмэ зүйлые, тиихэдэ бузартай Ф амитадһаа түрэл түрэлөөрнь хоёролжон зүйлые нэгэ нэгээр

абаарай.3Шубуудай янза бүриин долоон зүйлнүүдые хоёрлон абдар-онгосо руугаа абахаш. Иигэжэ түби дэлхэйдэ амитадай, шубуудай уг бү таһалдаг.4Долоон хоногой удаа Би энэ дэлхэй-дэ үер бороо оруулжа эхилхэб. Дүшэн үдэр, дүшэн һүни тэрэ үргэлжэлхэ. Иигэжэ Би Өөрынгөө бии болгоһон хамаг амита-дые газар дайдаһаа үгы хэн хюдахаб.

5Эзэнэй зарлигые Ноах дүүргэхэеэ оролдоо һэн.

6Уһан галабай эрьеһэн тэрэ үедэ Ноах зургаан зуу наһатай бай гаа.

7Уһан галабай эрьехын урдахана Ноах, һамганиинь, мүн хү-бүүдынь, бэреэдынь абдар-онгосо руу хорон оробо.8-9Бурханай зарлигаар Ноах янза бүриин сээртэй, сээргүй ан амитадые, мүлхигшэдые, жэгүүртэниие абдар-онгосодоо хоёр-хоёроор оруул ба.

10Долоон хоног үнгэрөөд, дэлхэй дээрэ уһан галаб эхилбэ.

11Ноахай зургаан зуудахи наһанда, жэлэй хоёрдохи һарын ар-бан долоондо оёоргүй гүн гүнзэгыһөө, мүн огторгойн орьёлһоо уһан адхараад,12аадар бороо түби дэлхэйдэ дүшэн үдэр, дүшэн һүни орожол байба.13Уһан галабай эхилһэн үдэр Ноах һам-

гантаяа, Шеэм, Хаам, Еэпэт хүбүүдтэеэ, гурбан бэреэдтэеэ абдар-онгосо руу оробо.14Мүн энэ дэлхэйдэ амидардаг янза бүриин тэжээмэл, зэрлигшье амитад, мүлхигшэд, шубууд он-госо руу оробо.15Амин голтой гэдэг зүйл бүриин амитад хоёр хоёроороо Ноахтай хамта иигэжэ абдар-онгосо руу ороо бэлэй.

16Тиигэжэ айладхалай ёһоорнь янза бүриин амитадые эрэ, эмээрнь хоёр хоёроор Ноахай абдар-онгосо руу оруулһанай удаа Эзэн Бурхан онгосын үүдэ хааба.

17Галабай эхилһээр дүшэн хоног соо уһан улам нэмэжэ, абдар-онгосонь долгиндо абтан, тамаран урдаба.18Уһан ехэ үер болоһоор хамаг газар дэлхэйе шэнгээбэ. Абдар-онгосо ойро тойронгоо тамаржал байба.

19-20Үерэй уһан улам ехэ болоһоор эгээл үндэр уулын орьёл хушаба, тиигээд үшөө дээшээ долоон метр үндэр болотороо нэмэбэ.21Янза бүриин гэрэй болон зэрлиг ан амитад, мүлхижэ амидарагшад, жэгүүртэн болон бүхы зон уһанда абтажа хо-сорбо.22Иигэжэ амиды голтой гэхэ юумэн хүрьһэтэ дэлхэй дээрэ үлэбэгүй.23Газар дэлхэй дээрэхи хамаг юумэн — хүн түрэлтэншье, малшье, ан арьяатаншье, жэжэ бага амитадшье, шубуудшье — булта хосорбо. Гансал Ноах болон тэрээнтэй абдар-онгосо соо байгшад амиды үлэбэ.

24Зуун табин үдэрэй туршада уһан заахашье татангүй байгаа бэ лэй.

Тиигээд Бурхан Ноах тухай, тэрээнтэй суг абдар-онгосо соо ябаһан амитадые һанаандаа оруулжа, һалхи үлеэлгэхэ-дэнь, үерэй уһан татажа эхилбэ.2Тиигээд Эзэн газарай гүнһөө гарагшауһашэргээбэ, огторгойһоо адхарһан бороое тогтообо.

3Зуун табин үдэрэй туршада үерэй уһан бага багаар шэргэбэ.

4Долоодохи һарын арбан долооной үдэр абдар-онгосо Арараат уула дээрэ газардан тогтобо.5Үерэй уһан аалиханаар татажа, арбадахи һарын нэгэндэ зарим хада уулануудай орой хараг-даба.

6Тэрээнһээ хойшо дүшэн хоногой үнгэрһэнэй удаа Ноах абдар-онгосынгоо сонхо нээгээд,7хирээе газаашань табиба. Уһанай тататар хирээ ойро тойронгоор ниидэжэ байба.

8Үер дүүрэбэ гү гэжэ мэдэхэеэ Ноах гулабхаа шубуу газаашань табиба.9Зүгөөр тэрэнь һууха хуурай газар олонгүй бусажа,

Ноах сонхоор гараа һарбайн, досоошонь оруулба. Газарай ню-руу үшөөл уһан доро байба ха юм.

10Долоо хоноһоной һүүлээр Ноах гулабхаагаа дахин газаа-шань табиба.иТэрэнь үдэшэлэн бусахадаа, хушуундаа олива мо доной на рай набша зуу гаад ерэ бэ. Тии хэдэнь Ноах уһа най та та һые ойл го бо.12Тэрэ үшөө долоон хоног хүлеэгээд, дахин гулабхаагаа табиба, тэрэнь һөөргөө бусабагүй.

13Тэрэ жэлэй нэ гэ дэхи һа рын нэ гэн дэ, Ноа хай зур гаан зуун нэгэ наһатай болохо үедэ үерэй ехэ уһан одоошье шэргэбэ. Ноах абдар-онгосын хушалта нээгээд харахадаа, газарай хуу-рай боложо байһые обёорбо.

14Хоёрдохи һарын хорин долооной үдэр газарай хүрьһэн дуу-һан хатаба.15Бурхан Ноахдо айладхаба:

16— Мүнөө һамгантаяа, хүбүүдтэеэ, бэреэдтэеэ абдар-онгосоһоо гарахадаш болохо.17Мүн хамаг амитадые — гэрэй, зэрлигшье амитадые, мүлхин амидарагшадые, жэгүүртэниие сүлөөдэ таби. Иигэжэ тэдэ үдэжэ, хаа-хаанагүй таран оло шорог.

18Иигэжэ Ноах һамгантаяа, хүбүүдтэеэ, бэреэдтэеэ хамта абдар-онгосоһоо гаража,19янза бүриин тэжээмэл, зэрлиг амитадые, мүлхигшэдые, шубуудые тус тустань сүлөөдэ та-би ба.

Бүхы амитадтай Эзэнэй баталһан хэлсээн

20Ноах Эзэндэ үргэл үргэхэ шэрээ бүтээгээд, янза бүриин сээр гүй ами тад бо лон шу бууд һаа нэгэ нэ гые шэлэжэ, амиинь таһалан, гүйсэд шатаалгатай үргэл болгон шатааба.

21Эзэндэ энэ үнэр ехэ һайшаагдажа, Тэрэ иигэжэ шиидэбэ:

— Саашадаа Би хүнэй түрэлхиин муу шанар, хара һанаанда

голхорон, хүрьһэтэ газарта хараал шэнгээхэеэ болёоб. Дахин Би хэзээшье амиды амитадые иимэ аргаар усадхахагүйб.

22Түби дэлхэйн байгаа сагта хододоо үрэһэ тариха, ургаса ху-ряаха уларил, үбэлэй хүйтэн, зунай халуун, үдэр, һүнинүүд таһарангүй байг лэ.

1Бурхан Ноахые ба хүбүүдыень үреэбэ:

— Үри хүүгэдээр үнэр үдхэн боложо, энэ дэлхэйе хүн амитадаар дүүргэгты.2Газар дайдын бүхы ан амитад, тэнгэ-риин жэгүүртэд, далайн загаһад хүн таанадһаа айжа һүрдэжэ байг: эдэнэр булта танай захирал мэдэлдэ үгтэнэ.3Урда тээнь ногоо ургамал таанадта үгэһэн мэтээр бүхы эдэ амитадые таанадта эдеэ хоол болгон үргэнэб.4Зүгөөр хо рюул тай нэ гэл юумэн байха: шуһатай мяха бү эдигты. Энээниие хориноб, юундэб гэхэдэ, амитанай амин гээшэ шуһан соонь оршодог.

5Харин хүнэй ами наһа таһалдуулһанай түлөө Би шуһа ад-хагшаһаа — арьяатаншье байг, аха дүүгээ хорооһон хүншье байг, хатуу хэмжээ абахаб.6Хэрбээ хэн нэгэн хүниие алаа һаа, өөрөө алуулха. Юундэб гэхэдэ, хүн гээшэ Минии, Бурханай, түһөөгөөр бии болгогдоһон юм.7Оло шо рон, үнэржэн ябаг ты, түби дэлхэйе эзэмдэн ажаһуухатнай болтогой!

8Бур хан Ноах да, тэ рэ нэй хү бүүд тэ ай лад ха ба:

9— Би таанадтай болон таанадай үри һадаһадтай хэлсээ батал-наб.10Мүн баһа абдар-онгосо сооһоо гараһан хамаг амитадтай: шубуудтай, адууһа мал, ан арьяатадтай — түби дэлхэйн бүхы амитадтай хэлсээ баталнаб.пСоносогты: энээнһээ сааша үерэй уһан ажамидарал үрэбхихэгүй, энээнһээ сааша уһан галаб газар дэлхэйе хохидоохогүй.12Минии таанадтай мүн бүхы амитадтай хэтэ мүнхын хэлсээнэй һүлдэ тэмдэг иимэ байха:13үүлэд соо өөрынгөө номо-һолонго үлгэбэб. Энэ болбол газар дэлхэйн амитадтай Минии баталһан хэлсээнэй гэршэ тэмдэг.14Газар дээгүүр үүлэдые бөөгнэрүүлэн суглуулхадам, дун дуурнь һо-лонго толорхо.15Тиихэдэнь Би таанадтай ба хамаг амитадтай баталһан Өөрынгөө хэлсээн тушаа һанахаб — амитан олониие хосороогшо асари үер бэшэ тохёолдохогүй.16Үүлэн соогуур һо-лонгын толорхые харахадаа, түби дэлхэйдэ ажамидарагшадтай хэһэн Өөрынгөө хэтэ мүнхын хэлсээе һанахаб.17Энэ болбол түби дэлхэй дээр ажамидарагшадтай Минии баталһан хэлсээ-нэй гэршэ тэмдэг мүн.

Ноахай хүбүүн Хаамай нүгэл

18Абдар-онгосо сооһоо гараһан Ноахай хүбүүд гэбэл, Шеэм, Хаам ба Еэпэт. Хаамынь хожом Ханаһаан гэдэг хүбүүтэй болоо һэн.19Ноахай эдэ гурбан хүбүүдһээ түби дэлхэйн хүн түрэлтэн үнэржэһэн юм.

20Ноах газар элдүүрилжэ, виноградай сэсэрлиг таряад,21нэгэн удаа виноградай дараһан архи уужа, һогтоһондоо хубсаһаа тайлажа ха яад, гэр тээ сал да га ню сэ гэн унтажа бай гаа ха.

22Ханаһаанай эсэгэ болохо Хаам нюсэгэн эсэгэеэ хараад, аха-нартаа дуулгаба.23Тиихэдэнь Шеэм Еэпэт хоёр нэмэргэнүүдые хэдэрээд, ара нюргаараа майхан руу ороод, эсэгынгээ нюсэгэн бэедэ нэмэргэ хаяба. Тэдэнэр хажуу тээшээ зорюута хаража, эсэ-гынгээ нюсэгые обёороогүй һэн.24Ноах тэлэрхэдээ, бага хүбүүн Хаамайнгаа юу хэһые мэдэжэ,25иигэжэ хэлэбэ:

— Хаам, шинии хүбүүн Ханаһаанай уг удам хараалда хүртэбэ!

Тэдэ Шеэм, Еэпэдэй үри һадаһадай богоол болохо!

26Шеэм, Эзэн Бурхан шамайе үреэхэнь болтогой!

Ханаһаанай бүхы уг удам шинии үри һадаһадай богоол

болохо.

27Бурханай хүсөөр Еэпэдэй уг удам үнэр үдхэн боложо,

Шеэмэй үри һадаһадтай хамта нэгэн амин бүлэ болон

амидаржа,

Хаа май хү бүүн Ха на һаа най үриие бо гоол шол хо.

28Галаб эрьеһэнэй һүүлээр Ноах үшөө гурбан зуун табин жэл ажаһуугаа.29Юһэн зуун таби наһатайдаа тэрэ наһа бараа һэн.

Ноахһаа үдэн гараһан арадууд

1Ноахай Шеэм, Хаам ба Еэпэд хүбүүдэй угай бэшэг гэ-бэл, энэ. Үерэй һүүлээр тэдэ хүбүүдтэй болоо һэн.

2Еэпэдэй хүбүүд: Гомер, Магог, Маадай, Яваан, Туваал, Мээшэх ба Тираас.3Гомерэй хүбүүд: Ашкенааз, Рифаат ба Тогармааһ.

4Яваанай хүбүүд, тэдээнһээ эхи абагша арадууд: Элишааһ, Таршииш, хиидүүд ба додаанууд.5Тэдэ нэй үри һа да һад ол ти-рогуудаар ажаһуугша зоной эхи табигшад болоно. Элдэб газар дайда, уг унги, айл аймагуудаар ажаһуугша, өөрын тусгаар хэлэтэй зон тэдээнһээл эхи абаа.

6Хаамай хүбүүд Куш, Египет, Пүүт ба Ханаһаан.7Кушай хү-бүүд: Севаа, Хавилааһ, Савтааһ, Раһамааһ ба Савтехаа. Раһамааһ гэгшын хүбүүд: Шеваа ба Дедаан.8Куш хүбүүтэй болоод, Нимроод гэжэ нэрэ үгэжэ, Нимроодынь дэлхэй дээрэ эгээл түрүүшын эзэмдэгшэ, хүсэтэ баатар бэлэй.9Эзэнэй туһаар тэрэ ехэ ангуушан болоһон байгаа. Тиимэһээ зон иигэжэ хэлсэдэг: «Эзэнэй үршөөл хайратай мэргэн ангуушан Нимроод мэтэ».

10Түрүүшээр тэрэнэй хаан түрэ Вавилон, Ээрэх, Агхаад гэдэг гурбан хотоһоо бүридэдэг бэлэй. Эдэ гурбуулаа Вавилоной дайдада оршодог байгаа.иЭнэ газар дайдаһаа тэрэ Ассири ошожо, тэндээ Нинэвээһ, Реховоот-Ийр, Калаах,12мүн баһа Ресен (энэнь Нинэвээһ ба ехэ хото Калаахай хоорондо) хото-нуу дые бод хоо гоо һэн.

13Египедһээ лүүдүүд, анаамууд, леһаавууд, нафтухууд,14пат-русууд, каслухууд, кафтоорнууд үдэн гараа. Тэрэ мүн лэ пеле-шет арадай үбгэ эсэгэ юм.

15Ханаһаан ууган хүбүүндээ Цидоон гэжэ нэрэ үгэбэ. Тэрэнэй бусад хүбүүдынь Хет,16Йевүүс, Эмоор, Гиргааш,17Хиив, Арк, Сиин,18Арваад, Цемаар ба Хамаат гээд нэрэтэй һэн. Хожомынь ханаһаан угайхид хэдэн тээшээ үргэнөөр тараа бэлэй.19Тэдэ Цидоон хотоһоо урагшаа далайн эрьеын Гааза хотын оршом болохо Гераар хүрэтэр, тэндэһээ зүүн тээшээ Лаша хүрэтэр Цевоим, Содом, Гоморра, Адмааһ гэдэг хотонуудые бии бол-гобо.

20Иигэжэ Хаамай бүхы үри һадаһад өөр өөһэдын хэлэтэй обог аймагууд боложо, өөһэдын мэдэлэй харьяата газар ню-таг тай бо ло һон гэхэ.

21Еэпэдэй аха Шеэм еврей яһатанай элинсэг эсэгэ болоно.

22Шеэмэй хүбүүд гэбэл: Элаам, Ашшур, Арпахшаад, Лүүд ба Араам.

23Араамай хүбүүд: Үүц, Хүл, Гэтэр ба Мааш.

24Арпахшаад Шелаах гэдэг хүбүүтэй һэн, Шелаахай хүбүүн Ээвэр.25Ээвэр хоёр хүбүүтэй болоһон юм. Тэрэ үедэ олон обог аймагуудай бэе бэеһээ таһаран һалажа байһан ушарһаа Ээвэр нэгэ хүбүүндээ «таһаралга» гэһэн удхатай Пээлэг гэжэ нэрэ үгэбэ. Нүгөөдэ хүбүүнэйнь нэрэ — Яктаан.

26Яктаанай хүбүүд гэбэл: Алмодаад, Шелеф, Хацар-Маавет, Иарах,27Хадораам, Узаал, Диклааһ,28Оваал, Авимаээл, Шеваа,

29Офир, Хавилааһ ба Йоваав.

30-31Иигээд Шеэмэй үри һадаһад өөр өөрын хэлэтэй обог айма-гууд боложо, Мешаа хотын ба зүүн зүгтэ хада уулатай газарта оршодог Сефаар хотын хоорондо һуурижаһан гэхэ.

32Ноахай хүбүүдһээ эдэ олон обог аймагууд үдэжэ, хожомынь амяарлаһан арадууд болоһон гэхэ. Үерэй удаа тэдээнһээл бүхы дэл хэйн арад тү мэн эхи аба һан түү хэ тэй.

Вавилоной самхаг

1Арадуудай болон гүрэн түрэ бүхэнэй өөһэдын өөрсэ хэлэтэй болохын урда тээ дэлхэйн бүхы зон нэгэ түрэл-хи хэлэтэй, нэгэн адляар хөөрэлдэдэг һэн.2Олон зон Зүүн зүг руу нүүжэ, Вавилон гэдэг тала газар руу ерэжэ һуурижаба.

3Тиигээд өөһэд хоорондоо тэдэ иигэжэ хөөрэлдэбэ:

— Һууринай барилга ябуулха хэрэгтэй. Шабараар хирпии-сэнүүдые хээд, бүхэ шанартай байхынь тула тэдэнээ галда шатаая.

Тиигээд тэдэ барилгада шулуунай орондо хирпиисэ, хирпии-сэнүүдые барисалдуулхын тула сагаан шохойн орондо дабирхай хэрэглэдэг бюлобо.

4Хоорон доо тэдэ да хин хэлсэ бэ:

— Газар дэлхэйгээр таража бутархагүйн тула бидэ асари хүсэтэй, алдар солотой, һүр ехэтэй улас түрэ болохо ёһотойб-ди. Тиимэһээ тэнгэри тулама үндэр самхаг, бата найдамтай хэрэмтэй хото бария.

5Эзэн хүн тү рэл тэ нэй хэжэ бай һан ажал хэ рэ гүү дые ха раад,6иигэжэ зарлиг болобо:

— Харыт, эдэ зон иишэ-тиишээ зөөжэ ябахын орондо нэгэ газарта обооржо, нэгэ хэлэтэй нэгэ арад болохоёо һэдэнэл. Иигэжэ суг хамта барилга эхилбэл, саашадаа тэдэ юушье хэжэ магад.7Тиимэһээ бэе бэеэ ойлгохоо болиторнь хэлыень худхан холие!8Иигэжэ зон барилгаа дүүргэнгүй орхижо, орон дай даар зай гуул та ба.

9Тэрэ хотын зоной нэгэн хэлые бэе бэеэ ойлгохоёо болиторнь Эзэнэй худхаһан ушарһаа хото «худхаха» гэһэн удхатай, еврей хэлээр «Вавилон» гэдэг нэрэтэй болоһон байна. Тэндэһээ Эзэн зониие бүхы түби дэлхэйгээр тараан сасаа.

ЭЛИНСЭГ ХУЛИНСАГУУД

Авраһаамай урда үенүүд

10Шеэмэй угай бэшэг эндэһээ эхилнэ.

Үерэй һүүлээр хоёр жэл үнгэрөөд бай хада, Шеэм зуу на һатай-даа Арпахшаад гэжэ хүбүүтэй болобо.11Арпахшаадай гараһа-най һүүлээр хэдэн хүбүү, басагатай болоод, Шеэм үшөө табан зуун жэл ажаһуугаад, наһа бараа бэлэй.

12Арпахшаад гушан табатай байхадаа, Шелаах гэжэ хүбүү-тэй болобо.13Шелаахай түрэһэнэй һүүлээр Арпахшаад үшөө дүрбэн зуун гурбан жэл ажаһуугаад, хэдэн хүбүү, басагадтай болоод, гээг дээ бэлэй.

14Шелаах гушатай байхадаа, Ээвэр гэжэ хүбүүтэй болобо.

15Ээвэрэй түрэһэнэй һүүлээр Шелаах үшөө хэдэн хүүгэдтэй болоод, дүрбэн зуун гурбан жэлдэ ажаһууһанай удаа наһа ба раа һэн.

16Ээвэр гушан дүрбэтэй байхадаа, Пэлэг гэжэ нэрэтэй хүбүү-тэй болобо.17Ээвэр энээнһээ гадна хэдэн хүүгэдтэй болоод, Пэлэгэй түрэһэнэй һүүлээр үшөө дүрбэн зуун гушан жэл ажаһуугаад, наһа бараа бэлэй.

18Пэлэг гуша наһатай байхадаа, Реһүү гэжэ хүбүүтэй болобо.

19Энээнэй һүүлээр тэрэ хоёр зуун юһэн жэл ажаһуугаад, хэдэн хүү гэд тэй болоод, гээгдээ бэлэй.

20Реһүү гушан хоёртойдоо Сэрүүг гэжэ хүбүүтэй болобо.

21Сэрүүг хүбүүнэй түрэһэнэй хойно Реһүү хоёр зуун долоон жэл ажаһуужа, хэдэн хүбүү, басагадтай болоод, наһа бараа һэн.

22Сэрүүг гушатай байхадаа, Нахоор гэжэ хүбүүтэй болобо.

23Энээнэй удаа Сэрүүг үшөө хэдэн хүбүү, басагатай болоод, үшөө хоёр зуун жэл ажаһуугаад, гээгдээ бэлэй.

24Нахоор хорин юһэтэй байхадаа, Теэрах гэжэ хүбүүтэй боло-бо.25Тэрэ сагһаа хойшо Нахоор зуун арба юһэн жэл ажаһуугаад, үшөө хэдэн хүбүүд, басагадтай болоод, нүгшэбэ.

26Теэрах далатай байхадаа, Авраам, Нахоор ба Һараан гэдэг гур бан хү бүү тэй бо ло бо.

27-28Энэ болбол Теэрахай угай бэшэг юм. Авраам, Нахоор, Һа-раан гэгшэд Теэрахай гурбан хүбүүд болоно. Тэдэ Вавилоной дэргэдэ оршодог Үүр гэжэ хотодо амидардаг байгаа. Һараан Лоот гэдэг хүбүүтэй, Милка, Иска гэдэг хоёр басагатай болоод, наһа бараа бэлэй. Тэрэ үедэ Теэрах эсэгэнь амиды мэндэ ябаа.

29Нахоор түрэһэн дүү Һараанайнгаа басаган Милкае, Авраам Саара гэдэг басагые һамга абабад.

30Саара үхибүү түрэдэггүй, хээлитэй боложо шададаггүй байгаа.

31Теэрах Авраам хүбүүгээ, аша хүбүүгээ — Һараанай Лоот гэжэ хүбүүе, бэриеэ — Авраамай һамган Саарые абаад, Ханаһаан орон руу нүүжэ ошохоёо Вавилоной дэргэдэхи Үүр хотоһоо гараба. Гэбэшье эдэнэр замдаа тогтожо, Хараан хотодо хүрөөд, тэндээ байрлаа һэн.32Теэрах тэндэ ажаһуужа, хоёр зуун таба наһатай-даа нүгшэһэн юм.

Авраһаам Авраамые Эзэн Бурханай шэлэлгэ

1Нэгэтэ Эзэн Авраамда иимэ айладхал буулгаба:

X^ —Өөрынгөө нютаг, түрэлхидөө, эхэ эсэгын гэр байра орхи. Минии зааһан газар дайда ошо.2Би шамһаа үнэр үдхэн агууехэ арадые бии болгохоб, үреэхэб, шамай нэрэ хүндэтэй хүн болгохоб, шамаар дамжан хожомой сагта олон зондо баяр баясхалан дахин ушарха.

3Хэн шамайе үреэнэб — тэрэниие Би үреэхэб!

Хэн шамайе хараанаб — тэрээндэ хараал хүртөөхэб!

Шамаар дамжуулан Би орон дэлхэйн бүхы арад зониие аза жаргалтай болгохоб!

4Иигэжэ Авраам Эзэнэй зарлигаар харгы замда гараба; тэ-рээнтэй хамта дүүгэйнь хүбүүн Лоот ябалсаба. Хараанһаа гарахадаа Авраам далан таба наһатай байгаа.5Тэрэ Саара һам-гаяа, дүүгэйнгээ хүбүүн Лоодые мүн Хараанда олоһон хамаг эд зөөриеэ, зарасанараа бултыень абаад, тэдэнтэеэ Ханаһаан нютаг зорибо.

6Тэрэ үедэ Ханаһаан нютагые ханаһаан обогойхид эзэлжэ бай гаа.

Авраам Ханаһаанай урда зүгтэ оршодог Шехем гэжэ хотын хажуудахи Морэ гэдэг газарта ерээд, нэгэ сарса модоной дэр-гэдэ хонобо.

7Тэндэ Эзэн Авраамда үзэгдэжэ, иигэжэ айладхаба:

— Би энэ газар дайдые шинии үри һадаһадта үгэхэб!

Иигэжэ өөртэнь үзэгдэһэн Эзэниие хүндэлжэ байһанаа

элирхэйлэн, мал үргэл болгон шатааха шулуун шэрээ Авраам тэндэ түхеэрбэ.

8Һүүлээрынь Авраам тэндэһээ урагшаа ябажа, Бейт-Ээл хотын зүүн талада оршодог хада уулатай газарта ерэжэ, май-ханаа табиба. Тэндэһээ баруун зүгтэ Бейт-Ээл, зүүн зүгтэ Ай хото оршодог байгаа. Авраам тэндэ үшөө нэгэ үргэлэй шулуун шэрээ түхеэрэн баряад, Эзэндэ зорюулжа мал хёрбо-һолон үргөөд, Эзэниие хүндэлжэ байһан тухай үгэнүүдые хэ-лэ бэ.

9Тэрэнэй һүүлээр Авраам улам саашаа урагшалан, Ханаһаа-най урда зүгтэ оршодог Негев гэдэг ханха зайдан газар нютаг руу ерэбэ.

Авраам Египет орондо

10Энэ нютагта үлэн хооһон байдал тохёолдоо һэн. Тиимэһээ Авраам үшөө саашаа урагшалан, Египет руу түр зуура байха газар бэдэрбэ.пЕгипет орон орохынгоо урдахана тэрэ Саарада иигэжэ хэлэбэ:

— Би шамайе сэбэр һайхан гэжэ мэдэнэб.12Египедэйхид ша-майе харахадаа, минии һамган гэжэ ойлгохо, тиигээд шамайе амиды орхихо, зүгөөр намайе алаха!13Ши минии дүү басаган-би гэжэ хэлээрэй, тиихэдэш амгалан һайн байжа, ши минии ами наһа абархаш.

14Авраам Египет ерэбэ, тиихэдэнь египедэйхид Саарын сэ-бэр һайханиие хараба.15Хаанай түшэмэлнүүд Саарые хаража, хаандаа хэлэжэ, Саарые ордондонь абаашажа байрлуулаа һэн.

16Саарын һайгаар Египедэй хаан Авраамда һайнаар хандажа, олон хони, ямаа, үхэр, элжэгэ, тэмээ ба эрэ, эмэ зарасануудые

бэ лэглэ бэ.

17Зүгөөр Авраамай һамган Саарые абаһанайнь түлөө Еги-педэй хаанда, бүхы ордонойнь албатанда Эзэн гай зоболон тохёолдуулжа, үбшэ хабшанда нэрбүүлбэ.

18Хаан Авраамые яаралтай дуудажа ерүүлээд, иигэжэ хэлэбэ:

— Ши юу хэбэ гээшэбши? Юундэ тэрэниие һамгамни гэжэ нюугаабши?19Юундэ дүү басагамни гэжэ мэхэлээбши? Тии-хэдэшнил тэрэниие һамган болгожо абаа ха юмбиб. Һамгаяа абаад яба эндэһээ!

20Тиигээд Авраамые һамгантайнь, эд бараатайнь Египедһээ ябуул ха ту хай сэ рэг тээ тэрэ за хи рал та үгэжэ, тэдэ ниие орон ню таг һаа үл дэ һэн бэ лэй.

Авраам ба Лоот

1Авраам һамгантаяа хамаг малаа туун, эд бараагаа абаад, Египедһээ һөөргөө Негев ошобо, түрэһэн дүү-гэйнь хүбүүн Лоодшье тэрээнтэй суг ябалсаба.2Мүнөө Авраам айхабтар баян болоод ябаа: адуу малааршье, алтааршье, сагаа мүнгөөршье.3Негевһээ тэрэ Бейт-Ээл Ай хоёр хотонуудай тэгэн дундахи газар руу бусаба. Анхан тэрэ эндэ тогтожо,4Эзэндэ зорюулан, үргэлэй шэрээ шулуугаар зохёогоо бэлэй. Авраам мүнөө тэндээ Эзэниие дахин хүндэлжэ, үреэл гуйба.

5Авраамтай суг нүүжэ ябаһан Лоот өөрын гэр бүлэтэй, мүн лэ өөрын малтай, өөрын майхангуудтай болонхой ябаа.6Тэрэ газар нютагай бэлшээри, уһалуури эдэ хоёр айлай мал һүрэгтэ хүртэхөөр бэшэ болобо.7Авраам Лоот хоёрой зараса малшад энээнһээ боложо, арсалдадаг, хэрэлдэдэг болобо. Тэдээнһээ гадна тэндэ ажаһуудаг ханаһаан болон пэризи обог аймагайхид бэл шээ ри, уһан да бүришье хүр тэ хэ гүй бо ло һон бай гаа.

8Тиимэһээ Авраам Лоодто иигэжэ хэлэбэ:

— Бидэ түрэл гарал зон гээшэбди. Тиимэһээ маанадай, түрэл зоной, мүн зараса малшадаймнай хоорондоо эбээ таһархань һайн бэшэ.9Үргэн салуу газар дайда урдашни байна бэшэ гү? Бэе бэеһээ таһарая. Шинии зүүлээ һааш — би баруулхаб. Ши-нии баруулаа һааш — би зүүлжээ ошохоб. Дуратай газараа шэлыш даа.

10Лоот хараба: Иордан голой нюруу Цоар хото хүрэтэр үргэлжэ бэлшээри, уһа һайтай, Эзэнэй Эдем сэсэрлиг мэтэ, Египедэй баян шэмэтэй газар дайда мэтэ һалбаржа байба. Тэрэ үедэ Эзэн Содом болон Гоморра хотонуудые усадхаадүй байгаа.пЛоот энээниие шэнжэлээд, Иордан голой нюруу шэлэжэ, зүүн зүг зорин яба ба.

Иигэжэ эдэ хоёр бэе бэеһээ таһаржа,12Авраам Ханаһаанда нютагжаба, харин Лоот Иордан голой нюруу дамжан нүүһээр Содом хотын шадар ерэжэ байрлаба.13Содомой улад муу аяг-тай зон байгаа, Эзэниие оройдоошье ойндоо оруулдаггүй, хүн дэл дэг гүй һэн.

14Лоодой таһаржа нүүһэнэй удаа Эзэн Авраамда айладха-ба:

— Байһан газартаа зогсоод, зүг бүхэниие шэртэ!15Нюдэнэйш хараагай хүрэхэ бүхы энэ дайдые шамда болон шинии үри һадаһадта хэтын хэтэдэ эзэлхыетнай үгэнэб.16Шинии үри һа-даһадые элһэн мэтэ олон болгохоб. Сүл губиин элһэ тоолохын аргагүй мэтэ шинии үри һадаһад тоогүй олон болохо.17Ши энэ байһан газараа орхёод, энэ Минии шамда гэжэ үгэһэн бүхы газар дайдаар нүүн яба!

18Иигээд Авраам майханаа хуряагаад, аян замда гаража, Хевроон хотын Мамрээ гэдэг сарса мододой дэргэдэ ерэбэ. Тэрэ Эзэндэ зорюулан, шулуугаар баһа нэгэ үргэлэй шэрээ барижа байгуулаа бэлэй.

1Вавилоной хаан Амрафээл, Элласаарай хаан Ариох, ХТ' Элаамай хаан Кедарлаомерэй мүн Гоимой хаан Тидаал гэгшэдэй үедэ энэ үйлэ хэрэг болоо бэлэй.2Эдэ дүрбэн хаашуул нэгэдэжэ, Содом хотын Бераа хаан, Гоморра хотын Биршаа хаан, Адмааһ хотын Шинаав хаан, Цевоим хотын Шэмээвэр хаан болон Белаа хотын, ондоогоор тэрэниие нэрлэбэл, Цоар хотын хаанда эсэргүү дай үүсхэжэ эхилбэ.3Иордан голой ню-руу Сиддиимдэ тэдэ сэрэгээ хамтадхан, байлдаанда бэлдэбэ. (Һүүлдэнь Дабһата далайн тогтоходо энэ Сиддиим нюруу үгы болоо бэлэй).

4Энээнэй урда тэрэ оршом дайдын хаашуулые Элаамай Кедарлаомер хаан арбан хоёр жэлэй туршада зонхилоо, арбан гурбадахи жэлдээ тэдэ хаашуул урдаһаань буһалгаа хээ һэн.

5Тиимэһээ арбан дүрбэдэхи жэлдээ Элаамай хаан Кедарлаомер, тэ рээн тэй эб хол боо бай гуул һан хаа шуул сэ рэ гээ Сиддиимэй нюруу руу оруулахын урда тээ урда зүг руу шэглэн, Ханаһаан ороной Аштероот-Карнаим хотын рефаим гэдэг обог зонтой дайлалдажа диилээ бэлэй. Удаань тэдэ Һаам хотые эзэлэн, зу-зиим яһатаниие илаба. Һүүлдэнь Шаве-Хириатаим гэдэг тала нютагта оршодог эмиим обог зониие диилээ бэлэй.6Хории обог зониие Эдоом гэдэг хадалиг газар нютагһаань элһэн губиин хилэ дээрэ оршодог Эл-Параан хото хүрэтэр намнаба.7Тэндэһээ эрьежэ, хойто зүгтэ Эйн-Мишпаат руу, ондоогоор нэрлэбэл, Кадээш хото руу, орожо, амалэйхидые тэдэ бута сохёод, удаань Хацецон-Тамаарта байдаг эмории обог зониие илаба.

8-9Содом, Гоморра, Адмааһ, Цевоим болон Белаа, ондоогоор тэрэниие нэрлэбэл, Цоар хотонуудай табан хаан нэгэдэжэ, Сиддиим голдо ошожо, Элаамай хаан Кедарлаомер, Гоимой хаан Тидаал, Вавилоной хаан Амрафээл, мүн Элласаарай хаан Ариох гэдэг дүрбэн хаашуулай урдаһаа тэмсэбэ.

10Сиддиим голдо дабирхайгаар дүүрэн нүхэнүүд олон бэлэй. Содом ба Гоморрын сэрэгшэд зугадан тэрьедэхэдээ, иимэ нүхэнүүдтэ орожо хосорбо. Амиды үлэһэниинь хада уулаар тэрьедэбэ.11Илалта туйлагша дүрбэн хаашуулай сэрэг Содом ба Гоморра хотонуудые эзэлэн, хамаг эд зөөрииень, эдеэ хоо-лыень хуряан абаба.12Ошоходоо, тэдэнэр Содом хотодо тэрэ үедэ ажаһуужа байгша Лоот гэгшые, Авраамай дүүгэй хүбүүе, хамаг эд зөөритэйнь абаад ябаба.

13Тэрэ үедэ Авраам еврей эмории обог зонтой хамта Мамрээ гэдэг сарса модото харьяата газартань ажаһуужа байгаа. Энэ хугасаа соо тэрэ Мамрээтэй, Эшкоол, Анээр гэдэг дүүнэртэйнь анда нү хэд бо ло һон юм.

Гэнтэ нэгэ хүн Содом хотоһоо арай амиды тэрьедэжэ, Авраам-да ерээд, юун болоһон тухай дуулгаба.14Дүүгэйнгээ хүбүүнэй дайсадта баригдаад байһые дуулаад, Авраам бүлэдэнь түрэжэ үдэ һэн, сэ рэ гэй эр дэм шу дал һан гур бан зуун арба най ман ал-батадаа дахуулаад, Кедарлаомерые тала баригшадтайнь хамта

Даан хүрэтэр мүрдэн дахаба.15Тэндэ Авраам зоноо хэдэн бүлэг бол гон ху баа гаад, һүниндөө дай сад та доб то лон, бута сохи бо. Иигэжэ тэрэ Дамаскһаа хойшоо оршодог Ховаа хото хүрэтэр үлөөшэ сэрэгые намнаа бэлэй.16Дайсадай дээрмэдэн абаһан хамаг юумэ тэрэ һөөргэнь бусаагаа — Лоодые хамаг хогшол зөөритэйнь, Содом болон бусад хотонуудһаа олзологдоһон эрэ, эмэ зониие эд зөөритэйнь хамта бусаан асараа һэн.

Малхи-Цэдээк Авраамые үреэнэ

17Кедарлаомерые мүн тэрэнэй тала бариһан хаашуулые илаад бусажа ябахадань, Авраамые Содом хотын хаан угтажа, хотоһоо гараба. Тэдэ Шавээ гэдэг нюруу газарта (мүнөө Хаанай нюруу гэдэг) уулзаа бэлэй.18Мүн лэ Шалээм хотын хаан Малхи-Цэдээк Авраамые тэндэ угтан золгобо. Малхи-Цэдээк миин лэ хаан бэшэ, Дээдын дээдэ Эзэнэй тахилшан байһан ушарһаа Авраам-да хилээмэ, жэмэсэй архи барижа,19иигэжэ үреэбэ:

— Огторгой газар хоёрые бүтээһэн Дээдын дээдэ Эзэн Бурхан таниие үреэхэнь болтогой!20Дайсадаа дарахадатнай туһалһан Дээдын дээдэ Бурханай алдар соло бадархань болтогой!

Авраам тэрээндэ дайсанһаа бусаан абаһан эд баялигай арба-най нэгэ хубиие бэлэглэбэ.

21Удаань Содомой хаан Авраамда иигэжэ хэлэбэ:

— Бусаажа абаһан энэ бүхы эд зөөриие та өөртөө үлөөгты. Харин минии хотын зонииел намда һөөргэнь үгыт.

22-23Гэбэшье Авраам иигэжэ харюусаба:

— Һэтэрхэй зүүшье, түгдэрхэй тэбэнэшье танай зөөриһөө абахагүйб гэжэ огторгой газар хоёрые бүтээгшэ Дээдын дээ-дэ Эзэн Бурханай урда тангаригланаб. «Би Авраамые баян болгооб» гэжэ хожом танай хэлэжэ байхагүйн тула иигэнэб.

24Манай зон дайлалдажа ябахадаа, хоол хүнэһэнэйтнай зарим хубиие эдеэ юм бэзэ. Тэрэл минии хубида үгтэһэн болуужан. Анда нүхэд Мамрээ, Эшкоол, Анээр гэгшэдэй бусаажа абаһан эд баялигһаа хуби хүртэхэнь зүб бэзэ. Харин намда юуншье хэрэг гүй.

Бурханай Авраамтай баталһан хэлсээн

1Энэ болоһон үйлэ хэрэгүүдэй удаа нэгэ хэды сагай X үнгэрөөд байхада Авраамда үзэгдэл үзэгдэжэ, тэрэ Эзэнэй иимэ айладхал дуулаба:

— Авраам, юунһээшье бү ай! Би шамайе хододоо хаража хамгаалжа, угаа ехэ һайн һайханиие үршөөхэб.

2Тии хэдэнь Авраам хэлэ бэ:

— Агууехэ Эзэмни! Үхи хүүгэдһээ бэшэ ондоо ямар шагнал намда угаа ехэ байхаб даа. Дамаск хотоһоо уг гарбалтай Элиэзер зараса минии һүүлээр зөөриием эдлэхэ хүн болохол.3Нэрым нэрлүүлхэ хүбүү намда үршөөгөөгүй хадатнай Танай намда заяаһан эд баялиг наһа бараһанайм удаа тэрээнгэл эдлэг-дэхэ.

4Ав раам Эзэ нэй да хин тэ рээн дэ иигэжэ ай лад ха хые дуу ла-ба:

— Үгы! Шинии зөөри тэрэ эдлэхэгүй. Ши өөрын гэхэ хүбүү-тэй болохош!

5Эзэн Ав раа мые май хан һаань гар гаад, иигэжэ ай лад ха ба:

— Огторгой өөдэ хара, одо мүшэдые тооло, харин тооложо шадаха гүш? Иимэ олон үри һадаһадтай болохош.

6Ав раам Эзэн дэ бүхы сэдьхэлээрээ эти гэ бэ, Эзэн Ав раа мые найдамтай үнэн гэжэ тоолобо.7Тиигээд Эзэн Бурхан Авраамда иигэжэ ай лад хаба:

— Би болбол Эзэн гээшэб. Шамайе Үүр хотоһоо иишэнь асаржа, энэ газар нютагые эзэлэн байхыеш үгэнэб.

8— Агууехэ Эзэмни! Теэд энэ газар минии болохо гээд би яажа мэдэхэбиб, үгэеэ бэелүүлхээ баталжа үгыт! — гэжэ Ав-раам гуйба.

9Тиихэдэнь Эзэн Бурхан иигэжэ захирба:

— Ши намда гунжан үнеэ, шүдлэн эмэ ямаа, шүдлэн хуса гаргажа, мүн баһа эрэ, эмэ хоёр гулабхаа үргэл болго.

10Авраам эдэ амитадые асараад, үнеэ, эмэ ямаа, хусын ами таһалжа, хоёр хуби болгон таһа сабшаба, гулабхаануудыел бү-тэн орхибо. Тиигээд тэрэ хахад хубинуудые, гулабхаанудые урда урдаһаань харуулан табижа, Эзэниие хүлеэжэ эхилбэ.

11Мяхаша шубуудай ниидэн ерэхэдэ, Авраам үргөөн һуугаа бэ-лэй.

12Наранай орожо байхада Авраам бүхэ нойрто абтажа, ор-шон тойронгоо тэрэниие харанхыгаар хүреэлжэ байһандал мэ дэ рэл дэ аб тан хүндөөр нойр мог ло бо.

13Тиигээд Эзэн айладхал тэрээндэ буулгаба:

— Шинии үри һадаһад хожом хари газар руу ошожо, дүрбэн зуун жэлэй туршада тэндэ богоол болон дарлагдаха.14Гэбэшье Би тэрэ дарлагша үндэһэ яһатаниие ехэ шэрүүнээр шиидхэхэб, тии-хэдэм шинии уг удам хариин нютагһаа сүлөөлэгдэхэдөө ехэ олзо-той гаран ошохо.15Харин ши өөрөө тэрээнһээ урид наһанайнгаа дүүрэхэдэ элинсэг хулинсагтаа амгалан тайбан мордохош, айһа-най хэрэггүй.16Дүрбэн үеын уг удамшни хариин нютагта ажаһуу-һанай удаа иишээ бусажа ерэхэ. Тэдэнэй эндэ ерэтэр эмории обог зон энэ газар нютаг эзэлэн ажаһууха. Эдэ зоной доройтоһон ушар-һаа Би тэрэ үедэ шинии уг удамай тала хаража, эмории обогой зониие эндэһээ үлдэхэб. Харин эмории обогойхидой тиимэ ёро муутай болотор Би мүнөө хүлеэгээд, һүүлдэнь хэһээлтэ амасуул-хаб.

17Наранай орожо, бүтүү харанхы болоходо гэнтэ дүрэлзэн ехэ гал аһаба. Галһаа үдхэн утаан бөөгнэрэн гаража, дүлэн сасаржа байба. Тэрэ гал дүлэн амитадай хахадлан сабшагдаһан бэеын хубинуудай хоорондуур гаража үнгэрбэ.

18Иигэжэ тэрэ үдэр Эзэн Авраамтай хэлсээ баталаад, айлад-ха ба:

— Египедэй хилэ дээрэхи голһоо эхилээд Евфрат мүрэн хүрэтэр нэмжыһэн энэ орон нютагые Би шинии уг удамда үгэнэб.19Кении, кенизии, кадмонии,20хиит, перизии, рефаим,

21эмории, ханаһаан, гиргааш болон иевүүс обогтон аймагуудай газар тэрэ болоно.

Һагаар Ишмаээл хоёр

1Авраамай һамган Саара хээлитэй болодоггүй хэбээрээ байба. Тэрэ Египет ороной Һагаар гэжэ нэрэтэй шэбэг-шэтэй бэлэй.2Тиигээд Саара Авраамда иигэжэ хэлэбэ:

— Эзэн намда үхибүү заяанагүй. Тиимэһээ ши минии зара-са эхэнэртэй һуу. Магад, тэрэ минии түрөөгүй хүбүүе шамда түрэжэ болохо.

Авраам Сарын үгэ зүбшөөбэ.3Тиихэдэнь Саара үбгэндөө хэбтэрииень хубаалдахаар өөрынгөө шэбэгшэ, Египет орон нютагай эхэнэр Һагаарые үгэбэ. Тэрэ үедэ Ханаһаанда байр-лаһаар Авраам арбан жэл болоод байгаа.

4Авраам Һагаартай унтажа, тэрэнь хээлитэй боложо, эзэн эхэнэр тээ ехэ дээрэл хүү гээр хан да даг бо ло бо.

5— Ши минии доромжолуулһанда гэмтэйш, — гэжэ Саара Ав-раам да хэлэ бэ. — Би шам да өөрынгөө шэ бэг шэ эхэ нэрые үгөө һэм, харин тэрэш хээлитэй болоходоо намда дээрэлхэнэ. Тии-бэл, Эзэн маанадай дунда хэнэй зэмэтэй байһые шиидхэг лэ!

6— Шинии шэбэгшэ шинии мэдэлэй ха юм, — гэжэ Авраам харюусаба. — Юу хэхэеэ өөрөө мэдыш.

Тиихэдэнь Саара Һагаарые зоргоороо харшалжа, тэрэнь тэрьедэбэ.

7Шүүр хото руу Һагаар шэглэн ябаба. Хээрэ талада, була-гай дэргэдэ тэрэнэй зогсожо байхада, Эзэнэй элшэн олоод,

8иигэжэ асууба:

— Саарын шэбэгшэ эхэнэр Һагаар, ши юундэ иигэжэ тэнэжэ ябанаш?

Тэрэ ха рюу саба:

— Би минии эзэн эхэнэр Саараһаа зугадажа ябанаб.

9Эзэ нэй эл шэн хэ лэ бэ:

— Эзэн эхэнэртээ бусажа, мэдэлдэнь оро.10Шинии үри һада-һад тоо томшогүй олон болохо.11Ши хээлитэйш. Хүбүүтэй бо-лохош. Тэрээндээ Ишмаээл гэжэ нэрэ үгөөрэй, юундэб гэхэдэ, зоболондо ороод уйлахадаш, Эзэн шамайе дуулаа. («Ишмаээл» гэдэгынь «Бурхан хүнэй үгэ анхаран дууладаг» гэһэн удхатай).

12Харин хүбүүншни зэрлиг амитан мэтэ нүүдэл байдалтай, тэнэн түгэншэлэн ябаха. Үри һадаһадынь түрэл садаһаа амяарлан, сусалһаа — гал, сухалһаа — хэрүүл гэдэгтэл, тэдэнтэеэ адага шүб гэ мэтэ бо лол сон бай ха.

13Һагаар ехэтэ гайхаба, һүүлдэнь «нээрээ эндэ Бурханиие хараа гээшэ гүб?» гэжэ өөрһөө асуун, өөртэйнь хөөрэлдэһэн Эзэндэ «Хүниие анхаран байдаг Бурхан» гэжэ нэрэ үгэбэ.

14Тэрээнһээ хойшо Кадээш болон Бэрэд хотонуудай хоорон-до ор шог шо тэрэ бу лаг «На майе хо до доо хаража бай даг Эзэн Бурханай булаг» гэжэ нэрэтэй болоо бэлэй.

15Һагаар эзэндээ бусажа, Авраамда хүбүү түрэбэ. Тиихэдэнь Авраам хүбүүндээ Ишмаээл гэжэ нэрэ үгэбэ.16Авраам тэрэ үедэ наян зургаа наһатай байгаа.

Бурхан Авраамда хүбүүтэй болохош гэжэ найдуулна

1Авраамай ерэн юһэтэй байхада, Эзэн тэрээндэ дахин үзэгдэжэ, иигэжэ ай лад ха ба:

— Би Бүгэдые шадаха хүсэтэй Бурхамби. Минии үгөөр ябажа, зэмэгүй арюун ажаһуугаарай.2Би шамтай хэлсээ баталхаб, тии-гээд олоной олон үри һадаһадые шамда бэлэглэхэб.

3Авраам газар мүргэн һүгэдэбэ. Бурхан тэрээндэ хандан, үгэеэ үргэлжэлүүлбэ:

4— Мүнөө Би шамтай хэлсээ баталжа, үнэр олон арад зоной эхи табигша элинсэг эсэгэ болгохоб.5Тиигээд шинии нэрэ Авраам бэшэ, харин Авраһаам болохо.6Шинии угые олошо-руулан үнэржүүлхэб, зариманиинь хаан шэрээ эзэлхэ, олон ара дууд шам һаа уг гар бал тай бо ло хо.7Би энэ хэлсээ шамтай баталаад, шинии хойто үе удамтай мүн лэ баталнаб. Энэ хэл-сээн хадаа үеын үедэ хүсэн түгэлдэр байха. Хэлсээнэй ёһоор, та бүгэдэнэй хүндэлхэ, шүтэхэ Бурхан гэбэл, Бил болохоб!

8Нүүжэ амидаржа байгаа энэ Ханаһаан нютагые шамда болон үри һадаһадташ үмсын газар болгон үгэнэб. Таанадай шүтэхэ Бурхан Бил болоноб!

9Бур хан Ав ра һаам да да хин хан дан ай лад ха ба:

— Зүгөөр шишье Намтай баталһан хэлсээгээ бэелүүлхэ, сахиха ёһотойш, мүн шинии һүүлээр үри һадаһадшни үеһөө үедэ сахиха ёһотой.10Бидэнэй хоорондо хэлсээнэй баталагда-һые гэршэлһэн зүйл гэбэл, танай угай эрэ хүн бүхэндэ бэлгэ хүндэхэ ёһолол хэгдэхэ ёһотой.иИигэжэ энэ Минии болон таанадай хоорондо хэлсээнэй баталагдаһые гэршэлхэ тэмдэг болохо.12-13Түрөөд долоо хоноһон нарай хүбүүн бүхэндэ энэ ёһолол хэхэ хэрэгтэй. Өөрын, түрэлэйшье зондо, бусад арад яһатанһаа худалдажа абаһан богоолдошье, хүгшэн, залуу илгаагүй эрэ хүн бүхэндэ энэ ёһолол хэхэт. Ёһололой удхань гэбэл, хүнэй бэедэ табигдаһан тэмдэг маанадай хоорондохи хэлсээнэй үеын үедэ хүсэндөө байһанай гэршэ мүн.14Энэ ёһо-лол хэнгүй үнгэрһэн хүниие Би Минии бэшэ гэжэ тоолохоб, юун дэб гэхэ дэ, тэрэ хүн Ми нии хэл сээ эб дэ һэн бо ло хо.

15Үшөө Бурхан Авраһаамда иигэжэ айладхаба:

— Энээнһээ хойшо шинии һамган Саара бэшэ, харин «Саарра» гэжэ нэрэтэй болохо.16Би тэрэниие үреэгээд, шамда тэрээнһээ хүбүү түрүүлхэб, уг удамһаань агууехэ улас яһатаниие байгуулжа, заримыень хаан шэрээдэ һуулгахаб.

17Авраһаам урдань һүгэдэн мүргэн унабашье, үнэншэжэ ядангяар бүтүү энеэсэгээгээд, досоогоо бодобо: «Зуу наһатай би хүүгэдтэй болохо юм аалби? Ерэ хүрэһэн Саарра түрэжэ шадаха юм гү?»18Тиигээд тэрэ Бурханда:

— Ишмаээлые харууһан дороо байлгаа һаатнай, хэды һайн һай хан бай гааб! — гэбэ.

19Бурхан:

— Үгы. Саарра, шинии һамган, хүбүү түрэхэ, тиихэдэнь тэ-рээндээ Исаак гэжэ нэрэ үгэхэш. Би баталһан хэлсээгээ тэрэ хүбүүндэ болон хойшонхи үедэнь хүсэн түгэлдэр бэел үүлхэб. Тэрэ болбол хэтэ мүнхын хэлсээн юм.20Ишмаээл тушаа гуйжа байгаашашни һайн хэрэг. Би тэрээнииеш үреэхэб, тэрэнэй угые үнэржүүлхэб, тиигэжэ тэрээндэ олон үри һадаһадые заяа-хаб. Ар бан хоёр хү бүүд Ишмаээлһээ гара ха: тэ рэш ни агуу е хэ арадай эхин удамай эсэгэ болохо.21Харин Намтай баталһан хэлсээн Исаагта хамаатай. Тэрэ хүбүүе Саарра хойто жэл тү-рэ хэ, — гэжэ ай лад ха ба.

22Иигээд Бурхан яба шаба.

23Тэ рэл үдэртөө Ав ра һаам Эзэ нэй за хир һа най ёһоор, гэр тээ байһан эрэ хүн бүхэнэй бэлгэ хүндэбэ. Өөрынь хүбүүн болон гэртэнь түрэһэн бүхы эрэшүүл, тэдээндэ ажал хэдэг, хари га-зарһаа худалдажа абаһан бүхы богоолнууд бэлгэеэ отолуулба.

24Авраһаам отололго хүүлэхэдээ ерэн юһэ наһатай байгаа,

25харин тэрэнэй хүбүүн Ишмаээл арбан гурба наһатай бэлэй.

26Нэгэл үдэр Авраһаамшье, тэрэнэй хүбүүн Ишмаээлшье отололго хүүлэбэ.27Тэдэнэйдэ түрэһэн бүхы эрэшүүл, хари

газарһаа худалдажа абаһан бүхы богоолнууд тэрэ үдэр мүн лэ бэлгэеэ хүн дүүлбэ.

Эзэн Авраамда айлшан бууна

1Үдын наранай халуунда, Мамрээгэй сарса мододой дэргэдэ, майханайнгаа үүдэндэ Авраһаамай һуужа һуухада тэрээндэ Эзэн дахин үэгдэбэ.2Авраһаам гурбан эрэ хүнэй зогсожо байхые хараба. Тэрэ гүйжэ ошоод, тэдээндэ газар хүрэтэр доро дохёод:

3— Мэндэ амар, эрхим хүндэтэ айлшад! Алад бү үнгэрыт, манайда тогтожо хайрлыт!4Таанадта хүлөө угааха уһа асарха. Модоной һүүдэртэ амархат.5Тэрэ үедэтнай эдеэ хоол асархаб. Таанад холын замда үлэсхэлэн ябахагүйт. Манайда ерэһэндэт-най ехэ баяртайб, — гэбэ.

— Зай, һайн, — гэжэ тэдэ харюусаба. — Тиигэел даа.

6Авраһаам майхандаа гүйжэ ороод, Сааррада хэлэбэ:

— Дары түргэн нэгэ тулам һайн талхаар хилээмэ болго.

7Хотондоо яаран тэрэ гүйжэ ошоод, эгээл һайн тарган тугал

шэлээд, тэрэнээ үүсэлжэ, түргөөр мяхан табаг бэлдэхэ дааба-ри за ра са даа үгэ бэ.

8Бэлэн болоходонь, Авраһаам шара тоһо, һү, мяха айлшадтаа бариба. Тэдэнэй эдеэ хоол бариха үедэ өөрөө модоной һүүдэр-тэ зог собо.

9— Саарра һамганшни хаанаб? — гэжэ тэдэнэр Авраһаамһаа асуу бад.

— Эндэ, майхан соо һууна, — гэжэ тэрэ харюусаба.10Тэдэ гурбанай нэгэн иигэжэ айладхаба:

— Би нүгөөдэ жэл энэл сагта шамда дахинаа бусахаб, тиихэ-дэмни Саарра хүбүүтэй болоод байха.

Саарра тэдэнэй арада, майханай үүдэнэй дэргэдэ байһан аад, эдэ үгэнүүдые дуулаба.иАвраһаам Саарра хоёр тиихэдэ үтэлһэн, Сааррын эхэнэрэй һарынхиншье гарахаяа болинхой һэн.12Тиимэһээ Саарра энеэн алдаад, досоогоо бодобо: «Бидэ хоёр үтэли амитад юундэ залуу мэтэ хамта унтажа байхабиб-ди даа».

13Зүгөөр Эзэн Авраһаамһаа асууба:

— Энэ Саарраш «үтэлһэн хүгшэн би хайшан гэжэ үхибүү түрэхэбиб» гэжэ юундэ энеэнэб?14Эзэн Бурханай шадахагүй юумэн бии юм аал? Би хэлсэһэн болзортоо ерэхэб, юһэ һарын үн гэр хэ дэ, Саарра хү бүү тэй бо лоод бай ха.

15— Би энеэ гээ гүйл би, — гэжэ со шо һон, ай һан Саарра хэ лэ-бэ.

— Үгы, — гэжэ Тэрэ Сааррада харюусаба. — Ши досоогоо энеэ гээш.

16Айл шад һуу ри һаа бодожо, Со дом хото шэг лэ бэ. Ав ра һаам тэдэ ниие үдэшэн ябал саба.

17Содом хотын харагдахада, тэдэ гурбанай нэгэн болохо Эзэн иигэжэ үгүүлбэ:

— Юу хэхээ байһанаа Авраһаамһаа нюуха хэрэг бии юм гү?

18Уг удамыень бодото дээрээ агууехэ, хүсэтэй арад болгожо, тэдэнээр дамжуулан, орон нютаг бүхэнэй улад зондо һайн һай-ханиие хүртөөн, баяр жаргал үреэхэб.19Үгы, Би нюухагүйб. Ав-раһаамые Би шэлэн һунгахадаа, тэрэниие өөрынгөө үхибүүдтэ мүн хамаг үри һадаһадтаа Минии зааһан замаар ябаха, хододоо үнэн шударга сэдьхэл түхөөхэ тухай захижа, һургажа байхынь тула шэлээ һэм. Тиимэ ябаа һаань, Би тэрээндэ найдуулһан ха-магые бэелүүлхэб.

20Тиигээд Эзэн иигэжэ айладхаба:

— Содом болон Гоморра хотонуудай зоной муухай үйлэ хэрэ-гүүд хэмһээ хэтэрээ: нүгэл шэбэлынь тэсэшэгүй хүндэ болобо.

21Доошоо буужа, бултадаа тэдэ иимэ зэмэтэй гү, магад, булта бэшэ аалам гэжэ шалгахам.

22Тиигээд Эзэнтэй суг ябаһан хоёр хүн Эзэниие болон Ав-раһаамые орхижо, Содом руу шэглэбэ.23Авраһаам Эзэндэ дүтэлөөд:

— Зэмэтэй зонтой хамта Та гэмгүй зониие үгы хэхэ аалта? Энэ зүб гээшэ гү?24Хэрбээ тэрэ муу зоной дунда ядахадаа табин гэмгүй хүнэй байбал, тэдэнэй түлөө хотые усадхангүй үнгэржэ болохогүй юм гү?25Би үнэншэхэгүйб — тиимэ байхагүй! Та иимэ юумэ хэхэгүйт! Үнэн сэхэ, нүгэлгүй зониие дорой ябадалтай зо-лигуудтай хамта хосороохогүйт. Үнэн сэхэ ябаһан хүнүүд муу муухай хэрэг үүсхэгшэдтэй хамта хэһээлтэдэ хүртэхэ ёһогүй.

Тиимэ байхагүй! Хамаг дэлхэйн үйлэ шиидхэгшэ алдуута шиид-хэбэри абаха ёһогүйл! — гэбэ.

26Тиихэдэнь Эзэн:

— Хэрбэеэ Би Содом хотодо табиншье гэмгүй хүниие олоо һаа, энэ хо тые дү мэхэб, — гэжэ ха рюу са ба.

27Авра һаам саа шань үргэлжэлүүлбэ:

— Эзэн Бурхамни! Би болбол Танай урда үнэһэн, шандаруу гээ-шэлби, гэбэшье зүрхэлжэ, Танаа иигэжэ гуйнаб.28Хэрбээ тэрэ хотодо таби арай хүрэхэгүй гэмгүй зоной байгаа һаань, табан хүнөөр үсөөн һаань, Та хотые бүхыдэнь усадхаха юм гүт?

Эзэн Бурхан:

— Зай, хэрбэеэ тэндэ дүшэн табан гэмгүй хүниие олоо һаа, хотые үгы хэхэгүйб, — гэжэ үгүүлбэ.

29Авра һаам:

— Теэд тэндэ гэнтэ гэмгүй дүшэн хүн олдобо гэлэй? — гэжэ үргэлжэлүүлбэ.

Тии хэдэнь Эзэн Бурхан:

— Дүшэшье байгаа һаань, Би хотые дайрахагүйб, — гэжэ харюу саба.

30Авраһаам да хин:

— Хэлэһэндэм минии Эзэн бү уурлаг. Гэнтэ тэндэ гэмгүй гушан хүн олдобо гэе? — гэжэ гуйба.

Эзэн Бурхан:

— Хэрбэеэ тэндэ гэмгүй гушан

хүниие олоо һаа, энэ хото балгааһа хайрлахаб, — гэбэ.

31Авраһаам:

— Эзэмни! Танһаа дахин асуухыем зүбшөөгыт. Гэнтэ тэндэ оройдоол хорин гэмгүй хүнэй байгаа һаань яахабта? — гэжэ асуу ба.

Тии хэдэнь Эзэн Бурхан:

— Хорин хүнэй түлөө хотые хайрлахаб, — гэһэн харюу үгэ-

бэ.

32Авра һаам да хин:

— Эзэмни намда бү уурлаг, дахин Танһаа зүрхэлжэ асууя. Гэнтэ тэндэ арбахан лэ гэмгүй хүнэй байбал, Та хотые усад-хангүй үлөөхэ гүт? — гэбэ ха.

Эзэн:

— Зай, тэрэ арбан хүнэй түлөө хотые дүмэхэб, — гээ һэн.

33Энээнэй һүүлээр Эзэн Авраһаамые орхин ошожо, Авраһаам гэр тээ бу са ба.

Лоодой, Содом ба Гоморрын хуби заяан

1Тэнгэриин хоёр элшэ тэрэ үдэшэ Содом хото ерэбэ. Тэрэ үедэ Авраһаамай дүүгэй хүбүүн Лоот хотые хүреэлһэн үндэр хэрэм ханын үүдэнэй хажууда һуужа байгаа. Аяншадые ха рам саа раа тэрэ һуу ри һаа бодожо, доро до хин хэ лэ бэ:

2— Хүндэтэ айлшад, мэндээ! Аян замтнай амгалан гү? Хайраа-раа орхингүй, минии, танай богоолой, гэртэ орыт. Манайда хо-нолго табижа, хүлөө угаажа амараад, эдеэ хоол барихыетнай уринаб. Тиигээд үглөөгүүр аян замдаа гарана бэзэт.

— Үгы, — гэжэ тэдэ харюусаба. — Танайда орожо, түбэг уша-раажа байһамнай үлүү. Бидэнэй газаашье хоноходо болохо.

3Зүгөөр Лоот тэдэниие ехэл гуйба, тиихэдэнь тэдэ зүбшөөжэ, Лоот гэгшын гэртэ ошобо. Лоот тэдээндэ эдеэ хоол бэлдэжэ, хилээмэ барижа хүндэлбэ.

4Унтарида ороодүй байхадань, Содом хотын үбгэн, залуу-гүй бүхы эрэшүүл Лоодой гэрые бүһэлжэ зогсоод,5тэрэниие дуудан:

— Танайда үдэшэ ерэһэн зон хаанаб? Наашань тэдэниие гарга! Одоо бидэ зоргоороо тэдэниие эдлэхэбди! — гэжэ хаш-харал да ба.

6Лоот өөрөө тэ дээн дэ га раад, гэ рэйн гээ үүдэ нюр гаа раа ту-лан,7хэлэбэ:

— Нүхэдни, иимэ муухай үйлэ бү хыт!8Эрэ хүниие үшөө үзөөгүй хоёр басагад намда бии. Эдэ үхидөө таанадта үгэнэл-би, юушье тэдэнтэй хэгты, зүгөөр минии гэртэ орогшодой ойро бү хүрэгты!

9— Тонило! — гэжэ тэдэ һүхирэлдэбэд. — Хэн аад, маанадые захирха болообши? Бидэ шамтай энээнһээ дороор аашалхабди!

Тэдэнэр Лоодые түлхин, гэрэйнь үүдэ эбдэхээр дугташал-да ба.

10Гэртэ байһан хоёр тэдэ эрэшүүл үүдэ онгойлгон, Лоодые досоошонь татажа оруулаад, үүдэ хаажархиба.иХарин газаа байгша бүхы эрэшүүлые, ехэ багагүй, бултыень харахагүй һохор болгобо. Хэдышье оролдоо һаа, тэдэнэр үүдэ оложо ша да ха гүй бо ло бо.

12Айлшад Лоодто:

— Энэ хотодо шинии гэхэ үшөө хэд бииб? Хүрьгэд, хүбүүд, басагад болон үшөө түрэл гаралаа бултыень эндэһээ дахуулан гарга!13Эзэн энэ хотын зоной бузар муухай аашанууд тушаа дуулаһан ушарһаа маанадые эльгээжэ, хотые үгы хэхэ даабари үгөө, — гэжэ хэлэбэ.

14Лоот ошожо, басагадтайнь гэрлэхэ заяатай хүбүүдтэ хэлэ-бэ:

— Дары түргэн энэ хотоһоо гаража ошогты! Эзэн энэ хотые үгы хэхэнь!

Теэд тэдэ Лоот шоглон наадаба гэжэ һанаба.

15Үүр сайжа эхилбэ. Бурханай элшэнэр Лоодые яаруулба:

— Һамгаяа, хоёр басагадаа абаад бушуу яба! Үгы һаа, энэ нү-гэл шэ бэл шэн гээ һэн хото бал гаа һан тай хам та хо сор хош!

16Зүгөөр Лоот яаха гээшэб гэжэ бодолгото болон удаарба, хүдэлбэгүй. Эзэнэй Лоодые хайрлаһан ушарһаа Бурханай тэдэ хоёр элшэнэр Лоодые, тэрэнэй һамга болон хоёр басагадыень гарһаань хүтэлэн, хотоһоо гаргаба.

17Тиигээд тэдэ элшэнэрэй нэгэн Лоодой гэр бүлэдэ хан-дажа:

— Амиды үлэхэ гэбэл, эндэһээ түргэн тэрьедэгты! Гэдэргээ эрьежэ бү харагты, талада ошожо зогсожо бү байгты! Хада өөдэ түргөөр гарагты! Үгы бол, таанад хосорхот! — гэжэ захирба.

18Теэд Лоот:

— Ноёмни! Би тэндэ ошожо шадахагүйб.19Таанад намайе энэ-рэн хайрлажа, ами наһыем абаржа, һайе хэһэншье һаатнай, би тэрэ холын хада уула руу хүрэжэ үрдихэгүйлби. Тэндэ хүрэхым урда тээ аймшагтай һүйд намайе хүсэхэ, хосорхолби!20Тээ тэрэ багахан тосхон байна. Тиишээ би гүйһүүлби, үсөөхэн зонтой тэндэ би амиды мэндэ үлэһүүлби, — гэжэ гуйба.

21— Зай, тиигэ, — гэбэ Бурханай элшэн. — Таанадай хүрэжэ ошотор бидэ тэрэ тосхониие усадхангүй байхабди.22Зүгөөр ехэ яаралтай тиишээ гүйхэ хэрэгтэй. Таанадай тэндэ хүрөөдүйдэ бидэ хэрэгээ эхилхэ аргагүйбди.

Энэ тосхон бага байһанһаа «Цоар», оршуулбал, «Бишыхан» гэжэ нэрлэгдэн хэй.

23Наранай мандажа байха үедэ Лоот Цоар тосхондо хүрэбэ.

24Гэнтэ Эзэн бусалжа байһан хүхэр огторгойн орьёлһоо аадар мэтэ Содом ба Гоморра хотонууд руу адхажа,25тэдэ хоёр хотые, оршон тойронхи газар, ажаһуугша хүн зониие, хамаг ургасые үгы хэбэ.

26Лоодой һамган үбгэнэйнгөө арада ябаһанаа гэдэргээ эрьен хара ха даа, тэрэ дары даб һан ба ха на болон зог сошо бо.

27Нүгөөдэ үглөөгүүрнь Авраһаам эртэ бодожо, Эзэнтэй хөөрэлдэжэ байһан газартаа ерээд,28Содом ба Гоморра хотонуу-дай бай һан тала га за рые шэр тэн ха ра ба: хаа-хаанагүй үнэ һэн согһоо үдхэн хара утаан бааян һуунагтажа байба.

29Энэ тала дайдын хото һууринуудые үгы хэхэдээ, Бур-хан Авраһаамые һанаандаа оруулжа, Лоодые абарһан бо-ло но.

30Лоот Цоар тосхондо удаан ажаһуухаяа айжа, хоёр басагадаа абаад, хада уулада гаража, агы нүхэн соо байрлаба.

31Нэгэ үдэр ехэ басаганиинь дүүдээ хэлэбэ:

— Эсэгэмнай үтэлжэ үбгэржэ байна, дахин гэрлэхэгүйнь лабтай. Харин эндэ ши бидэ хоёрто ямар эрэ хүн олдохоб даа?

32Эсэгэеэ архяар һогтоогоод, тэрээнтэеэ унтая. Тиигэбэл, эсэ-гынгээ уг удамые үргэлжэлүүлхэбди.

33Дүүнь зүбшөөжэ, һүни болоходо, тэдэ эсэгэдээ архи уулгажа һогтообо. Эгэшэнь ерэжэ, эсэгэтэеэ унтаба, харин тэрэнь шал һог туу соо гоо юуншье боложо бай һые ойл го бо гүй — хай шан гэжэ унтахаяа ерэһыеншье, яагаад ошоһыеншье.

34Үглөөдэр эгэшэнь дүүдээ хэлэбэ:

— Үнгэрэгшэ һүни би эсэгэтэеэ унтааб. Энэ һүни эсэгэеэ дахин архи уулгажа һогтоое, ши ерэжэ, тэрээнтэй унтахаш. Тиигэбэл, бидэ эсэгынгээ уг удамые үргэлжэлүүлхэбди.

35Дахинаа тэдэ эсэгэдээ архи уулгажа һогтообо. Бага баса-ганиинь ерэжэ, эсэгэтэеэ унтаба, харин тэрэнь юун боложо байһые ойлгоогүй — хайшан гэжэ тэрэнэй хэбтэһыень, яагаад, хэды дээ ошоһыеньшье.

36Тиигэжэ Лоодой хоёр басагад эсэгэһээ хээлитэй болоо һэн.37Эгэшэнь хүбүү түрөөд, тэрэнээ Моаав гэжэ нэрлэбэ. Тэрэнь моаав обог зоной элинсэг эсэгэ болоно.38Дүү басаганиинь баһа хүбүү түрөөд, тэрэнээ Бэн-Аммии гэжэ нэрлэбэ. Тэрэ амоонхидой элинсэг эсэгэ болоно.

Авраһаам һамгантаяа ба Авимээлэх

1Авраһаам урагшаа нүүжэ, Кадээш ба Шүүр хотонуу-дай хоорондо тогтон байһанаа Гераар хотын дэргэдэ һуурижаба.

2Тэрэ нютагай зонһоо айжа, Саарра һамгаяа дүү басагамни гэжэ хэлэһэн ушарһаань Гераарай хаан Авимээлэх Сааррые бага ха тан бол гохоор ор дон доо аса руул ба.

3Зүгөөр нэгэтэ һүни зүүдэн соонь Бурхан үзэгдэжэ, Авимээлэхтэ иигэжэ айладхаба:

— Энэ эхэнэрые абаһанайнгаа түлөө ши үхэхэш. Тэрэшни үбгэтэй ха юм.

4Харин Авимээлэх Сааррые ордондоо асаруулһаншье һаа, тэрээнтэй унтажа үрдеэдүй байгаа. Тиимэһээ тэрэ Эзэниие иигэжэ гуйба:

— Эзэмни! Гэмгүй намайе болон минии зониие Та усадхаха гээшэ гүт?5Тэрэ хүн өөрөө намда энэ эхэнэрые дүү басагамни гэжэ хэлээ юм. Эхэнэр өөрөө мүн лэ тиигэжэ хэлээ! Бэе болон сэдьхэлээрээ би ямаршье муу үйлэ хээгүйлби.

6— Тиимэ, зүб, — гэжэ зүүдэн соонь Бурхан үгүүлбэ.— Ши гэмгүйш. Тиимэһээ Би энэ эхэнэрые эдлэхэ арга шэнээ шамда үгөөгүйб. Минии урда нүгэлтэй байха хэрэгһээшни зайлуулааб.7Зүгөөр ши мүнөө тэрэниие үбгэндэнь бусаа. Тэрэшни гэгээн хүн, шинии амиды үлэхын тула уншалга хэхэ, тиихэдэнь Би шамайе ами ды мэндэ үлөөхэб. Хэрбээ тэрэниие үбгэндэнь бусаагаагүй һаа, өөрөөшье, шинии хамаг угшье хосорхо!

19:37-38 Еврей хэлэн дээрэ Моаав «эсэгэһээ», Бэн-Аммии «түрэлэймни хүбүүн» гэһэн удхатай.

8Үглөө үглөөгүүр Авимээлэх түшэмэлнүүдээ дуудан, зүүдэеэ хөөрэбэ. Тэдэ ехэ мэгдэбэ.9Удаань Авимээлэх Авраһаамые дуудажа асараад:

— Та маанадые яажа байна гээшэбта? Ямар юумээр би таниие гомдохоогообиб, юундэ намайе, хаан түрыем иимэ нүгэл руу түлхибэт?10Юундэ иигээбта? — гэжэ зэмэлбэ.

11Авраһаам харюусаба:

— Энэ нютагай зон Бурханһаа айдаг гэжэ мэдэхэгүй ушарһаа би һамганайм түлөө намайе алаха гэжэ һанааб. Энэ нэгэ тала-һаа.12Нүгөө талаһаа харабал, һамгамни нээрээ дүүмни юм. Тэрэ эсэгымни басаган, гансал ондоо эхэһээ гараһан. Тиигээд минии һамган болоһон юм.13Зүгөөр эсэгынгээ гэрһээ гаража, аянда гара гэжэ Бурханай эльгээхэдэ, би һамгандаа иигэжэ хэлээ һэм: «Хаанашье ябаа һаа, ерэһэн газартаа намайе ахам-ни гэхэш».

14Авимээлэх Авраһаамда һамгыень бусаажа үгэхэдөө, хэ-дэн хони, үхэр, эрэ, эхэ нэр за ра са на рые бэ лэг лэ бэ.15Тии гээд Авимээлэх Авраһаамда иигэжэ хэлэбэ:

— Зай, минии газар дайда танай урда. Дуратай газартаа ошожо байр лаг ты.

16Сааррада тэрэ хэлэбэ:

— Таниие ордондоо асаруулһан гэм зэмээ сагааруулхын тула би ахадатнай эндэ байһан олон зоной нюдэн дээрэ мянган ше-кель сагаан мүнгэ үгэнэб.

17-18Тиигээд Авраһаам Авимээлэхэй түлөө Бурханиие гуйжа, мүргэн зальбарба. Тиихэдэнь Авимээлэхэй бэень урдынхиһаа үлүү энхэ элүүр болобо. Авраһаамай һамган Сааррые ордон-доо оруул һан ушар һаань Авимээлэхэй ха та ниие, шэ бэг шэ нэ-рыень Эзэн үрэгүй болгожо, тэдэ хээлитэй болохоёо болиһон юм. Ха рин Ав ра һаа май гуй ха да, Эзэн тэдэ ниие да хин үрэ тэй болгожо, тэдэ үхи хүү гэ дые түрэжэ эхил бэ.

Авраһаам ба хүбүүдынь Исаак, Ишмаээл

1Эзэн хэлэһэн үгэдөө хүрэжэ, Сааррые һанаандаа оруу-м! лаад, үрэ үршөөн заяаба.2Саарра хээлитэй болоод, Бурханай хэлэһэн болзорто, үтэлһэн Авраһаамда хүбүү түрэбэ.

3Авраһаам хүбүүндээ Исаак гэжэ нэрэ үгэбэ.

4Хүбүүнэйнгээ түрэһөөр долоон хоногой үнгэрһэнэй удаа Авраһаам Бурханай захиралтын ёһоор бэлгыень отолбо.

5Исаагай түрэхэдэ Авраһаам зуу наһатай байгаа.6Тиимэһээ Саарра иигэжэ хэлэбэ:

— Бурхан бидэндэ ёһотойл хошон баяр үршөөгөө. Дуулаһан хүн бүхэн эгшэтэрээ энеэхэл даа.

7Саашань тэрэ иигэжэ нэмэбэ:

— Саарра хүүгэдые хүхүүлхэ, Авраһаам хүбүүтэй болохо гэжэ хэн тааха байгааб?

8Хүбүүн томохон болобо. Хүхэнһөөнь гараһан үдэр Авраһаам ехэ найр хэбэ.

9Нэгэтэ Саарра Египет ороной Һагаар эхэнэрһээ гараһан хүбүүнэй өөрынь хүбүүн Исаагые наадалжа байхые хараад,

10Авра һаам да:

— Энэ шэбэгшэ эхэнэрые хүбүүнтэйнь хамта эндэһээ үлдэ! Угай зөөри хубаарилхада зарасын үри минии хүбүүн Исаагтай хамта угай эд зөөридэ хүртэхэ ёһогүй! — гэжэ хэлэбэ.

11Авраһаам Ишмаээл хүбүүнтэеэ хахасаха дурагүй байһан тула иимэ үгэнүүдые сэдьхэлээ үбдэн шагнаба.12Зүгөөр Бур-хан тэрээндэ:

— Хүбүүн, зараса эхэнэр тухайгаа һанаагаа бү зобо. Сааррын хэлэһэн үгэ дуула! Юундэб гэхэдэ, шинии хүбүүн Исаагай үри һадаһад шинии жэнхэни уг удам болохо.13Харин зараса эхэ-нэрэйшни үри Ишмаээл гэдэг шинии хүбүүн мүн лэ байһан ушарһаа Би тэрэнэй үри һадаһадһаа бэеэ дааһан арад бии болгохоб, — гэжэ айладхаба.

14Үглөө үглөөгүүр Авраһаам эртэ бодожо, Һагаарта хилээмэ үгөөд, годон арһаар оёһон амһарта соо уһа үргэлүүлээд, хүбүү-тэйнь хамта ябуулба. Һагаар хүбүүгээ хүтэлэн, Беэр-Шеэвэ гэдэг хээрэ тала руу шэглэн ошобо.

15Тэрэ газараар удаан сагта түгэншэлэн ябахадань, тулам-тай уһа ниинь дуу һа ба. Һа гаар хү бүү гээ нэгэ һөөгэй һүү дэр тэ һуулгаад,16харбаһан годлиин хүрэхэ зайда өөрөө ошожо һуу-гаад, «хүбүүнэйнгээ үхэхые хараха аргамгүй» гээд сурхирса уй лаба.

17Ишмаээлэй бархиржа эхилхэдэ, Бурхан дуулаба, тиигээд Бурханай элшэн огторгойһоо Һагаарые ооголбо:

— Юун болооб, Һагаар? Бурхан хүбүүнэйшни бархирхые со-носоо, зоболонгыень хараа, тиимэһээ бү ай!18Бодо һууриһаа, хүбүүндээ ошо, гартаа аба! Би тэрээнһээшни агууехэ арад бии бол гохоб.

19Бурхан нюдыень нээжэ, Һагаар худаг обёорбо. Тэндэ ошожо, ам һар та яа уһаар дүүр гээд, хү бүүн дээ асаржа ун да луул ба.

20Тэрэ сагһаа хойшо Бурхан энэ хүбүүе анхарба, хүбүүн хээ-рэ талада амидарһаар томо боложо, хожомынь һурша номоор мэргэн харбадаг хүн болоо һэн.21Тэрэ Параан гэдэг хээрэ талада нүүжэ һуурижаба. Эхэнь тэрээндэ Египедһээ һамга асаржа үгөө һэн.

Авраһаам Авимээлэх хоёрой хэлсээн

22Тэрэ үедэ Гераар хотын хаан Авимээлэх сэрэгэйнгээ дарга Пихоол гэгшэтэй суг Авраһаамтай уулзажа, иигэжэ хэлэбэ:

— Юушье хээ һаатнай, танда Бурхан туһална.23Намайе, ми-нии үхибүүдые, ашанарыемни мэхэлхэгүйб гэжэ Бурханай нэрээр тан гариглаг ты! Би тан да хэды һайн бай гаабииб, эгээл тиимээр намдашье, танда нютаг болоһон орон дайдадашье һай наар хан да хаб гэжэ тан га риглаг ты!

24Авраһаам тангариглаба.25Зүгөөр Авимээлэхтэ зарасана-райнь ху да гы ень бу ляа һан ту хай тэрэ гом дол ба ри ба.

26— Би энээн тухай юушье мэдэхэгүй байнаб. Та энээн ту-шаа намда үнинэй хэлэхэ еэ яагаабта? Би мүнөөл энээн тушаа танһаа дуулажа байһан ушарһаа тэрэ худагые хэн абааб гэжэ мэдэнэгүйб.

27Авраһаам Авимээлэхтэй хэлсээ баталан, хэдэн хони, үхэр үгэжэ, хэлсээгээ баталба.28Авраһаам хонин һүрэгһөө долоон эмэ хурьга шэлэжэ абаба.29Тии хэдэнь Авимээлэх асуу ба:

— Энэ долоон хони юундэ амяарынь илгабат?

30— Эдээниие абагты, — гэжэ Авраһаам харюусаба. — Эдэ энэ худаг минии байһанай гэршэ: би өөрөө малтаа һэм.

31-32Авимээлэх сэрэгэйнгээ дарга Пихоолтой хамта тэрэ долоон

21:31-32 Газарай энэ нэрэ гурбан удхатай: нэгэдэхеэр, энэ Тангаригай Худаг, хоёрдохёор, Долооной Худаг, гурбадахяар, Бүтээһэнэй Худаг.

эмэ хонидые абажа, хэлсээ баталаад, нютагаа бусаба. Тэдэнэй Гераар хото пелешет обог зоной нютагта оршодог бэлэй.

Авраһаам Авимээлэх хоёрой тэрэ худагай хажууда тангариг үргэжэ хэлсээ баталһан ушарһаа тэрэ газарта Беэр-Шеэвэ гэжэ нэрэ ол гогдо бо.

33Авраһаам Беэр-Шеэвэ нютагта томо мододые таряад, эгүү-ри дэ мүн хэ Эзэн Бур ха ниие хүндэлжэ, тэн дэ мүр гэдэг, үр гэл хэдэг болоо бэлэй.

34Иигэжэ Авраһаам пелешет обог зоной орон нютагта удаан сагта ажаһуугаа һэн.

Бурханда Авраһаамай үнэн сэхэ байлга

1Энэ болоһон ушарай удаа Бурхан Авраһаамые турша-ха яа шиидэжэ дуу да ха дань, Авра һаам:

— Би энэ байнаб! — гэбэ.

2Тии хэдэнь Бурхан ай лад хал буул габа:

— Ори ганса хайрата Исаак хүбүүгээ абаад, Мориааһ нютаг руу ошо. Тэндэ ошоходош, Би шамда нэгэ хада заажа үгэхэб. Тэрэ хада өөдэ гараад, хүбүүгээ Намда үргэл болгон ша-таа.

3Үглөөдэрынь Авраһаам эртэ бодожо, элжэгэеэ унаад, хоёр залуу зарасые, мүн Исаак хүбүүгээ абаад, түлеэ бэлдээд, Бур-ханай зааһан газар нютаг зорибо.

4Аян замдаа хоноһоор гурбадахи хоногтоо Авраһаам тэрэ газар дайдые холоһоо обёорбо.

5— Эндээ үлэжэ, элжэгэдээ харан байгты, — гэжэ тэрэ зара-сануудтаа хэлэбэ. — Бидэ хүбүүнтэеэ хоюулан тиишээ ошожо, Бур хан даа мүргөөд бу са хаб ди.

6Гүйсэд шатаалгатай үргэлэй гал дэгжүүлхэ түлеэгээ Авра-һаам Исаагайнгаа мүр дээрэ ашаба. Һүүлээрынь хэтэ сахюур, ху та га абаад, хада руу тэдэ хоюул ха наа зори бо.

7Ябажа ябахадаа Исаагай:

— Аба-аа! — гэжэ ооголходо, Авраһаам:

— Зай, хүбүүмни, юуб? — гэбэ.

— Хэтэ сахюуршье, түлеэншье манда бии, зүгөөр гүйсэд шатаал-гатай үргэлэй хурьган хаанаб? — гэжэ хүбүүниинь асууба.

8— Хүбүүмни! Бурхан Өөрөө мэдэжэ олохо, — гээ бэлэй Ав-ра һаам.

Тиигээд тэдэ хоюулаа саашалба.

9Бурханай заагша газар хүрөөд, Авраһаам тэндэ шулуугаар үргэлэй шэрээ барижа, дээрэнь түлеэ табяад, Исаак хүбүүгээ ооһороор хүлижэ, түлеэн дээрэ хэбтүүлбэ.10Тиигээд хүбүүгээ алахаяа хутагаяа тэрэнэй далайхадань,иЭзэнэй элшэн огтор-гой һоо ооголбо:

— Авраһаам! Авраһаам!

— Биб! — гэжэ тэрэ харюусаба.

12— Тэрээндээ гар бү хүрэ! — гэжэ Эзэнэй элшэн хэлэбэ. — Боли! Хайрата ганса хүбүүгээ Намда үргэхэһөө татагалзаагүй байһан дээрэһээш На майе хүн дэл дэг гэжэ Би мэдэбэб.

13Авраһаам толгойгоо үргэхэдөө, һөөг бургааһанда эбэрээ-рээ хадуугдаһан хуса гэнтэ обёорбо. Тэрээндэ ошоод, хусые хүбүүнэйнгээ орондо гүйсэд шатаалгатай үргэл болгон тэрэ үргэбэ.

14Эзэнэй иигэжэ хуса үгэһэн ушарһаа Авраһаам тэрэ газарые «Эзэн хэрэгтэй зүйл үгэдэг» гэжэ нэрлэбэ. Мүнөөшье болотор «тахилгатай уула дээрэ хэрэгтэй юумээр Эзэн хангажа үгэдэг» гэһэн яряа үгэ бии юм.

15Эзэнэй элшэн огторгойһоо Авраһаамда хоёрдохёо ханда-ба:

16— Эзэн иигэжэ айладхана: «Би шамда Өөрын нэрээр тан-гаригланаб. Ори ганса хүбүүгээ хайрлангүй намда үргэхөөр бэлэн бай һа найш түлөө17Би шамайе угаа үреэхэб! Шинии уг удамые огторгойн одо мүшэд, далайн эрьеын элһэн мэтэ тоо томшогүй олон болгохоб. Шинии үри һадаһад дайсадаа даража, газар уһыень эзэлэн абаха.18Минии үгые дуулаһанайш түлөө шинии уг удамаар дамжан, үндэһэ яһатан бүхэн Минии үреэл хай ра да хүр тэхэ».

19Энээнэй удаа Авраһаам хүбүүнтэеэ хамта хоёр залуу зара-санартаа бусажа, Беэр-Шеэвэ нютагаа хариба.

Авраһаам иишэ-тиишээ нүүжэ ябахаяа болижо, Беэр-Шеэвэдэ удаан сагта ажаһуугаа бэлэй.

Нахоорой үри һадаһад

20Хэдэн сагай үнгэрһэн хойно Авраамда иимэ мэдээн дуул-даба:

— Танай аха Нахоорой һамган Милка олон хүбүүдые түрөө.

21Ууган хүбүүн Үүц, тэрэнэй дүү Бүүц, Кемуээл (һүүлдэнь Араам гэжэ хүбүүтэй болоо һэн),22Кээсэд, Хазоо, Пилдааш, Идлааф болон Бетуээл гэгшэд хүбүүдынь болоно.23(Һүүлдэнь Бетуээл гэрлэжэ, Ривкаа гэжэ басагатай болоо һэн). Авраһаамай аха Нахоорто эдэ найман хүбүүдые Милка түрэжэ үгэһэн байна.

24Нахоор Реумаа гэжэ нэрэтэй нэгэ бага һамгантай байгаа. Тэрэнь Нахоорто Теваах, Гахаам, Тахааш ба Маһахаа гэжэ дүр бэн хү бүү дые түрөө бэ лэй.

Сааррын наһа баралга

1Саарра зуун хорин долоо наһатай болоод,2Ханаһаанай газар дайдада, Хириат-Арба хотодо (мүнөө Хевроон гэгдэдэг) наһа бараба. Авраһаам дээрэнь уйлан гашуудан байгаа һэн.3Тиигээд тэрэ бэеһээнь холодон, хиит обог зондо иигэжэ хан даба:

4— Би танай нютаг руу зөөжэ ерэһэн хариин хүн байһан ушар-һаа үмсын газаргүйб. Һамгаяашье хүдөөлүүлхэ газаргүй байнаб. Наһа бараһан хүнөө хүдөөлүүлхэ газар намда худалдыт.

5Хиит обог зон тэрээндэ иигэжэ харюу үгэбэ:

6— Нүхэр, ду раараа боло. Ши хүндэтэй, Бурханай хайратай хүнши. Манай газарай хамагай һайн хада уула шэлэжэ, тэндэ һамгаяа хүдөөлүүлэ. Эрхим хүндэтэ шамһаа хүдөөлүүлгын газар хэншье харамнажа байхагүй.

7Тиихэдэнь Авраһаам бодожо, хиит зондо доро дохибо.8-9Тиигээд тэрэ иигэжэ хэлэбэ:

— Хэрбэеэ таанад бултадаа намда һамгаяа хүдөөлүүлхэ зүбшөөл үгэжэ байгаа хадатнай, би үшөө нэгэ иимэ гуйлтатайб: Цохаарай Эфроон гэдэг хүнэй үмсын газар болохо таряалантай зэргэлээд Махпелаа гэдэг агы нүхэн бии. Тэрэ агы нүхэ намда

худалдахыень Эфроондо хэлыт. Таанадай хараһаар байтар дүүрэн сэнгыень сүм түлөөд, тэрэ газар худалдажа абахаб.

10Тэрэ үедэ хиит обогой зон хотын бартаануудай хажууда суглаа хэжэ байгаа. Эфроон өөрөө тэндэ байһан ушарһаа Ав-ра һаам да иигэжэ харюусаба:

11— Үгы, нүхэр! Һайн хүн боложо, энэ газар агытайнь хамта намһаа бэлэг болгон аба. Минии угайхид гэршэ болохо: би энэ газараа һамгаяа хүдөөлүүлхыеш бэлэглэнэб!

12Авраһаам эдэ зондо доро дохёод,13олоной шагнаһаар бай-тар Эфроондо:

— Эрхим хүндэтэ Эфроон! Үгыемни шагныш даа. Би тэрэ га-зарай түлөө мүнгэ түлэһэнэйл удаа наһа бараһан хүнөө тэндэ хүдөөлүүлхэб, — гэбэ.

14Эфроон Авраһаамда:

15— Эрхим хүндэтэ Авраһаам! Намайе шагна. Тэрэ газар дүрбэн зуун шекель сагаан мүнгэн үнэ сэнтэй. Энэ болбол шамдашье, намдашье ехэ мүнгэн бэшэ. Нүгшэһэн хүнөө тэндэ хүдөөлүүлыш даа, — гэжэ хэлэбэ.

16Авраһаам Эфрооной хэлэһые шагнаад, хиит обогтоной бул-танайнь дуулааша мүнгэнэй тэрэ тоое — тэрэ үеын дүрбэн зуун шекель сагаан мүнгэ шэгнэжэ, Эфроондо барюулба.17-20Иигэжэ Авраһаам Ханаһаан орон нютагай Мамрээгэй, ондоогоор хэлэбэл, Хевроон хотын, зүүн талада оршодог Махпелаа гэ-дэг газарые агытайнь, ой модотойнь Эфроонһоо худалдажа абаба. Энэ бүгэдын Авраһаамай үмсын зөөри болоһые хотын бартаануудай дэргэдэ байгша хиит обог зон нэгэн дуугаар ба-тал ба.

Удаань Авраһаам Саарра һамгаяа тэрэ хадын агы соо хү-дөөлүүлээ бэлэй.

Исаагай гэрлэлгэ

1Эзэн Авраһаамые бүхы үйлэ хэрэгтэнь үршөөн үреэн

байба. Үндэр наһатай болоходоо, тэрэ2гэр байрынь

24:2 Бэлгэдээ гараа табин тангариглаха гээшэ үри һадаһадайнгаа үнэржэхэ шанараар тангариглаха гэһэн удхатай.

түлөө харюусадаг ахалагша зарасаяа нэгэтэ дуудаад, иигэжэ хэ лэбэ:

— Хоёр гуяымни хоорондо гараа табяад,3Исаак хүбүүндэмни һамга оложо үгэхэб гэжэ огторгой газар хоёрые бүтээһэн Эзэн Бурханай нэрээр тангаригла. Тиихэдэ минии мүнөө ажаһуужа байгша орон нютагай энэ ханаһаан обог зоной басага бэшэ,

4харин минии түрэһэн нютаг Месопотами руу, түрэлнүүдтэм-ни ошожо, тэн дэһээ Исааг та һам га асархаш.

5Ахалагша зарасань асууба:

— Хэрбэеэ басаганай намтай иишэ энэ газар ерэхэ дурагүй һаань, яахабиб? Танай хүбүүе гаража ерэһэн анханай нютаг-татнай абаашажа болохо гү?

6— Тиигэжэ огто болохогүй! — гэжэ Авраһаам харюусаба. — Ми-нии хүбүүе тиишэнь бү эльгээ!7Эзэн, юртэмсын Бурхан, намайе түрэһэн нютаг, түрэл гэрһээм хариин газар абаашахадаа, «Би шинии үри һадаһадта энэ орон нютагые үмсын эдлэлэй болгон үгэнэб» гэжэ тангариглаа юм. Эзэн Бурхан тэнгэриин элшэеэ эльгээн, шинии аян зам заажа үгэхэ, зохёохо бэзэ. Тиихэдэнь ши тэндэһээ хүбүүндэмни һамга олохо бэзэш.8Хэрбээ басага-най наашаа ерэхэһээ татагалзаа һаань, ши үгэһэн тангаригһаа сүлөөб гэжэ өөрыгөө тоолоорой. Харин минии хүбүүе энэ орон нютагһаа гаргажа, тиишэнь абаашан байрлуулжа яабаш болохо гүй!

9Эзэнэйнгээ хоёр гуяын хоорондо гараа табяад, зарасань за-хяа ень бэе лүүл хэб гэжэ тан га риг ла ба.

10Һүүлээрнь ахалагша зарасань эзэнэйнгээ мал һүрэгһөө арбан тэмээ, зөөриһөөнь янза бүриин бэлэг болохо эд абаад, хэдэн за раса тай хам та Араам-Наһараим ошожо, Ав ра һаа май аха Нахоорой байдаг хото руу шэглэбэ.

11Үдэшэлэн тээшэ тэрэ хотын захада оршодог худагай хажууда ерээд, тэмээнүүдээ һэхэрүүлэн байлгаба. Тэрэ үедэ хэдэн эхэ-нэрнүүд уһанда худагта ерэжэ ябаба.12Тиихэдэнь Авраһаамай зараса иигэжэ Эзэниие гуйба:

— Эзэн Бурхан, минии эзэн Авраһаамай Бурхан! Авраһаам эзэндэмни үршөөл хайраяа үзүүлжэ, зориһон хэрэгыемни мүнөөдэр бүтэмжэтэй болгыт!13Харыт, би мүнөө худагай дэр-гэдэ байнаб. Энэ хотын басагад уһа худагһаа абахань.14Эдэ басагадай хэн нэгэндэ «домбоһоошни уһа уухыем зүбшөөгыш» гэхэб. Хэрбээ тэрэ басаганай «уугыт. Энэ һамбаанда би тэмээ-дыетнай уһалхаб» гэжэ хэлээ һаань, Исаагта Танай үршөөгшэ басаганай энэ мүн байһые танихаб. Тиигэжэ Та минии эзэндэ үршөөл хайраяа үзүүлжэ, хүсэлынь бэелүүлһыетнай би лаб ойл гохоб.

15Аха лаг ша за ра сын иигэжэ Эзэ ниие гуйжа бай тар мүр дээ-рээ домботой Ривкаа басаган худагта дүтэлбэ. Ривкаа болбол Авраһаамай аха Нахоор болон Милка һамганайнь түрэһэн хүбүүн Бетуээлэй ба са ган бэлэй.16Тэрэ айхабтар сэбэрхэн, эрэ хүниие үшөө мэдээгүй басаган байгаа. Худагһаа домбоёо уһаар тэрэ дүүргээд, дээшэлбэ.17Авраһаамай ахалагша зараса хойноһоонь гүйжэ ошоод, гуйба:

— Домбоһоошни уһа уухыемни зүбшөөгыш!

18Ривкаа зүбшөөжэ, домботой уһаяа гарһаа табингүй, тэрэниие ундалуулба.19Һүүлээрынь тэрэ иигэжэ хэлэбэ:

— Би мүнөө тэмээнүүдтэтнай уһа асархаб, тэдэ дураараа

ууг-

20Домбо соо үлэһэн уһые худагай хажууда байһан тэбшэдэ тэрэ эюулээд, худаг хэдэн дахин ябажа, тэмээнүүдыень уһалба.

21Ахалагша зараса үгэ хүүргүй тэрэниие адаглан хаража, «Эзэн энэ басага шэлээ гү, сохом үнэн гү?» гэжэ досоогоо шэбшэжэ байгаа һэн.

22Тэмээдэй садатараа уһалһанай һүүлээр тэрэ ахалагша за-раса басаганда хахад шекель хэмжүүрэй алтан сахариг, арбан шекель хэмжүүрэй хоёр алтан бугааг үгөөд,23асуу ба:

— Хэнэй басаган гээшэбши, хэлыш? Танай гэртэ хонохо га-зар олдохо гү?

24Тэрэнь ха рюу са ба:

— Би Бетуээлэй басагамби. Минии аба Бетуээл хадаа Нахоор Милка хоёрой түрэһэн хүбүүн юм.25Хашаа соомнай үбһэ тэжээл эл бэг. Гэр тэм най хо но хо газаршье ол до хо. Ма най да ошог ты.

26Тиихэдэнь Авраһаамай зараса үгыень һайшаажа, Эзэндэ һү гэдэн мүргөөд,27иигэжэ хэлэбэ:

— Эзэн Бурхан, минии эзэн Авраһаамай Бурхан, эзэниием-ни орхёогүй байһандатнай баясан мүргэнэб! Та минии эзэндэ үршөөл хайраяа бэлэглэжэ, найдуулһанаа бата гэршэлбэт! Намайе эзэнэймни түрэл саданарта сэхэ асараат!

28Ривкаа гэртээ бушуу гүйжэ, эжынгээ түрэлнүүдтэ бултыень хөөрэбэ.29-30Ривкаагай түрэһэн аха Лаваан дүү басаганайнгаа һиихэ, бугааг хараад, ерэгшэ хүн юун тухай хэлээб гэжэ дуулаад, ху даг тээ шэ яа ран ошо бо. Ав ра һаа май за ра са ху да гай дэр гэдэ тэмээдтэеэ байһаар һэн.31Лаваан тэрээндэ иигэжэ хэлэбэ:

— Эзэнэй үреэлтэй та юундэ хээрэ зогсонобта? Манайда ошогты. Би таниие гэртээ оруулжа, тэмээдтэтнай тэжээл үгэ-хэб, хашаа бэлэн байна.

32Авраһаамай зарасанар гэртэнь ошожо оробо. Лаваан тэмээ-нүүдэйнь ашаа буулгаад, үбһэ тэжээлтэй хашаа руу оруулба. Тиигээд тэрэ айлшандаа мүн суг ябаһан зондонь хүлөө угааха уһа үгэбэ.33Удаань тэрэ айлшадта эдеэ табиба, зүгөөр Авраһаа-май ахалагша зараса иигэжэ хэлэбэ:

— Зориһон хэрэгээ хэлэнгүй би эдеэлхэгүйб.

— Хэлыт, — гэжэ харюу үгтэбэ.

34Тии хэдэнь тэрэ хөөрэжэ эхилбэ:

— Би Авраһаамай зарасанарайнь нэгэн гээшэб.35Минии эзэниие Эзэнэй үреэһэн ушарһаа тэрэ угаа баян хүн боложо, һү рэг олон мал тай, алта мүнгөөр эл бэг, эрэ, эхэ нэр за ра са на-раар олон болоо.36Саарра, минии эзэнэй һамган, эзэнэймни үн дэр на һатай бо лоод бай ха да, хү бүү тэрээн дээ түрэжэ үгөө һэн. Тиигээд минии эзэн хамаг олоһон эд зөөриеэ, баялигаа хүбүүндээ дамжуулан үгөө.37Эзэмни тэрэ хүбүүндээ һамга олгуулхаяа намайе иишэнь ябуулаа. Би тэрээндэ хэлэһэнэйнь ёһоор хэрэг бүтээхэб гэжэ тангариглаа һэм. «Минии мүнөө ажаһуужа байгааша Ханаһаан нютагай басага хүбүүндэмни хадамлажа болохогүй.38Харин түрэһэн орон нютагтам ошоод, тэндэһээ хүбүүндэмни һамга оложо абаарай» гэжэ тэрэ захираа.

39Би эзэн һээ асуу гаа һэм: «Хэр бэеэ ба са га най нам тай яба хаа арсаа һаань, яахабиб?»40Тиихэдэмни тэрэ иигэжэ харюусаа һэн: «Бүхы наһандам Эзэн намда үршөөл хайраяа үзүүлэн байгаа. Тэрэ элшэеэ шамда эльгээжэ, зориһон хэрэгыеш ураг-шатай болгохо ушарһаа ши эсэгымни түрэл саданар сооһоо минии хүбүүндэ һамга оложо шадахаш.41Зүгөөр тэндэһээ шинии олоһон басагые түрэлхидэйнь наашань табихагүй байгаа һаань, ши намда үргэһэн тангаригһаа сүлөө болохош».42Тиигээд мүнөөдэр худагта ерээд байхадаа, би Эзэниие иигэжэ гуйгааб: «Эзэн Бурхамни, минии эзэн Авраһаамай Бурхан! Та мүнөөдэр хэрэгыемни бүтээлсэжэ үгыт.43Минии эндэ, худа-гай хажууда байхада худагһаа уһа абахаяа басаганай ерэбэл, «домботой уһанһаашни уухыем зүбшөөгыш» гэжэ гуйхаб.

44«Уугыт. Танай тэмээнүүдшье уһалаг» гэжэ харюусаһан баса-ган эзэ нэйм ни хү бүү нэй һам ган бол гохоор Та най заа һан тэрэ басаган мүн гэжэ ойлгохоб».45Иигэжэ минии досоогоо Эзэн Бурхантай хөөрэлдэжэ байхада Ривкаа басаган мүр дээрээ домбо табинхай ерэжэ, худагһаа уһа абаба. Би тэрээнһээ уһа эрибэб.46Басаган тэрэ дороо домбоёо мүрһөө буулгажа, хэлэбэ: «Уугыт. Би тэмээнүүдыетнай уһалхам». Би ундаа харяабаб, тэ-рэмни уһа асаржа, тэмээдыемни ундалуулба.47«Хэнэй басаган болонош?» — гэжэ асуухадам, «Бетуээлэй басагамби. Бетуээл хадаа Нахоор Милка хоёрой хүбүүн», — гээд тэрэ харюусаа. Тиихэдэнь би басаганда хамарай һиихэ мүн хоёр бугааг үгөөб.48Тиигээд һүгэдэн унажа, Эзэндэ зальбарааб. Эзэн Бурхандаа, минии эзэн Авраһаамай Бурханда, намай сэхэ замаар иишэнь асаржа, эзэнэймни хүбүүндэ тэрэнэй угай басага һамган болгожо абаашахыем үреэн үршөөн байһандань баяр хүргэн мүргэбэб, ёһолон магтабаб.49Мүнөө таанадай харюу хүлеэнэб: минии эзэндэ үнэн шударга, һайхан сэдьхэлтэйгээр хандажа, хүбүүн-дэнь һамган болгон Ривкаае үгэхэ гүт? Үгэхэгүй, ябуулхагүй гээ һаа, нюунгүй хэлэжэ үгэгты. Танай харюуе хүлеэн бай-наб.

50Ривкаагай эсэгэ Бетуээл, ахань Лаваан иигэжэ харюуса-бад:

— Энэ Эзэнэй үршөөгшэ хэрэг һэн тула бидэ юу хэлэхэбиб-ди.51Ривкаа басаган урдатнай байна.Тэрэниие абаад ошогты. Эзэнэй заяата шиидхэбэри бэелэг, тиигээд эзэнэйтнай хүбүүн басагаарнай һамга хэг лэ.

52Энэниие дуулаад, Авраһаамай зараса Эзэндэ мүргэн һү-гэдэбэ.53Тиигээд тэрэ зараса үнэтэй һайхан хубсаһа, алта мүнгөөр хэһэн гоёолто гаргажа, Ривкаагай аха эжы хоёрто бэлэг болгон бариба.

54Тиигэһэнэй һүүлээр тэдэ зарасанар тэндэ эдижэ, уужа һайн хоноод, үглөөгүүрынь бодожо, иигэжэ хэлэбэ:

— Бидэ Ривкаае абажа, гэртээ бусахамнай.

55Ривкаагай аха эжы хоё рынь ха рюу са ба:

— Бү яарыт даа. Басагамнай маанадаар арбаншье хоног байг лэ. Тиигээд лэ ябана бэзэ.

56— Эзэн бидэндэ ехэ туһалжа, аян замыемнай зохёогоо һэн тула маана дые һаатуулаа гүй һаатнай, дээрэ бай ха. Бидэ эзэн-дээ түргөөр бусаха ёһотойбди, — гэжэ Авраһаамай ахалагша за раса хэлэ бэ.

57— Басагаяа дуудая, — гэжэ тэдэнь дурадхабад. — Тэрэ өөрөө шии дэг.

58Тэдэ Ривкаае дуудаад, иигэжэ асууба:

— Энэ хүнтэй ошолдохо гүш?

Тэрэнь хэлэбэ:

— Ошохоб.

59Тиигээд аха эжы хоёрынь Ривкаа басагаяа Авраһаамай зарасанартай хамта ябуулха болобо. Басаганай нарай нялха байхада хүхөө хүхүүлһэн эхэнэр, мүн хэдэн шэбэгшэнэр тэ-рээн тэй хам та ошол сохо бо ло бо.

60Ривкаае түрэлхидынь иигэжэ үреэбэ:

— Басагамнай, үри хүүгэдээр үнэр үдхэн болоорой. Уг удамшни тооложо барашагүй олон боложо, дайсадаа даража, тоонто нютагыень эзэлхэнь болтогой!

61Тиигээд Ривкаа болон шэбэгшэнэрынь аян замда гарахаар бэ лэн боложо, тэ мээ нүү дые унажа, Ав ра һаа май за ра са на рые дахан, тэдэнэй нютаг руу шэглэбэ.

62Олон хоногой туршада аян замда ябажа, тэдэ Ханаһаан орон нютагтаа бусажа ерэбэ. Тэрэ үедэ Исаак Ханаһаанай урда зүгтэ байгша Беэр-Лахай-Роигой ойрохоно хээрэ талада ерээд байгаа.

63Нэгэтэ үдэшэ Исаак гүн бодолдо абтан, хээрэ газараар сэнгэжэ ябахадаа, холоһоо ерэжэ ябаһан тэмээн хамбы обёорбо.

64Тэмээ унаһан Ривкаа Исаагые хараад, тэмээнһээ бууба.65Тиигээд тэрэ Авраһаамай зарасые дуудажа, асууба:

— Манай урдаһаа ерэжэ ябагша хүн хэн гээшэб?

— Энэ минии эзэн Исаак гээшэ, — гээд зараса харюусаба. Тии-хэдэнь Ривкаа нэмэргэ абаад, тэрээгээр нюураа бүтүүлбэ.

66Авраһаамай зараса Исаагтай уулзаад, ябадалаа хөөрэжэ үгэбэ.67Удаань Исаак Ривкаае эжынгээ ажаһуудаг байһан гэрэй богоһоор оруулжа, һамган болгон, тэрээндэ угаа ехээр дурлаба. Иигэжэ Исаак эхынгээ наһа бараһанһаа хойшонхи уй га шуу дал тай иигэжэ ха ха саа бэ лэй.

Авраһаамай һүүлшын жэлнүүд ба үри һадаһадынь

1Авраһаам дахин һамга абаба, Кетураа гэжэ нэрэтэй

шэнэ һамганиинь2Зимраан, Якшаан, Медаан, Мидьяан, Ишбаак болон Шууах гэжэ хүбүүдые түрэбэ.3Якшаан ехэ бо-лоод, һамга абажа, Шеваа ба Дедаан гэжэ хүбүүдтэй болоо һэн. Дедаанай үри һадаһадһаа ашуур, летүүш болон леум обог зон үдэһэн юм.4Авраһаамай Мидьяан хүбүүн Эйфаа, Эфер, Ханоох, Авидаа, Элдаа гэдэг табан хүбүүтэй болоо бэлэй. Тэдэ булта Кетураагай ашанар гээшэ.

5Авраһаам бүхы эд зөөриеэ Исаак хүбүүндээ дамжуулан үгөө һэн.6Харин бага һамгадһаа гараһан хүбүүдтээ үнэтэ бэ-лэгүүдые үгөөд, Исаагһаа холодуулан, зүүн зүг руу ябуулжа, һуурижуулба.

7Авраһаам зуун далан табан наһатай болоод,8сэдьхэл дүүрэн, ажабайдалай заяае һайса үзөөд, наһа бараа бэлэй.910Исаак болон Ишмаээл хүбүүдынь тэрэниие Махпелаа агы нүхэндэ хүдөөлүүлбэ. Энэ хадаа Мамрээгэй хажууда, хүдөө талада оршо-дог. Авраһаам урдань тэрэ газарые хиит обог зонһоо худалдан абаад, тэрэ агы соо Саарра һамгаяа хүдөөлүүлһэн бэлэй.

11Авраһаамай мордоһоной һүүлээр Бурхан тэрэнэй хүбүүн Исаагые үреэбэ. Исаак Беэр-Лахай-Рои, ондоогоор хэлэбэл,

24:65 Гэрлэхэеэ байһан хүбүүн түрэ хуримаа хээгүй дээрээ тэрэ баса-ганай нюур хараха ёһогүй байгаа.

«Намайе наһан соом хаража байдаг Эзэнэй булаг» гэдэг газар ню таг та ажаһуугаа.

12Сааррын зараса эхэнэр, Египет орон нютагһаа гарбалтай Һагаарай Авраһаамда түрэһэн Ишмаээл хүбүүнэй уг удам гэ-бэл, иимэ.13Ишмаээлэй хүбүүдэй нэрэ, аха захаһаань эхилхэ-дэ, иимэ: ууган хүбүүниинь Нэвэһоод, удаань Кедаар, Адбээл, Мивсаам,14Мишмаа, Думааһ, Масаа,15Хадаад, Темаа, Етуур, Нафииш ба Кидмааһ.16Эдэ Ишмаээлэй хүбүүд арбан хоёр обог зоной эхи табижа, тэдэнэй нэрээр оршон һуудаг газарынь, хото һуу рин гуу дынь нэрлэг дээ бэлэй.

17Ишмаээл зуун гушан долоо наһа наһалаад, гээгдээ һэн.

18Тэрэнэй үри һадаһад Авраһаамай бусад үри һадаһадһаа таһаржа, Египедэй зүүн хилэ болон Ассири орон түрын хоо-рондо оршодог Хавилааһ болон Шүүр хотонуудай хоорондо һуурижаба.

Исаак ба Яков Яков ба Эсаав

19Авраһаамай хүбүүн Исаагай угай бэшэг гэбэл, энэ. Авраһаам болбол Исаагай эсэгэ.20Исаак дүшэ наһатай байхадаа, Падаан-Араамай араам яһатан Бетуээлэй Ривкаа басагые һамга абаа бэлэй. Ривкаа хадаа Лаваан гэдэг ахатай һэн.

21Ривкаагай үхи хүүгэдтэй болодоггүй ушарһаа Исаак Эзэн Бур хан да һам ган ту хай гаа заль ба ран гуй ба. Тии хэ дэнь Эзэн Бурхан мүргэлыень анхаржа, Ривкаа хээлитэй болобо.22Эхир хүүгэдтэй болохо байһанаа тэрэ ойлгобо. Эхынгээ гэдэһэн соо байхадаа хүүгэдынь хоорондоо тэмсэһэн мэтэ ехээр хүдэл-хэдэнь, Ривкаа һанаагаа зобон, юун болохоёо байһан тухай Эзэн һээ асуу ба.

23Эзэн тэрээндэ иигэжэ харюусаба:

— Умай соохи хоёр хүүгэдһээш хоёр ондоо арад болбосорон бүрилдэхэ. Нэгэниинь үлүү хүсэтэй боложо, ахань дүүгэйнгээ за раса бо лохо.

24Ривкаагай эхир хүүгэдээ түрэхэ сагынь тулажа,25шад улаан үһэтэй хүбүүн түрүүлэн гараба. Бүхы бэень үдхэн улаан үһөөр хушагдаһан ушарһаа тэрээндэ «Эсаав», оршуулбал, «Үһэтэй» гэһэн нэрэ үгтэбэ.26Удаань дүүнь ахынгаа табгайһаа аһалдан гаража, «Яков» гэжэ нэрэтэй болобо. Тэдэнэй түрэхэдэ, Исаак жаратай ябаа.

27Хүбүүд бэеэ хүсэбэ. Эсаав хээрэ ябадаг мэргэн ангуушан боложо тодороо, харин Яков дүүниинь гэр тойроноо байжа, хони адуулдаг ажалтай, үгэ үсөөнтэй хүн болоо һэн.28Эсаавай асардаг ангай мяханда эсэгэнь дуратай һэн тула Эсааваа үлүү сэгнэдэг, харин эхэнь Яковтаа дуратай бэлэй.

29Нэгэтэ Яковай улаан зармаар шүлэ шанаад байхада, үлэн хооһон Эсаав агнууриһаа бусаба.

30— Гэдэһэмни ехэ үлдэнэ, энэ улаан шүлэнһөө намда түргөөр хээд үгыш! — гэжэ тэрэ Яковта хэлэбэ.

Энээнһээ хой шо тэрэ «Эдоом», оршуулбал, «Улаан» гэжэ зу-гаа нэрэтэй болоһон юм.

31— Хэрбээ эсэгын зөөри залгамжалха ууган хүбүүнэй эрхээ намда үгөө гээшэ һааш, би шамда шүлэ хэжэ үгэхэб, — гэжэ Яковай хэлэхэдэ,32Эсаав харюусаба:

— Зай! Үлдэжэ үхэхэ гэжэ байһан аад, тэрэ эрхээр юу хэбэ гээшэбиб! Абыш!

33— Түрүүн тангаригла! Тэрэ эрхэеэ намда тушааһан тухай-гаа! Тиихэдэш шүлэ үгэхэб, — гэжэ Яковай хэлэхэдэ, Эсаав тангариглажа, ууган хүбүүнэй эсэгын эд зөөри залгамжалха эрхэеэ иигэжэ эдеэ хоолоор андалдаба.34Эсаав Яковай улаан зармаар шанаһан шүлые эдижэ садаад, гаража ошобо. Иигэжэ тэрэ ууган хүбүүнэй эрхэ тоонгүй алдаа бэлэй.

Исаак һамгантаяа ба Авимээлэх

1Авраһаамай амиды мэндэ байха үедэ орон нютагтань ехэ ган гасуур болоһон юм. Тэрэнэй наһа бараһанай удаа дахин ган гасуур тохёолдожо, үлэсхэлэн хооһон байдалай үзэгдэхэдэ, Исаак пелешет яһатанай Гераар хото руу ошожо,

25:26 Эндэ «Яков» гэжэ нэрэ «табгайһаа аһалдан гарагша» гэһэн удха-тай. Һүүлдэнь (27:36) ахань «мэхэшэн» гэһэн удхатайгаар оршуулна, эгээл түрүүн «Эзэн шамайе аршалаг лэ» гэһэн удхатай байгаа ха гэжэ таамаар.

Пелешет орон нютагай хаан Авимээлэхэй хажууда ерэжэ байр-ла ба.2Эзэн Исааг та үзэгдэжэ, иигэжэ ай лад ха ба:

— Ши эдеэ хоол бэдэржэ Египет бү ошо. Харин Минии шам-да заажа үгэһэн нютаг орон руу зорижо байрла.3Гэбэшье мүнөө нэгэ хэдыхэн саг эндээ бай. Би шамай хододоо анхаржа, үршөөжэ-үреэжэ байхаб. Ажаһуугааша энэ бүхы орон газарыеш хойшонхи шинии үедэ үгэнэб. Урдань шинии эсэгэ Авраһаамые найдуулжа үргэһэн тангаригаа бэелүүлхэб.4Би шинии үри һа-даһадые огторгойн одод мэтэ олон болгоод, энэ хамаг газар дайдые тэдээндэш үгэхэб. Шинии уг залгагшадаар дамжан, Минии үреэл хайра орон нютагуудай бүхы арад түмэндэ хүртэхэ.5Энэ ха даа Ав ра һаа май бүхы зарли гым, тог тоол заа-бариием, хуули ёһонуудым сахиһанай, үгэ соомни ябаһанай, хүсэлыемни бэелүүлһэн ушарһаа Би тэрээндэ найдуулһанаа бэе лүүл хэб!

6Исаагай Гераар нютагта ерэжэ байрлахада,7нютагай зон Ривкаа һамган тухайнь һонирхон асууба. «Һамгамни сэбэр һайхан. Үнэн сэхыень хэлээ һаам, эндэхи эрэшүүл тэрэниием-ни абаха һэдэлгэтэй намайе алажа магад» гэжэ Исаак бодоод, иигэжэ харюусаба:

— Тэрэ минии дүү басаган.

8Исаагай тэндэ нилээд удаан ажаһууһанай удаа нэгэтэ Пелешет орон нютагай хаан Авимээлэх Исаак Ривкаа хоёрой инаглажа байхые ордонойнгоо сонхоор харажархиба.9Тэрэ Исаагые дуудажа, асууба:

— Энэшни шинии һамган ха юм! Юундэ ши дүү басагамни гэжэ хэлээбши?

Исаак ха рюу са ба:

— Тэрэнэй түлөө намайе эндэхи эрэшүүлэй алахаһаань ай-гаа һэм.

10— Ши маа на дые яажа бай на гээ шэб ши? — гэжэ Авимээлэх хэлэбэ. — Хэрбэеэ манай сэрэгэй хэн нэгэн шинии һамганда хүсэрхөө һаань, ямар ехэ гэм зэмэ бидэндэ тохогдохо, Эзэнэй хэһээл тэ ама са ха ёһо той бо ло хо бай гаа биб ди!

11Тиигээд Авимээлэх арад зондоо иимэ зарлиг соносхобо: «Энэ хүн дэ гү, али тэ рэ нэй һам ган да гар хү рэ һэн хүн хо роог-до хо!»

12Энэ газар орондо нютаглаад, Исаак таряа таридаг һэн. Эзэн үреэжэ, урда жэлнүүдтэ орходоо зуу дахин баян ургаса нэгэ жэл тэрэ хуряаба.13Иигэжэ Исаак бүри улам баяжажа, энэ нютагта эгээл баян хүн болобо.14Гадна тэрээндэ мал һүрэг , зарасанар угаа олон байгаа. Энээндэнь Пелешет орон нютагай зон атаархадаг болобо.15Урдань Авраһаам эсэгынь зарасанар олон ху даг мал та һан бай гаа. Атаархажа хо рол хо һон пелешет зон тэрэ худагуудыень шоройгоор бүтүүлээд хаяба.

16Тиихэдэнь Авимээлэх хаан Исаагые дуудажа асараад, иигэжэ хэлэбэ:

— Шинии ехэ баян, хүсэтэй боложо байһан ушарһаа бидэ шамһаа айжа эхилээбди. Манай орон нютагһаа хулжаа һааш-ни, дээрэл ха.

17Исаак Гераар хотые орхижо, Гераар гэдэг тала газарта ошожо байрлаба.18Тэндэ Авраһаам эсэгэнь амиды мэндэ байхадаа олон худаг малтаһан, тус бүридэнь нэрэ үгэһэн юм. Наһа ба-раһанайнь һүүлээр пелешет зон тэрэ худагуудые шоройгоор бүтүүлһэн бэлэй. Исаак тэдэ худагуудые зарасануудаараа дахин мал туул ба, ан ха найнь нэ рэ нүү дээр нэр лэ бэ.

19Энээнһээ гадна Исаагай зарасанар Гераарай хүнды тала газарта шэнэ худаг малтажа байтараа сэбэр тунгалаг уһатай булаг олобо.20Зүгөөр Гераарай хонишод «энэ уһан танай бэшэ, манай» гэжэ байгаад, Исаагай зарасанартай арсалдаба. Тии-мэ арсалдаатай хадань тэрэ худагые «хэрүүл» гэһэн удхатай «Эсээк» гэжэ үгөөр Исаак нэрлэбэ.

21Зарасанарынь үшөө нэгэ худаг малтаба. Тэрэнэй түлөө мүн лэ арсалдаан гараба. Тиихэдэнь Исаак тэрэниие «эсэргүүсэл» гэһэн удхатай «Ситнаа» гээд нэрлэбэ.22Исаак тэндэһээ нүүгээд, үшөө нэгэ худаг малтаба. Одоол тэрэнэй түлөө арсалдаан, хэ-рэлдээн гарабагүй. Тиимэһээ Исаак тэрэ худагтаа «зай газар» гэһэн удхатай «Реховоот» гэжэ нэрэ үгэбэ, «Эзэн Бурхан одоол манда үргэн уужам зай үгэбэ, энэ газарта маанадай олошорхые үршөөбэ» гэжэ тэрэ хэлээ һэн.

23Һүүлээрнь Исаак Беэр-Шеэвэ ошобо.24Тэрэ һүнинь Эзэн тэ рээн дэ үзэгдэжэ, иигэжэ ай лад ха ба:

— Би шинии эсэгэ Авраһаамай шүтэдэг Бурхан гээшэб. Юунһээшье бү ай. Намда үнэн сэхэ зараса Авраһаамда айлад-хаһанай ёһоор, би хододоо шамай анхаржа, үреэл хайраяа элирхэйлжэ, үреэжэ, уг удамыеш олошоруулхаб.

25Исаак тэрэ газарта үргэлэй шэрээ түхеэрээд, Эзэниие хүн-дэлэн, үргэл хэбэ. Тиигээд тэрэ гэр бүлэ, зарасанараа асараад, тэн дэ шэнэ худаг мал туулаад, һуурижаба.

26Гераарһаа Авимээлэх хаан, зүбшэгшэнь Ахузаат болон сэ-рэгэйнь жанжин Пихоол нэгэ үдэр Исаагта ерэбэ.

27— Таанад намда дураа гутажа, орон нютагһаа үлдөө һэн бэшэ гүт? Юундэ намда ерэбэт? — гэжэ Исаак асууба.

28— Эзэн тантай нэгэн хамта байһаниинь эли. Тиимэ һэн тула бидэ хоорондоо хани барисаанай хэлсээ баталая.29Манай орон ню таг та амидаржа бай ха дат най хэншье таа на дые дай раа гүй, амар амгалан орон нютагһаа табяа бэлэйлди. Тэрээнһээ хойшо Эзэн таниие үреэгээ. Маанадай урдаһаа добтолхогүйгөө хэл-сээ гээр батад ха бал, һайн бэлэй, — гэжэ тэдэ ха рюуса ба.

30Тиигээд Исаак тэдээндэ найр хэбэ.31Тэдэ үглөө үглөөгүүр эртэ бодоод, хоёр талаһаа хани барисаанай тангариг үргэбэ. Исаак айлшадтаяа хахасажа, тэдэнь энхэ тайбан һөөргөө бу-саба.

32Тэрэл үдэртөө худаг малтажа байгаа барлагууд уһан олдобо гэжэ Исаагта мэдээсэбэ.33Исаак тэрэ худагта «Шиваа» («танга-риг» гэһэн удхатай үгэ) гэжэ нэрэ үгэбэ. Мүнөө болотор тэрэ хото Беэр-Шеэвэ гэжэ нэрэтэй хэбээрээ байгша.

Бурханай үреэлтэй хүн — Яков

34Эсаав дүшэн наһатай байхадаа, Беэрэй Иеһудит, Эйлооной Басмаат гэдэг хиит яһанай хоёр һамга абаа һэн.35Эсаавай эдэ хоёр һамгадһаа боложо, Исаак Ривкаа хоёрой ажабайдал тү-бэг тэй бо лоо һэн.

1Үбгэрхэдөө һохор болоһон Исаак нэгэтэ ууган хүбүү-щгээ дуудан:

— Хүбүүмни! — гэхэдэнь,

— Юун бэ, аба? — гэжэ Эсаав асууба.

2Исаак тэрээндэ хандан, иигэжэ хэлэбэ:

— Би үндэр наһан болооб, хэдышье амиды мэндэ ябахаяа мэдэнэгүйб.3Номо һуршаяа абаад, хээрэ тала гаража, ан олзо-лоод ерэ.4Тэрэнээ асараад, минии дуратай хоол амтатайханаар бэлдэжэ үгөөрэй. Хүбүүнэйнгээ гарһаа нэгэ һайхан хоол эдеэд, Эзэн Бурханһаа һайн һайханиие гуйжа, үреэл хэлэхэб. Наһа ба ра ха һаа урда би һанажа яба һа наа заабол хэлэхэ ёһо тойб.

5Исаагай Эсаав хүбүүндээ хэлэһые Ривкаа дуулажа байгаа. Тиигээд Эсаавай агнуурида гарахада,6тэрэ Яковтаа хэлэбэ:

— Эсэгыншни Эсаав ахадашни юу хэлэһые би дуулааб.7Аг-нуурида гаража, ан олзолоод, амтатай эдеэ хоол бэлдэһэнэйнь удаа Эзэнһээ үлзы хэшэг гуйжа, эсэгэшни Эсаавые үреэхэнь. Наһа барахаһаа урда тэрэ энээниие заабол хэхэ.8Зай, хүбүүмни, юу хэхэбши гэжэ хэлэхымни шагна.9Малдаа ошожо, тэндэһээ хоёр тарган эшэгэ шэлэжэ аба. Би тэдэнииеш эсэгыншни дуратайгаар бэлдэхэб,10Харин ши тэрэниием эсэгэдээ абаашажа эдюулхэш, тиигээд эсэгэшни шамда гэрээд үреэл үгэеэ хэлэхэ.

11— Тиигэжэ болохо гээшэ гү? Эсаав ахайн бэе үһэ ехэтэй, — гэ-жэ Яков харюусаба. — Харин минии бэе тиимэ үһэгүй ха юм.

12Гэнтэ эсэгэмни намай эльбээд үзөө һаань, яахабиб? Намайе мэхэлбэ гэжэ ойлгоо һаань, намда үреэлэй орондо хараал уна хал.

13Эхэнь:

— Хэрбээ хараал табяа һаань, тэрэ хараалынь намда шэнгүүжэг. Харин ши миниил үгэ дуула. Ошожо асара, — гэбэ.

14Яков эшэгэдые асарба. Исаагай дуратайгаар Ривкаа амтатай-гаар эдеэ бэлдэбэ.15Һүүлдэнь тэрэ ехэ хүбүүн Эсаавайнгаа гэртээ хадагалжа байһан гоёлой хубсаһа абажа, бага хүбүүн Яковтаа үмдэхүүлбэ.16Яковай үһэгүй мэлигэр хүзүүе, гарнуудыень тэрэ эшэгэдэй арһаар орёобо.17Тиигээд бэлдэһэн эдеэгээ, хилээмэ Яковта барюулба.18Тэрэнь эсэгэдээ майхан руу ороод:

— Аба-аа! — гэбэ.

— Заа, хүбүүмни! — гэбэ Исаак. — Ши минии али хүбүүм-ши?

19— Би ууган хүбүүн Эсаавтнайб, — гэжэ Яков харюусаба. — Хэлэһээртнай бултыень дүүргээб. Үндыжэ бодоод, ангай мяханһаа эдигты. Тиигээд Эзэн Бурханһаа үлзы хэшэг гуйн, хү бүү гээ үреэ гыт даа.

20Исаак иигэжэ асууба:

— Иимэ түргөөр ши яажа ан олзолбош?

Тэрэнь харюуса ба:

— Танай шүтэн зальбардаг Эзэн Бурхан намда туһалаа.

21— Дүтэлэ наашаа, хүбүүмни, — гэбэ Исаак. — Шамай эльбээд үзэһүүб, нээрээ Эсаав гүш?

22Яковай эсэгэдээ дүтэлхэдэнь, тэрэниие эльбэжэ үзөөд, Исаак хэлэбэ:

— Хайшаа юм даа. Абяа хоолойнь — Яковай, харин гарнуу-дынь — Эсаавай.

23Эсаавай гарнууд мэтэ Яковайшье гар үһэтэй байхадань, эсэгэнь та нин гүй, тэрээн дэ үреэл хэ лэхэ болоо бэлэй.

24Гэбэшье Исаак дахин асууба:

— Тиихэдээ ши үнэхөөрөө минии хүбүүн Эсаав болоно гүш?

— Мүн даа, тиимэб, — гэжэ Яков харюусаба.

25Тии хэдэнь Исаак:

— Зай, хоолоо наашань үгэ. Хүбүүнэйнгээ олзолһон ангай мяха эдеэд, үреэл хэлэхэб, — гэжэ хэлэбэ.

Яков эсэгэдээ эдеэ, улаан архи бари ба. Эдижэ, уужа садаад,

26Исаак:

— Ерэ наа шаа, хүбүүмни, таала намай, — гэбэ.

27Яков дүтэлжэ, эсэгэеэ таалаба. Эсаавай хубсаһанай үнэр танижа, Исаак үреэхэ гэжэ шиидээд, иигэжэ хэлэбэ:

— Хүбүүнэймни хубсаһанай энэ һайхан хангал Эзэнэй үреэһэн хээрэ талын үнэр мэтэ һайхан.28Бурхан таряалангуудыешни бороо хурын уһаар мэтэ шүүдэрэй шиигээр ундалуулжа, арбин ехэ баян ургаса үршөөжэ байхань болтогой! Ургасын далай, виноградай архи үргэлжэ салгидахань болтогой!29Дэлхэйн олон арадууд шамда ажал хэхэнь, урдашни мүргэн һүгэдэхэнь бол-тогой! Тэрээнһээ гадна аха дүүгээ, түрэл түтимөө ши захадан зонхилжо, үри һадаһадшни үеһөө үедэ тэдээндэ хүндэлүүлжэ байхань болтогой! Шамай хараагшадта өөһэдтэнь хараалынь шэн гэг, ша май үреэг шэд өөһэдөө үреэл дэ хүр тэг!

30Яковай иигэжэ Исаагһаа үреэлдэ хүртөөд, һаял ябаһанай удаа Эсаав агнууриһаа бусажа ерэбэ.31Амтатайханаар эдеэ хоол хээд, эсэгэдээ асаржа, тэрэ хэлэбэ:

— Аба-аа! Үндыжэ бодоод, асарһан ангаймни мяха эдиит даа, тиигээд намдаа үреэл үршөөлөө заяагыт!

32— Ши хэмши? — гэжэ Исаак асууба. Тэрэ:

— Би та най ууган хү бүүн Эсаавби, — гэжэ ха рюу са ба.

33Тии хэ дэнь Исаак угаа ехээр сошожо, шэ шэ рэн хэ лэ бэ:

— Тиигэбэл, хэн ангай мяхаар хоол хэжэ намда үгөө гээшэб? Шинии ерэхэһээ урид би бултыень эдеэд, Эзэнэй нэрээр тэрэниие үреэгээ һэм. Үреэһэн үреэлээ би һөөргэнь бусаажа шадахагүйб. Тэрэл үреэлни хүсэндөө хододоо байхал.

34Эдэ үгэнүүдые дуулахадаа, Эсаав айхабтар гомдолтойгоор, шангаар уйлажа, эсэгэеэ гуйжа эхилбэ:

— Абамни! Теэд намайешье үреэн заяагыт даа!

35— Дүүшни намда ерэжэ, намайе мэхэлээд, шинии абаха ёһо-той үреэлые өөртөө абаад тонилоо, — гэжэ Исаак харюусаба.

36— Тэрэ намайе хоёр дахин мэхэлжэ шадаа. «Мэхэшэн» нэрэ-дээ таараһан амитан. Ууган хүбүүн гүүлэхэ минии эрхэ буляан абаа, харин мүнөө намда үгтэхэ үреэлдэ хүртөөд арилбал! Теэд намда хэлэхэ ямаршье үреэл танда үлөөгүй гээшэ гү?

37Исаак харюусаба:

— Хүбүүмни! Эзэн Бурханһаа гуйжа абаһан үреэлэй ёһоор, дүүшни шинии эзэн болоо. Тэрээнһээ гадна бүхы түрэл га-ралнай тэрэнэй мэдэлэй болобо. Ургаса таряагаар, жэмэсэй архяар тэрэ дуталдахагүй. Шамдаа, хүбүүмни, юугээрээ мүнөө туһал хабиб даа.

38— Абамни! Та гансашье үреэл намдаа хэлэжэ үгыт даа! Намайшье үреэгыт, абамни! — гэжэ Эсаав эсэгэдээ хэлээд, сурхирса уйлаба.39Тиихэдэнь Исаак тэрээн тухай зүгнэжэ, иигэжэ хэлэбэ:

— Эзэн Бурхан таряалангууд дээрэш шүүдэрэй дуһалшье унагаахагүй. Ши хэзээдэшье баян ургаса хуряан абахагүйш.

40Эдэ баялиг олохын тула ши дээрмэдэжэл олохоһоо бэшэ ондоо аргагүй байхаш. Дүүгэйнгээ зараса болохош. Гэбэшье эсэр гүү сэн тэм сэ бэл, дар лал та һаа мултаржа ма гад гүйш.

41Эсэгын үреэл мэхээр абаһандань Эсаав Яковта хороо бу-салжа, «эсэгэмнай удахагүй наһа бараха, тиихэдэнь би Яковые ала хаб» гэжэ до соо гоо шэб шэ бэ.

27:36 «Мэхэшэн»: 25:26.

42Гэбэшье хэн нэгэн Ривкаада энээн тухай дуулгажа, тэрэ бага хүбүүн Яковаа дуудаад, иигэжэ хэлэбэ:

— Шагна! Эсаав ахашни шамайе алаха һанаа түрэнхэй гэлсэ-нэ.43Тиигээ хадань, хүбүүмни, эжынгээ үгэ дуулажа, эндэһээ түргөөр тэрьедэжэ, Месопотамиин Хараан хотодо ажаһуудаг Лаваан нагасадаа ошо.44Тэндээ ши ахынгаа уур сухалай ном-гортор ажаһуухаш.45Хэһэн хэрэгыешни тэрэнэй мартатар тэндээ байгаарай. Мартахадань, би шамда хүниие эльгээжэ, наашань асаруулхаб. Эндэ үлөө һаа, алуулхаш. Тиигээд ахаш-ни шамайе алаһандаа заргада орожо, саазалуулха. Нэгэ үдэр хоёр хү бүү дээ ал да ха гээ шэ нам һаа зай лаг!

46Удаань Ривкаа Исаагта иигэжэ хэлэбэ:

— Эсаавай хиит яһатан хоёр һамгадһаа боложо, би зобожо байнаб. Яковаймнай баһа хиит яһанай һамга абабалнь, амиды бай һан һаа үхэһэм ни дээрэ.

1Тиихэдэнь Исаак Яковые дуудажа, үршөөгөөд, иигэжэ за хин хэлэ бэ:

— Энэ Ханаһаан орон нютагай басагаар һамга хэжэ боло-хогүй.2Эндэһээ ябажа, хойто зүгэй Падаан-Араам руу ошо. Тэндэ нагаса аба Бетуээлэйдээ байжа, эжынгээ аха Лаваанай басагадай нэгыень һамга абаарай.3Хизааргүй ехэ хүсэтэй Бур-хан шамайе үреэжэ, үнэр үдхэн гэр бүлэтэй боложо, шинии уг удамһаа агууехэ арад яһатан бии болохонь болтогой!4Урдань Авраһаамда үгэһэн Бурханай үреэл шамда болон үри һадаһад-таш оршожо, Авраһаамда үгэһэн энэ орон нютагые шинии эзэлэн бай ха бол тогой!

5Исаак хүбүүгээ үдэшэбэ, тиигээд тэрэнь Падаан-Араамда бай даг Лаваа най да зори бо.

6Исаагай Яковые үреэжэ, һамгатай болгохын тула Падаан-Араам руу эльгээжэ, Ханаһаан орон нютагай басагаар һамга хэхэгүй ту хай ха туу хори гые,7тии гээд Яко вай эсэ гын гээ үгэ дуулажа, Падаан-Араам руу зориһые Эсаав дуулаба.8Ханаһаанай уг гар бал тай бэ ри нүү дэй эсэ гынь һа наан да таа раа гүйе Эсаав ойлгоод, түрэл гаралайнгаа дундаһаа үшөө нэгэ һамга аба-хаар шиидэбэ.9Тиигээд Эсаав хүгшэн аба Авраһаамайнгаа хүбүүн Ишмаээлэйдэ ошоод, Махалаат басагыень һамга абаба.

Махалаат Нэвэһоод гэжэ ахатай бэлэй. Иигэжэ Эсаав һамгад дээрээ үшөө нэгэ һамга абаа һэн.

10Беэр-Шеэвэһээ гараад, Яков Хараан хото руу зорибо.11Нэ-гэтэ наранай орожо байха үедэ тэрэ нэгэ газарта хүрэжэ, тэн-дээ хонохоор шиидэжэ, нэгэ томо шулуу дэрлээд хэбтэбэ.

12Зүүдэндээ огторгой газар хоёрые холбоһон гэшхүүр хараба: тэрэ гэшхүүр дамжан, Бурханай элшэнэр дээшэ -доошоо ябажа бай ба.

13Эзэн гэшхүүрэй оройдо зогсоод, Яковта иигэжэ айладхажа бай ба:

— Би Эзэн Бурхан мүн! Шинии эсэгэнэр болохо Авраһаамай, Исаагай шүтэн зальбардаг Бурхамби. Энэ нэмжын байһан газарые Би шамда болон шинии уг удамда үгэнэб.14Шинии үри һадаһад газарай шорой мэтэ олон боложо, дүрбэн зүгөөр таран һуурижаха. Би шамаар болон уг удамааршни дамжуулан, дэлхэйн арад түмэниие үреэхэб.15Хаанашье ябаа һааш, Би шам-тай суг ябажа, аршалхаб. Энэ орон нютаг руу дахин асархаб. Айладхаһанаа бэелүүлтэрээ Би шамайе орхихогүйб.

16Яков нойрһоо һэреэд, иигэжэ хэлэбэ:

— Эзэн эндэ байха юм гэжэ би оройдоошье һанаагүйлби.

17Гэнтэ тэрэ айн һүрдэжэ, иигэжэ дуугараа һэн:

— Ямар аймшагтай газар гээшэб! Энээхэн хэһэг газар болбол Бурханай үргөө ха, тэнгэриин орон руу орохо үүдэн болоно гээшэл!

18Үглөөдэрынь Яков эртэ бодоод, толгой дороо дэрэ болгоһон шулуугаа хүшөө мэтээр табижа, олива модоной тоһо дээрэнь адхаба.19Энэ газараа Яковай «Бейт-Ээл» гэжэ нэрлэһэниинь «Бурханай үргөө» гэһэн удхатай. Тэндэхи хото урдандаа Лууз гэжэ нэрэ тэй бэлэй.

20Тиигээд Яков аманһаа иигэжэ унагааба:

— Хэрбэеэ Бурхан намтай суг ябажа, аян замдам хаража хамгаалжа, хооллуулжа, хубсалуулжа,21эсэгымни гэртэ ами-ды мэндэ бусаагаа гээшэ һаань, би Эзэниие шүтэн хүндэлжэ, өөрынгөө Бурхан гэжэ тоолодог байхаб.22Хүшөө гэжэ минии табиһан энэ шулуун арад зоной Бурханда мүргэдэг газар боло-хо. Бурхамни! Танай үршөөһэн бүхы юумэнһөө арбанай нэгэ хубиие би Танда зорюулан бусаажа үгэдэг байхаб.

Энжын түлөө Лаваанда Яковай ажал хэлгэ

Яков тэндэһээ зүүн тээшээ ошобо.2Хээрэ талада тэрэ нэгэ худаг хараба. Хажуудань хонидой гурбан һүрэг хэбтэжэ байна. Эндэ мал уһалдаг газар байгаа. Худагай нүхэн мантан шулуугаар бүглөөтэй.3Хонин һүрэгэй тэндэ суглараад ерэ хэ дэ, хо ни шод ху да гай таглаа-шулууе абажа, хо ни доо уһа-лаад, һүүлдэнь шулуу һөөргэнь табидаг заншалтай.

4Яков хони шодые хараад:

— Аха дүүнэр, хаанаһаабта? — гэжэ асууба.

— Хараан хотоһообди, — гэжэ тэдэ харюусаба.

5— Тиигэбэл, таанар Нахоорой хүбүүн Лавааниие мэдэхэ гүт?

— Мэ дэхэб ди, — гэжэ тэдэ ха рюу үгэ бэ.

6— Тэ рэ нэй бэе һайн гү? — гэжэ Яко вай асуу ха да,

— Һайн. Харана гүт, тээ тэрэ Рахээл басаганиинь хонидтоёо ерэжэ яба на, — гэжэ хо ни шод ха рюу са ба.

7— Үдэр үшөө дүү рээ дүй. Хо ни доо суг луул ха саг үшөө үды. Тэдэ нээ уһа лаад, бэл шээ ри дэнь туу гыт, — гэжэ Яко вай хэ лэ-хэдэ,

8— Энэ худагай хүндэ шулуун таглаае абахада, олон хүнэй хү-сэн хэрэгтэй. Ондоо хонишодой ерэтэр хүлеэхэһээ ондоо арга үгы. Тиигээд хонидоо уһалхабди, — гэжэ тэдэ хэлэбэ.

9Хөөрэлдэһөөр байтарынь эсэгынгээ хонин һүрэг туугаад, тэдэ хонишодто Рахээлшье дүтэлбэ.10Лаваан нагасынгаа баса-ган Рахээлэй хонидоо туугаад ерэхэдэнь, Яков худагта ошожо, шулуун таглаае хажуу тээшэнь болголсоод, хонидынь уһалба.

11Яковай сэдьхэл баяраар дэбэржэ, тэрэ Рахээлые таалаад, бэеэ барижа ядан уйлаба.12«Эсэгыншни дүү басаган Ривкаагай хү-бүүн гээшэб» гэжэ дуулгахадань, Рахээл энээн тухай эсэгэдээ хэ лэхэ еэ гүйжэ ошобо.

13Дүү басаганайнгаа хүбүүнэй ерэһые Лаваан дууламсаараа урдаһаань гүйн ошожо, тэбэрин-таалан, гэртээ абаашаба. Яко-вай тэрээндэ өөр тухайгаа хөөрэхэдэнь,14Лаваан иигэжэ хэ-лэ бэ:

— Ши яаха аргагүй яһа мяханайм таһархайш.

Яковай Лаваанайда байрлаһаар һара үнгэрөөд байхада,

15Лаваан тэрээндэ иигэжэ хэлэбэ:

— Ши намда ехэ туһа хэнэш. Түрэлни гээд шамаар түлөөһэгүй ажал хүүлэжэ байхагүйб. Ямар түлөөһэн шамда хэрэгтэйб, хэлэ.

16Лаваан хоёр басагатай һэн: ехэ басаганиинь Леһаа гэдэг, ба-гань Рахээл гэжэ нэрэтэй.17Леһаа зохидхон һэн, зүгөөр Рахээл нюурааршье, бэеэршье тэгшэ сэбэр бэлэй.18Яков Рахээлда дурлаһан ушарһаа Лаваанда иигэжэ хэлэбэ:

— Бага басаган Рахээлэйтнай түлөө би долоон жэл соо танда ажал хэхэб, удаань һамган болгожо абахаб.

19— Басагаяа танихагүй хари хүндэ үгэнхаар шамда үгэһэмни таатай. Манайда үлөөд, ажалла даа, — гэжэ Лаваан хэлэбэ.

20Иигэжэ Рахээлые абахын тула Яков долоон жэл соо Лаваан-да ажал хэбэ. Рахээлдэ угаа ехээр дурлаһан Яковта тэрэ долоон жэлынь долоон үдэр мэтэ богонихоноор һанагдаа бэлэй.

21Сагай хугасаагай дүүрэһэнэй удаа Яков Лаваанда иигэжэ хэлэ бэ:

— Һамгыемни хадамлыт. Хэлсэһэн болзорнай хүсөө, би тэрэниие һамган болгон абахамни.

22Ла ваан ха маг хүр шэ нүү дээ суг луу лаад, найр ху рим хэбэ.

23Харанхы боломсоор эсэгэнь Яковта нюураа бүтүүлһэн ехэ баса ган Леһаае хү тэлэн оруулжа, Яков тэрээн тэй ун таба.

24Леһаагай зараса эхэнэр болгожо, Лаваан тэрээндээ Зилпаа гэжэ шэбэгшые үгөө һэн.

25Яков үглөөгүүр һэреэд, Леһаагай хажуудань хэбтэжэ байхые харажархиба. Тиигээд тэрэ Лаваанда ошоод, иигэжэ хэлэбэ:

— Та намтай юу хэбэ гээшэбта? Рахээлые абахын түлөө би танда ажал хээ бэшэ һэн гүб? Юундэ намайе мэхэлбэт?

26Лаваан иимэ харюу үгэбэ:

— Манай нютагай заншалай ёһоор, бага басагаяа эгэшэһээнь урид хадамда үгэдэггүй юм.27Түрэ найрай долоон хоногой болзор дүүрэхэдэнь, бидэ бага басагаяа шамда үгэхэбди, зүгөөр тэрэнэй түлөө ши намда үшөө долоон жэл ажалла-хаш.

28Яков үгөөрынь болобо. Түрэ найрай долоон хоногой үнгэр-хэдэ, Лаваан тэрээндэ Рахээл басагаяа һамган болгон үгэбэ.

29Рахээлдээ шэбэгшэ болгон эсэгэнь зараса эхэнэр Билһаа гэ-дэгые үгэбэ.30Тиигээд Яков Рахээлтэй инаглан унтажа, эгэшэ Ле һаа гэг шэһээнь үлүү сэ дур лаа бэ лэй.

Иигэжэ Яков үшөө долоон жэл Лаваанда ажал хэбэ.

Яковай хүбүүд ба басаган

31Леһаада Яковай дурагүйе Эзэн хараад, тэрээндэ үри хүүгэ-дые үгэхэ, харин Рахээлдэ хүүгэдые үршөөхэгүй гэжэ шиидэбэ.

32Ле һаа хээ ли тэй боложо, хү бүү тү рэ бэ.

— Эзэн Бурхан минии гашуудал хаража, хүбүү хайрлаа. Үб-гэм ни мүнөө нам да ду ра тай бо ло хо бэзэ, — гэжэ тэрэ хэ лээд, хүбүүндээ «Рэувээн» («Хүбүүгээ хараһан» гэһэн удхатай) гэжэ нэрэ үгэбэ.

33Ле һаа да хин хээ ли тэй боложо, да хин хү бүү тү рэ бэ.

— Үбгэнэймни намда дурагүйе Эзэн дуулажа, баһа нэгэ хүбүү үршөөбэ, — гэжэ тэрэ хэлээд, хүбүүндээ «Шимоон» («Соносоо» гэһэн удхатай үгэ) гэжэ нэрэ үгэбэ.

34Леһаа дахин хээлитэй боложо, үшөө нэгэ хүбүү гаргаад, иигэжэ хэлэбэ ха:

— Үбгэндөө би гурбан хүбүү түрэжэ үгөөб, одоо тиимэһээ тэрэ намтай дүтэ холбоотой болонгүй яахаб, — гэжэ хэлээд, хүбүүндээ «Левии» («Холбоотой» гэһэн удхатай үгэ) гэжэ нэрэ үгэбэ.

35Ле һаа да хин хээ ли тэй боложо, да хин хү бүү тү рэ бэ.

— Мүнөө Эзэниие магтахаб! — гэжэ тэрэ хэлээд, хүбүүндээ «Иуда» («Магтаал» гэһэн удхатай үгэ) гэжэ нэрэ үгэбэ. Тэрээн-һээ хой шо Ле һаа хээ ли тэй бо лоо гүй һэн.

1Харин Рахээл Яковһаа үхибүүтэй боложо шадахагүй \,г байһанаа хараад, эгэшэдээ атаархан, Яковта иигэжэ хэ лэбэ:

— Намда хүүгэдые үгөөгүй һааш, би үхэхэм.

2Зүгөөр Яков уурлажа, тэрээндэ харюусаба:

— Би Бурхан юм гүб? Би шамайе хүүгэдгүй болгоо юм гүб?

3Тиихэдэнь Рахээл үбгэндөө иигэжэ хэлэбэ ха:

— Энэ болбол Билһаа гэдэг минии зараса эхэнэр. Ши тэрээн-тэй унта. Тэрээнһээ хүүгэд үбэр дээрэмни гарабалнь, намда үхибүүн түрөө гээд тоолохоб.

4Тиигээд Рахээл үбгэндөө Билһаа гэжэ зараса эхэнэрээ бага һамган болгон үгэжэ, Яков тэрээнтэй унтаад,5Билһаа хээлитэй боложо, хүбүү түрэбэ.

6— Бурхан гуйлтыем дуулаад, хүбүү үгэжэ, намайе үршөө-гөө, — гэжэ Рахээл хэлээд, тэрэ хүбүүндэ «Даан» («Үршөөгөө» гэһэн удхатай үгэ) гэжэ нэрэ үгэбэ.

7Удаань Рахээлэй зараса эхэнэр Билһаа дахин хээлитэй боложо, үшөө нэгэ хүбүү түрэбэ.

8— Би эгэшэтэеэ угаа ехэ тэмсэл ябуулжа, диилээб, — гэжэ хэлээд, хүбүүндэ «Нафталии» («Минии тэмсэл» гэһэн удха-тай) гэжэ нэрэ үгэбэ.

9Бэшэ үхибүүтэй болохогүй байһанаа Леһаа хараад, өөрынгөө зараса эхэнэр Зилпаае бага һамган болгон үбгэндөө үгэбэ.

10Зилпаа Яковта хүбүү түрэбэ.11Тэрээндэ Леһаа баярлажа, иигэжэ хэлэбэ:

— Ехэ аза талаан болобо!

Тиигээд тэрэ хүбүүндэ «Гаад» («Аза» гэһэн удхатай үгэ) гэжэ нэрэ үгэбэ.

12Зилпаа дахин хээлитэй боложо, баһа нэгэ хүбүү гаргаба.

13Тии хэдэнь Ле һаа иигэжэ хэлэбэ:

— Одоо минии ехэ жаргалтайе эхэнэр хүн бүхэн гэршэлхэ даа.

Тиигээд тэрэ хүбүүндэ «Ашээр» («Жаргал» гэһэн удхатай) гэжэ нэрэ үгэбэ.

14Нэгэтэ шэниисэ хуряажа байха үедэ Рэувээн таряалан дээ-рэ хүн үбһэн гэдэг ургамал олоод, Леһаа эхэдээ асаржа үгэбэ. Рахээл энээнииень хараад, Леһаада:

30:14 Энэ ургамал эдибэл, хүнэй дура буляахада ехэ нүлөөтэй гэжэ тоо лог до дог бай гаа.

— Хүбүүнэйнгээ олоһон тэрэ ургамалые намда үгыт, — гэжэ гуйба.

15— Үбгыемни буляажа абаһаншни багадаа гү? — гэжэ Леһаа харюусаба. — Мүнөө минии хүбүүнэй олоһон ургамал абахаяа һанаба гүш?

— Хэрбэеэ та намда хүбүүнэйнгээ олоһон ургамал үгөө һаат-най, энэ һүни би танда Яковые үгэхэб, — гэжэ Рахээл хэлэбэ.

16Тиигээд үдэшэлэн таряаланһаа Яковай гэртээ бусахада, Ле һаа уг тан зол гоод, иигэжэ хэ лэ бэ:

— Намда ерэ. Хүбүүнэйнгээ олоһон хүн үбһэн ургамалаар би шамайе дүү басаганһаа эрижэ абааб.

Иигэжэ тэрэ һүни Яков Леһаатай унтаба.17Бур хан Ле һаа гай үшөө нэгэ хүбүү эриһые хангажа, Леһаа дахин хээлитэй боложо, та ба да хи хү бүү гээ тү рэ бэ.

18— Зараса эхэнэрээ үбгэндөө үгэһэнэйм түлөө шагнажа, Эзэн Бурхан намда энэ хүбүү заяаба, — гэжэ Леһаа хэлээд, хүбүүндээ «Иссахаар» («Шагнал» гэһэн удхатай) гэжэ нэрэ үгэбэ.

19Үшөө дахин Леһаа хээлитэй боложо, Яковта зургаадахи хү бүү гээ тү рэ бэ.

20— Бурхан намда үнэхөөр туһалаа. Одоол мүнөө үбгэмни намайгаа хүндэлдэг болохо, зургаан хүбүү түрэжэ үгөө ха юмбиб! — гэжэ Леһаа хэлээд, «Зевулуун» («Хүндэлэлгэ» гэһэн удхатай) гэжэ нэрэ үгэбэ.

21Һүүлдэнь Леһаа ба сага түрөөд, тэрэнээ «Динаа» гэжэ нэр-лэ бэ.

22Тиигэһээр Бурхан Рахээлэй гуйлтые дуулажа, үри хүүгэ-дые за яа хаар шии дэхэдэнь,23Рахээл хээлитэй боложо, хүбүү түрөөд, иигэжэ хэлэбэ:

— Бурхан намай эшхэбтэр байдалһаа абарба.

24Тэрэ хүбүүндээ «Иосиф» — «нэмэг лэ» гэһэн удхатай нэрэ үгэбэ.

Яков Лаваан хоёрой үгэеэ ойлголсохо, ойлголсохогүйшье сагууд

25Рахээлэй Иосифые түрэһэнэй һүүлээр Яков Лаваанда иигэжэ хан даба:

— Түрэлхи гэртээ, түрэһэн нютагтаа бусахыемни зүбшөөгыт.

26Һамгадтай, хүүгэдтэй болохын тула би энэ удаан танда ажал хээб. Хэр зэргэ хүдэлжэ гараһыемни та өөрөө мэдэнэ ха юмта даа. Мүнөө би бүхы һамгадтаяа, үхибүүдтэеэ хамта ябахам.

27— Һайн хүн боложо, намайе шагна! — гэжэ Лаваан хэлэ-бэ. — Эзэнэй үршөөл үреэлтэй байһаншни маанадташье тэрэнь хүртэлсөө.28Ямар түлөөһэ абахабши? Дуратай юумэеэ аба, би үгэхэб. Гансал эндээ үлыш.

29— Өөрөө мэдэнэт, яажа танда ажал хэһыемни, — гэжэ Яков харюусаба. — Минии хүдэлхэдэ, мал һүрэгтнай ехээр үдөө.

30Ерэхэдэм мал һүрэгтнай хэды үсөөн һэм, харин мүнөө хэды шэнээн олон болоо гээшэб! Минии ерэһэндэ Эзэн таниие иигэжэ үреэн үршөөгөө! Харин би өөрын зөөри зөөшэтэй болохын тула өөртөө хэзээ хүдэлхэ, ажаллаха хүмбиб?!

31— Теэд хэлыш, ямар түлөөһэ абахаб гэнэш? — гэбэ Ла-ваан.

— Намда юумэ үгэхэ хэрэггүй, — гэжэ Яков харюусаба. — Би саашадаашье хони малыетнай адуулхаар, харахаар бэлэмби, зүгөөр нэгэл хэлсээтэйгээр.32Мүнөөдэртөө би мал һүрэг эрьен хараад, тэдээн сооһоо хамаг хара, эреэ маряан, толботой бүхы хони хурьга, мүн алаг ямаануудые илгажа, һүүлдэнь эдээниие хүлһэмни гэжэ абуужам.33Минии абаһан малые та шалгажа үзөөд, хэр зэргэ үнэн зүб байһые тодорохойлхот. Хэрбээ ми-нии абаһан малай дунда ондоо хони, ямаа олоо һаа, та намайе хул гай шан дал тоолооройг ты.

34— Зай, — гэжэ Лаваан хэлэбэ. — Шиниихеэр болог.

35Иигээд тэрэл үдэртөө Лаваан бүхы хара-алаг, хара толбо-той, хара зүһэтэй хони, сагаа-алаг, сагаан толботой ямаа илган абажа, өөрынгөө хүбүүдтэ үгэжэ адуулуулба.36Бусад малаа Яковта орхижо, хүбүүдээ тэрэ хони, ямаатайнь абаад, гурбан хоног ябажа хүрэхэ зайда ошобо.

37Яков уляангир, бүйлөөһэн, бургааһан мододой мүшэрнүүдые абаад, холтоһыень эреэлүүлэн отолбо.38Холтоһыень эреэлэн хуулаһан модоёо малай уһа уудаг тэбшын хажууда тэрэ зоо-бо. Мал уһа уухаяа ерэхэдээ, ороондо ородог байһан ушарһаа Яков хажуудань тэдэ мүшэрнүүдээ зоогоо бшуу.39Һүүлдэнь мал ороондо ороходоо, алаг зүһэтэй хурьга, эшэгэ гаргадаг боло бо.

40Тиигээд Яков мал илган, алаг хурьгад, эшэгэдһээ бүридэһэн өөрын һүрэгые Лаваанай хотонһоо холохон адуулаад, бусад ма лые Ла ваа най хо тон до дүтэ адуул даг бо ло бо.

41Тобир, хүсэ ехэтэй малай ороондо ороходо, Яков уһалуу-риин тэбшэдэ дүтэхэн үнөөхи мододой мүшэрнүүдые зоодог байба.42Ахир, шадалгүй малай ороондо ороходо, мүшэрнүүдээ урда тээнь тэрэ табидаггүй һэн. Тиигэжэ ахир, шадалгүй хони, ямаад түрэхэдөө, Ла ваа най бо ло дог, ха рин ша дал тай, тэн хээ һай тайнь Яков та хүр тэ дэг бо ло бо.

43Иигэжэ Яков угаа ехээр баяжажа, олон хони, ямаатай, тэ-мээдтэй, элжэгэнүүдтэй болоо һэн. Мүн тэрэ олон тоото эрэ, эмэ зарасатай болоо бэлэй.

1Лаваанай хүбүүд хоорондоо иигэжэ хөөрэлдэдэг бо-ло бо:

— Яков гээшэ эсэгымнай хамаг зөөри түрижэ абаа. Манай эсэгын баялигаар тэрэ өөдэлбэ.

Яков иимэ үгэнүүдыень дуулахаһаа гадна2Лаваанай урда-найхиһаа ондоохоноор өөртэнь хандажа эхилһые ажаглаа бэ лэй.

3Эзэн тэрээндэ иигэжэ айладхаба:

— Ши үбгэ эсэгынгээ, түрэл гаралайнгаа нютаг буса. Би хо-до доо шам тай байл са хаб.

4Яков Рахээл Леһаа хоёрые хониной бэлшээри, хээрэ газар руу дуудажа ерүүлээд,5иигэжэ хэлэбэ:

— Би танай эсэгэ намда анханайхиһаа ондоогоор хандадаг болоо гэжэ хаража байнаб. Зүгөөр минии эсэгын Бурхан намтай.6Эсэгынтнай ажалда бүхы шадалаараа хүдэлһыем таа над өөһэдөө мэдэнэт.7Харин тэрэ намай мэхэлдэг, хэлсэ-һэн түлөөһэеэ арба дахин хубилгадаг байгаа. Гансал Бурхан намда муу юумэ хүүлэдэггүй һэн.8Эсэгынтнай «толботой бүхы малые хүлһэн гэжэ аба» гэхэдэ, бүхы мал толботой түл гаргадаг болоо. «Бүхы алаг зүһэтэй мал хүлһэн болгожо аба» гэхэдэнь, бүхы мал алаг түл гаргажа захалаа.9Эгээл иигэжэ Бурхан танай эсэгын мал һүрэг намда дамжуулаа.

10Нэгэтэ малай ороондо орохо хаһада би зүүдэ зүүдэлбэб: ямаадые тэхэдэжэ байһан тэхэнүүд бүгэдэ толботой, алаг гээд харагдаба.пТиигээд Бурханай элшын намайе тэрэ зүүдэндэм-ни «Яков!» гэжэ ооголходо, би «эндэ байнаб» гэжэ харюусааб.

12Тиихэдэмни тэрэ хэлэбэ: «Харыш, ямаа тэхэдэжэ байһан бүхы тэхэнүүд толботойнууд гү, али алагууд. Би Лаваанай шамайе мэхэлжэ байһые харанаб.13Хэдэн жэлэй урда би эндэ ерэхэ замдашни шамтай хөөрэлдөө бэлэйб. Ши тэрэ га-зарые «Бейт-Ээл» гэжэ нэрлээд, хадын шулуу хүшөө мэтээр бодхоод, олива модоной шэнгэн тоһо дээрэнь адхажа, Намда үгэеэ үгэжэ, тангариг үргэһэнөө һанана гүш? Би болбол тэндэ шамтай хөөрэлдэһэн Эзэн Бурхан мүнби. Ши энэ нютаг дары орхижо, тү рэ һэн ню та гаа буса».

14Рахээл Леһаа хоёр Яковта иигэжэ харюусаба:

— Эсэгымнай зөөриһөө манда хүртэхэ юумэн бидэ хоёрто бии гээшэ гү?15Тэрэмнай маанадые хариин гэжэ тоолодог. Маанадые эд бараан шэнгеэр худалдаа, харин манай түлөө абаһан бүхы мүнгөө өөртөө хэрэглээд дууһаа.16Тиимэ хадань, Бурханай ма-най эсэгэһээ абаһан зөөри зөөшэ бидэнэй мүн үхибүүдэймнай гээшэ. Тиимэһээ Бурханай үгэ дуулаха ёһотойш.

17Яков хүүгэдээ, һамгадаа тэмээдтэ һуулгаба.18Эсэгынгээ амидаржа байһан Ханаһаан орон руу ябахаяа зэһэжэ, Падаан-Араамда суглуулһан хамаг зөөриеэ бүридхөөд, адуу малаа туужа, аян замда гараба.19Тэрэ үедэ Лаваан хонидойнгоо нооһо хайшалхаяа хүдөө ошоһон байгаа. Тиихэдэнь Рахээл эсэгынгээ майханда ороод, онгонуудыень һэмээхэн абажархиба.20Араам яһатан Лаваанда гаража ошохо тухайгаа Яков хэлэнгүй, тэрэниие мэ хэл һэн бо ло бо.21Иигэжэ Яков бүхы юумэеэ абаад, түргөөр тэндэһээ гаран ошоо бэлэй. Тэрэ Евфрат мүрэниие гаталжа, Ха на һаан орон ню таг та ор шо дог Гилеаад ню таг руу зо ри бо.

22Яко вай яба һа най удаа гур бан хо но гой үн гэр һэн хой но Ла-ваан энээн тухай дуулаад,23түрэл гаралаа суглуулаад, Яковые мүр дэн ошо бо. До лоон хо но гой удаа тэдэ Яко вые Ха на һаа най Гилеаад гэ дэг ха да лиг үн дэр ню таг та хү сэ бэ.

24Һүни боложо, хээрэ хоноходоо, араам арадай Лаваанай зүү-дэн дэ Бурхан үзэг дэн, иигэжэ ай лад хал буул габа:

— Яковта һайн, муушье үгэ бү хэлэ, болгоомжоло!

25Яков Гилеаад хадада майхан табяад байжа байгаа. Лаваан тэрэниие мүрдэн хүсэжэ, ойрохононь майхан мүн лэ татаад тог-тобо.26Тиигээд Лаваан Яковта ерээд, иигэжэ хэлэбэ:

— Ши юундэ намайе мэхэлжэ, хоёр басагадыем баряанда абаад ошоһондол ошобош?27Нюусаар тэрьедэхэ, намһаа хоро-хо, намайе мэхэлхэ ямар ушар байгааб? Хэрбээ шинии намда хэлэһэн һаа, ябахадашни найр наадатай, дуутай, хэнгэрэг, ята-га дуугарган үдэшэхэ байгаабди.28Харин ши намда басагадаа, зээнэрээ таалаха аргашье үгөөгүйш! Тэнэг юумэ гаргааш!29Би тэрэнэйш түлөө шамайе нилээд мэгдэхээхэ һэм, зүгөөр энэ һүни ши нии эсэ гын шү тэ дэг Бур хан нам да үзэгдөөд, «Яков та һайн, муушье үгэ бү хэлэ!» гэжэ айладхаа.30Зай, яахаб, ши түрэһэн гэрээ һанаад намһаа ошобо гэлэйш. Зүгөөр гал гуламтыемни хам гаал даг бурха дыем юун дэ хул гай лааб ши?

31— Хоёр басагадаа та намһаа хүсөөр абажа үлөөжэ болохот гээд би һэжэг түрөөб, — гэжэ Яков Лаваанда харюусаба. —32Харин танай бурхад тушаа би юушье мэдэнэгүйб. Бүхы юумыемнай нэгжэхэдэтнай болохо, танай гэхэ юумэнэй олдобол, абагты! Зүгөөр хэн нэгэндэ бурхадтнай олдоо һаань, тэрэ хүн амиды мэн дэ үлэхэгүй!

Лаваанай онгонуудые Рахээл хулгайлаа гэжэ Яков ой ухаан-даашье оруул ха гүй бай ба.

33Лаваан Яковай, Леһаагай, Зилпаа, Билһаа гэжэ хоёр зара-са эхэнэрнүүдэй майхангуудаар ябажа, нэгжэбэшье, юумэ олобогүй. Тэрэ Леһаагай майхан нэгжээд, Рахээлэй майхан руу оробо.34Рахээл хулгайлһан онгонуудаа тэмээнэй тохом доро табяад, өөрөө дээрэнь һуугаад байба. Лаваан майхан соо нэгжээд, юушье оло бо гүй.35Рахээл тэ рээн дэ:

— Хүндэтэ абамни! Эхэнэрэй һарынхи намда ушаржа, ур-датнай бодоод зогсожо шадахагүй байһандамни намайе хүли-сыт, — гэжэ хэ лэ бэ.

Лаваан бүхы юумэ нэгжээшье хадаа онгонуудаа олоогүй

36ушарһаань Яков сухалдажа, Ла ваа ниие зэмэлжэ за халба:

— Би ямар гэм танай урда хээбиб, юундэ намай намнаха, мүр-дэхэ мүш хэхэ бо ло бот?37Та минии хамаг эд зөөри урбуулбат, теэд өөрынгөө гэхэ юумэ олобо гүт? Түрэл гаралнуудаймнай урда табижа харуулагты, олоо һаа! Тэдэ маанадай зүб, бурууе шиидхэг.38Хорин жэл би танда ажал хээб. Энэ саг соо нэгэшье хонин, нэгэшье ямаан түл хаяагүй. Би танай мал һүрэгһөө нэгэшье хуса, тэхэ гаргажа эдеэгүйб.39Малда арьяатанай добто-лоо хадань, би танда һэеыень асаржа, өөрөө түлэнгүй үнгэржэ байгаагүйб. Хороһыень өөрынгөө зөөреэр хаадаг һэм. Үдэршье байг, һүнишье байг, малай хулгайда ороо һаань, та намаар түлүүлдэг байһан бэшэ гүт?40Үдэрэй халуунда халуудажа, һүниндөө дааража байгаад, нюдөөшье анингүй малыетнай харууһалааб.41Хорин жэлэй туршада би танда ажал хэжэ бай-гааб. Басагадыеш абахын тула арбан дүрбэн жэл соо богоол мэтэ хүдэлөөб, удаань өөрын гэхэ малтай болохын тула үшөө зургаан жэл соо хүдэлөөб. Харин та хүлһэнэй мүнгыемни арба дахин ондоо болгожо, мэхэлжэ байгаат.42Хэрбэеэ үбгэ эсэгэнэ-рэймни шүтэн мүргэдэг Бурханай намда туһалаагүй һаань, би та най хи һаа гар хоо һон га ра ха бай гааб. Бур хан ми нии хү шэр хүн дэ ажал, зо бо лон гы ем хаража, энэ үн гэр һэн һүни на майе хамгаалан ороол!

43Лаваан Яковта харюу үгэн:

— Хоёр һамгадшни яагааш һаа минии басагад, хүүгэдшни ми-нии зээнэр. Эдэ бүхы мал, эндэ хаража байгаа бүхы юумэншни минии. Зүгөөр би түрэһэн басагадаа гомдохоохо аалби? Али зээнэрээ?44Зай, тиигээ хадаа хоюулаа хоорондоо хэлсээ бата-лая, тиигээд хэлсээнэймнай гэршэ байха ёһотой, — гэжэ хэ-лэ бэ.

45Тиихэдэнь Яков томо шулуу хүшөө мэтээр бодхожо һуулгаад,46түрэл гаралнуудтаа хэлэн, олон шулуу хамта обоолжо, хоорон-доо тогтооһон хэлсээгээ гэршэлэн баталжа, бултадаа шулуун обоо тойрон һуужа, хамта эдеэ хоол бариба.47Лаваан араам хэлэтэй һэн тула энэ шулуун добые «Егаар-Саһадутаа» гэжэ нэрлэбэ, ха-рин Яков еврей хэлээрээ «Галиээд» гэжэ нэрэ үгэ бэ.

48Удаань Лаваан Яковта иигэжэ хэлэбэ:

— Энэ обоо ши бидэ хоёрой хоорондоо баталһан хэлсээнэй гэршэ мүн!

Энээнһээ хойшо тэрэ газар Галиээд гэгдэдэг.49Тиигээд үшөө ондоогоор «Мицпаа», оршуулбал, «Харуулай газар», гэдэг. Юундэб гэхэдэ, Лаваан нэмэжэ саашань хэлээ һэн:

— Бэе бэеһээ таһаржа, харалсахаяа болиходомнай, Эзэн маа-надые байһан газартамнай анхаран хаража, бидэ али алиндаа урдань харюусаха болонобди.50Хэрбэеэ ши минии басагадые доромжолоо һаа гү, үгышье һаа, тэдэнэй хажуугаар шэнэ һам-гадые абаа һаа, һанажа яба: минии нюдэнһөө далда байгаашье һааш, Бурхан ши бидэ хоёрой бүхы үйлэ хэрэг хаража, гэршэлжэ байха!51Хаража бай, бидэ хоёр түрэһэн нютагуудайнгаа хилэ дээрэ энэ шулуун обоо бодхообди.52Би эндэһээ саашаа газар руу, шинии урдаһаа дайлан орохогүйб, шишье эндэһээ наашаа гаража, минии урдаһаа дайлахагүйш. Энэ добо бидэ хоёрой хоорондоо тогтооһон хани барисаанай гэршэ мүн.53Манай зүб бурууе шинии үбгэ эсэгэ Авраһаамай, минии үбгэ эсэгэ Нахоорой шүтэн заль-бардаг Бурхан шүүбэрилжэ шиидхэг лэ.

Тиихэдэнь Яков өөрынгөө эсэгэ Исаагай шүтэн зальбардаг Эзэн Бурханай нэрээр тангариг үргэбэ.54Һүүлээрынь тэрэ мал үүсэлэн гаргаад, шатаажа, Эзэн Бурханда үргэбэ. Удаань Яков бүгэдэндэ зорюулан, найр хэбэ. Иигэжэ тэрэ һүниндөө тэдэ бултадаа хада уула дээрэ хоноо бэлэй.

Яковай Эсаавтай эблэрэлгэ

1Үглөөгүүрынь Лаваан эртэлэн бодоод, зээнэрээ, баса-гадаа таалаад, үреэгээд, нютагаа бусаба.

2Яковай эсэгынгээ орон нютаг руу шэглэн ябаха замдань Бурханай хэдэн элшэнэр тэрээнтэй ушарба.3Тэдэниие хараад, Яков иигэжэ хэлэбэ:

— Энэ Бурханай бууса байра гээшэ.

Тиигээд тэрэ газараа «Махнайм», оршуулбал, «Хоёр бууса», гэжэ нэрлэ бэ.

4Энэ үедэ Дабһата далайн урда талада оршодог Эдоом оро-ной Сеиир гэдэг газарта ажаһуугша Эсаав ахадаа Яков хэдэн хү нүүдые эльгээжэ,5иигэжэ дуул га хы ень за хир ба:

— Танай богоол болохо Яков мүнөө хүрэтэр Лаваанайда ажаһуужа байгаа.6Мүнөө намда ехэ мал һүрэг, эрэ, эмэ зара-сануудшье бии. Танһаа үршөөл эрижэ, хоорондоо эе эб тогтоо-хын тула энэ мэдээ эл шэнүүдээр эльгэ нэб.

7Эльгээгшэдынь Эсаавтай уулзаад бусахадаа, Яковта иигэжэ хэлэ бэ:

— Эсаав ахатайтнай уулзаабди. Тэрэ урдаһаатнай дүрбэн зуун хүнтэй хамта наашаа ерэжэ ябана.

8Яков айхабтар ехээр айба. Тиигээд тэрэ өөрынгөө зониие, адуу малаа хоёр бүлэг болгон хубаажа,9«хэрбэеэ Эсаав нэгэ бүлэгтэ добтолжо усадхаа гээшэ һаань, нүгөө бүлэг зугадажа ша да ха даа бо лохо» гэжэ бодо бо.

10Тиигээд Яков Эзэн Бурханда мүргэн зальбарба:

— Үбгэ эсэгэ Авраһаамай, минии эсэгэ Исаагай Эзэн Бур-хан! «Түрэһэн нютагаа, түрэл сада даа ши буса. Тэндэ шамда һайн һайханиие Би үгэхэб» гэжэ Та намда айладаа бэлэйлта.

11Танай богоол би хамаг үршөөл хайраһаатнай, хэшэгһээтнай хүртэхэ эрхэтэй гээшэ гүб? Түрэл нютагһаа гаража, Иордан голые гаталхадаа, би гартаа гансахан тулгууртай ябаа бэлэйб. Мүнөө бусажа ябахадаа, хоёр бүлэг болгон хубаарилһан олон зонтой, үй түмэн адуу малтай ябанаб.12Маа на дые ми нии аха Эсаавһаа абарыт! Би айнаб: тэрэ ерэжэ, намайе, һамгад, хүүгэ-дыемни бултыень алахал!13Та намда һайн һайханиие хүргэжэ, уг удамыем далайн эрьеын элһэн мэтэ тоо томшогүй болго-хоб гэжэ айладаа бэлэйлта. Тэрэ үгэеэ һанажа, намда туһа-лыт!

14Яков тэндээ хоноод, Эсаавта бариха бэлэг бэлдэжэ,15хоёр зуун ямаа, хорин тэхэ, хоёр зуун хони, хорин хуса,16ботоготой гушан энги, дүшэн үнеэ, арбан буха, хорин эмэ, арбан эрэ элжэгэ илгаба.17Тиигээд энэ малаа түрэл түрэлөөрнь амяарлан, хэ-дэн һү рэг бол гоод, тус бү рии ень нэгэ нэгэ за ра са да даалгажа, иигэжэ хэлэбэ:

— Таанад минии урда ороод ябагты! Һүрэг бүхэнэй хоорондо зай ба ряад тууг ты!

18Эгээл урид ябаһан һүрэг туугша зарасадаа Яков иигэжэ за хир ба:

— Минии аха Эсаавтай уулзахадашни, тэрэ шамһаа «хэнэй зараса гээшэбши? Хайшаа зоринош? Хэнэй мал туунаш? « гэжэ һурахадань,19иигэжэ харюусахаш: «Энэ танай дүү, үнэн сэхэ богоол Яковайтнай мал. Эдэ бүгэдые дүүтнай танда бэлэг бол-гон үгэнэ. Эзэмнай хойноһоомнай ерэжэ ябана».

20Хоёрдохи, гурбадахи болон бусад һүрэг туужа ябааша зара-санарта адли эдэ үгэнүүдые хэлэхыень заажа үгөөд,

— Таанад Эсаавтай уулзахадаа21«танай үнэншэ зараса Яков маанадай хойноһоо ерэжэ ябана» гэжэ заабол хэлээрэйг-ты, — гэбэ. «Хэрбээ Эсаав ахадаа уридшалан иимэ олон бэлэг үгөө һаам, сэдьхэлынь зөөлэржэ, намтай уулзажа магадгүй» гэжэ Яков до соо гоо бо до һон бай гаа.

22Бэлэг болохо малаа туулгажа эльгээгээд, Яков өөрөө тэрэ һууридаа дахин хонохоёо үлэбэ.

23Гэбэшье тэрэл һүни Яков Леһаа, Рахээл һамгадаа, Зилпаа, Билһаа гэдэг хоёр зараса эхэнэрнүүдээ, арба нэгэн хүүгэдээ абаад, Яббок голые гарасаар гаталан гараба.24Удаань тэрэ бүхы зөөри хогшолоо, мал һүрэгөө голой саана гаргаба.25Тиигээд Яков һөөргөө голоо гаталан, хуушан газартаа ерэжэ, гансаа-раа үлэбэ.

Һүниндөө танигдаагүй хэн нэгэн Яковта ерэжэ, үүр сайтар тэ рээн тэй барил даба.

26Яковые диилэхэгүй байһанаа тэрэ ойлгоод, Яковай ташаа-гай яһанай үеһөөнь гаратар сохибо.27Тиигээд тэрэ хүн Яковта хэ лэбэ:

— Намайе таби, үүр сайхаяа байна.

— Намай үреэгээгүйдэтнай табихагүйб, — гэбэ Яков.

28— Шинии нэрэ хэн бэ? — гэжэ тэрэ хүн асууба.

— Яков, — гэбэ ха тэрэ.

29Тии хэдэнь тэрэ хүн хэлэ бэ:

— Энээнһээ хойшо шинии нэрэ «Яков» бэшэ болохо. Ши хүнтэй тэмсэжэ, илаад, удаань Бурхантай тэмсэжэ диилэһэн хадаш шамда «Израиль», оршуулбал, «Эзэн Бурхантай тэмсэг-шэ» гэдэг нэрэ үгтэбэ.

30— Өөрынгөө нэрэ намда хэлыт! — гэжэ Яковай гуйхада,

— Ши минии нэрэ мэдээд яаха гээбши? — гэжэ тэрэ хүн ха-рюусаад, үреэл табяад, ошобо.

31— Бурхантай нюураараа уулзаһан аад, амиды мэндэ үлэһэм-ни гайхалтай, — гэжэ Яков хэлээд, тэрэ газарые «Пэниээл», оршуулбал, «Бурханай нюур», гэжэ нэрлэбэ.

32Наран гараба. Яков Пэниээлһээ ошоходоо, ташаа яһанай үеһөө гараһан ушарһаа дохолжо ябаа бэлэй.33Мүнөө болотор израильшууд ташаа гуяын мяха юундэ эдидэггүйб гэбэл, Яко-вай тэрэ газарайнь үе мүсэ булгалуулагдаһан байгаа бшуу.

1Яковай харахада, урдаһаань Эсаав ерэжэ ябаба, тэ-рээнтэй дүрбэн зуун хүн ябалсана. Тиигээд тэрэ Леһаа, Рахээлые тус бүриин хүүгэдүүдтэйнь, хоёр зараса эхэнэрые тус бүриин үхи хүүгэдүүдтэйнь суг илган байлгаад,2зараса эхэнэрнүүдые хүүгэдтэйнь хамта урда, хойноһоонь Леһаае үхи хүүгэдтэйнь, удаань Рахээлые Иосифтой хамта зогсооба.

3Өөрөө Яков урагшаа гаража, ахадаа дүтэлхэ үедөө тэрэнэйн-гээ урда долоо дахин газар мүргэбэ.

4Зүгөөр Эсаав тэрээндэ гүйжэ ерээд, тэбэрин үбсүүндээ хаша-ба, таа лаба, тии гээд хо юу лаа бар хир бад.5Эсаав һэгээ орожо, эхэ нэр нүү дые, үхи бүү дые обёо роод, асуу ба:

— Эдэшни хэд гээшэб?

Яков харюусаба:

— Танай барлаг болохо намайе Бурхан үреэжэ, иимэ үхи хүү гэдые үршөөгөөл.

6Зараса эхэнэрнүүд үхибүүдтэеэ ерэжэ, Эсаавта доро дохи-бо.7Һүүлээрынь Леһаа хүүгэдтэеэ ерэжэ дохибо, бүри һүүлээ-рынь Иосиф Рахээл эхэтэеэ ерээд, Эсаавта доро дохин мүр-гэ бэ.

8— Минии урдаһаа тиимэ олон мал һүрэг эльгээһэншни ямар удхатайб? — гэжэ Эсаав асууба.

— Хүндэтэ ахамни! Тантай би эбтэй эетэй байхын тула бэлэг эльгээгээ һэм,— гэжэ Яков харюусаба.

9— Намда хамаг юумэн биил даа, — гэбэ Эсаав. — Энэ эд зөөриеэ өөртөө үлөө.

10— Үгы, — гэжэ Яков харюусаба. — Хэрбээ та намда муу һа-наагүй болбол үгэһэн бэлэгыемни абыт даа. Намайе илдам һай ха наар уг та һан тнай, та най нюур ша рай да хин ха ра һам ни Эзэн Бурхантай уулзажа байһандал мэтэ!11Минии бэлэг тог-тоон абыт. Бурханай ашаар намда хамаг юумэн бии.

Энэ мэтээр Яков Эсаа вые ехэл гуйжа, тэрэнь бэлэгыень аба ба.

12— Зай, манайда ошоё даа. Би урдатнай ороод, зам заажа үгэ хэб, — гэжэ Эсаав хэ лэ бэ.

13— Хүндэтэ ахамни! Үхибүүдни бага, хүсэ шадалгүй. Тии-гээдшье малаймни нарай түлтэйе хараа ёһотойт. Нэгэ үдэрөөр шанга туубал, үхэхэ.14Тиимэһээ та намһаа урид харигты. Харин би бага балшар хүүгэдэйнгээ, түл малайнгаа аяар аажамхан ябажа, танай Сеиир нютаг ерэхэб, — гэжэ Яков харюу-саба.

15— Тиигээ һаа, би хэдэн зарасаяа үлөөһүү. Тэдэ танда туһал-ха, — гэжэ Эсаав дурадхаба.

— Хэрэггүй даа. Эгээл шухалань — та бидэ хоёрой эб эеэ олол соһон ушар бо ло но ха юм, — гэжэ Яков хэ лэ бэ.

16Тэрэл үдэртөө Эсаав һөөргөө Сеиир зүглэн мордобо.17Харин Яков холо ябаха дурагүй байһан ушарһаа тэндэһээ холо бэшэ-хэнэ отог бодхоогоод, малдаа хашаа бариба. Тиимэһээ тэрэ газар «Сукоот», оршуулбал, «отогууд» гэжэ нэршэһэн юм.

18Удаань Яков Иордан голые гаталан, Ханаһаан орон руу ерээд, Шехем хотын хажууда буусаяа түхеэрэн байрлаба. Иигэжэ Яков Падаан-Араамай хойто зүгһөө гараад, Ханаһаан орон нютаг-та амар мэндэ ерээ бэлэй.19Тэрэ хотын һуури анхан табигша Шехем гэдэг хүнэй хүбүүн Хамоорой үри һадаһадһаа зуун мүнгөөр тэрэ уужам газарые үмсын зөөри болгон, худалдажа абаад, май хан гуу даа бод хоон һуурижаба.20Тэндээ тэрэ үргэ-лэй шэрээ түхеэржэ, «Израильшуудай шүтэдэг Эзэн Бурханай үргэлэй шэрээ» гэжэ нэрлээ һэн.

Динаае хүсөөр эдлэлгэ, аханарайнь үһөөгөө абалга

1Леһааһаа түрэһэн Яковай басаган Динаа тэрэ нютагай басагадые харахаяа гэрһээ гараа бэлэй.2Тиихэдэ тэндэхи обог зоной удамаршан, хив обогтон болохо Хамоорой хүбүүн Шехем тайжа тэрээниие хаража, хүсөөрөө барин, эд-лэбэ.3Тиигээд Шехем Динаада сэдьхэл зүрхөөрөө татагдан дурлажа, басаганда инаглан һайхан үгэнүүдые хэлэбэ.4Удаань тэрэ өөрынгөө эсэгэ Хамоорто ошожо, иигэжэ гуйба:

— Тэрэ басагые намда һамган болгон абажа үгыт.

5Хамоорой хүбүүн Шехемэй Динаа басагыень бузарлаһан, хүсөөрөө эдлэһэн тухай Яков дуулаба, гэбэшье хээрэ талада малаа адуулһан хүбүүдэйнгээ ерэтэр абяагүй байха гэжэ шии-дээ һэн.

6Шехемэй эсэгэ Хамоор Яковтай хөөрэлдэхэеэ ерэбэ.7Яковай хүбүүд хээрэ талаһаа ерэхэдээ, Динаае бузарлаһан тухай дуулажа, угаа ехээр сухалдаба. Шехем Яковай басаган Динаае хүсөөрөө эдлэжэ, болошогүй юумэ хэжэ, бүхы израильшуудые доромжолоо болоно шуу.

8Хамоор иигэжэ хэлэжэ эхилбэ:

— Минии хүбүүн Шехемэй сэдьхэл танай басаган тээшэ тэ-гүүлнэ. Тиимэһээ басагыетнай минии хүбүүндэ һамган болгон үгэгты гэжэ эринэб.9Таа нар маанадтай худа ураг болыт гэхэ байнаб, танай басагад манай бэри болохо, манай басагад танай хүбүүдэй һамгад болохо.10Манаар суг ажаһуугты, газарнай үр гэн, үмсэдөө аба ха да, аралжаа най маа хэхэ дэ бо ло хо.

11Тиигээд өөрөө Шехемшье Динаагай эсэгэдэ, аханарта иимэ үгэнүүдтэй хан даба:

— Та бүгэдын талархалда хүртэхын тула хэлэһэн юумыетнай дүүргэхөөр бэлэмби.12Эгээл ехэ энжэ эригты, эгээл сэнтэй бэ-лэгүүдые нэрлэгты, хэлэһэн юумыетнай би таанадта үгэхэб, ган сал энэ ба са га яа нам да һам ган бол гон үгыт!

13Дүү басаган Динааень Шехемэй бузарлан доромжолһон ушарһаа Яковай хүбүүд Шехем болон тэрэнэй эсэгэ Хамоорые мэхэл хэ гэжэ шии дээд, иигэжэ хэлэ бэ:

14— Үгы, бидэ тиигэжэ шадахагүйбди. Бэлгэеэ отолуулаагүй хүн дэ дүү ба са га яа һам ган бол гон үгэ хые сээр лэ нэб ди. Энэнь бидэндэ эшхэбтэр үйлэ мүн.15Зүгөөр нэгэ эрилтыемнай дүүр-гээ һаатнай — таанадай хамаг эрэшүүлэй маанад мэтэ отололго хүүлээ һаань, зүбшөөл үгэхэбди.16Тиигэбэлтнай, бидэ басага-даа таа над та ха дам да үгэдэг, өөһэдөө та най баса га даар һам га хэдэг боложо, таанадаар хамта һуужа, нэгэ арад болохобди.

17Хэрбэеэ манай хэлэһые арсаа һаатнай, бэлгэеэ отолуулхаһаа татагасаа һаатнай, бидэ дүү басагаяа абаад, зөөжэ ошохом-най.

18Хамоор Шехем хоёр энэ хэлэгшыень зүбшөөбэ.19Яковай басаганда тэсэбэригүй болотороо хүсэн дурлаһан залуу хү-бүүн дары түргэн тэрэ ёһолол хүүлэхэеэ шиидэбэ. Шехем гэр бүлэдөө ха ма гай хүн дэ тэй хүн бай һан бо ло хо лоорнь хэ лэ һэн үгэнь шанга хуули мэтэ бэлэй.

20Иигэжэ тэрэ Хамоор эсэгэтэеэ хамта хотын хэрэмэй бартаа-нуу дай хажууда суг лаа ху рал хэ дэг эрэ шүүл дэ ошоод, иигэжэ идхажа оробо:

21— Эдэ зон энхэ тайбан байха дуратай зон. Тиимэһээ манай газар дайдада нютаглаг, дайдаарнай наймаа хэжэ ябаг. Газар дай-дамнай уужам ха юм. Бидэ тэдэнэй басагадые һамгад болгожо абахабди, өөһэдынгөө басагадые тэдээндэ һамгад болгожо үгэ-хэбди.22Зүгөөр маанадаар сугтаа ажаһууха, нэгэ арад болохын тула тэдэнэр нэгэл эрилтэ табина: манай эрэшүүл тэдээн шэн-ги бултаараа бэлгэ отолуулга хүүлэхэ ёһотой гэнэ.23Хэрбэеэ энэ эрилтыень дүүргээ һаамнай, эдэ зон маанадаар нэгэн амин ажаһуудаг бо лохо, тии хэ дэнь тэ дэ нэй мал һү рэг, эд зөөринь ма-най гарта орохо.

24Хотын хүн зон Хамоор Шехем хоёрой үгэдэ орожо, бүхы эрэшүүл отолол го хүүлэ бэ.

25Бэлгэ отолһон ёһололһоо хойшо гурбадахи хоногто эрэшүү-лэй үшөө үбшөөрхэжэ, тэнхээгүй байхада, энэ үе һамбаашалан, Яковай хоёр хүбүүд, Динаагай түрэһэн аханар Шимоон ба Левии һэлмэнүүдээ абажа, һаадгүй хото балгааһандань ороод, тэндэхи эрэшүүлые бүгэдыень хюдаба.26Тэдэ Хамоорые болон тэрэнэй хүбүүн Шехемые һэлмээр сабшажа алаад, Динаае тэдэнэйхиһээ абажа, гэртээ бусаба.27Дүү басагыень удамаршынь хүбүүнэй доромжолон бузарлаһанай харюуда бүхы хотын зонһоо үһөөгөө аба ха гэжэ Яко вай бу сад хү бүүд хото руу ерээд, айл бү хэ нэй гэр тоножо, сүйд хэбэ.28Хотын зоной бүхы мал, элжэгэ болон хээрэ байгаа бүхы зүйл,29бүхы эд зөөрииень хаман абажа, эхэнэрнүү-дыень болон хүүгэдыень баряанда абаба.

30Энээнэй удаа Яков Шимоон Левии хоёрто иигэжэ хэлээ бэ лэй:

— Таанар намда гай тодхор асарбат! Энэ нютагай яһатан, ханаһаан, пэризи обог зон бултадаа бидэндэ хоролхохо. Бидэ үсөөмди. Хэрбээ тэдэнэй хамта бидэнэй урдаһаа дайлаа һаань, бидэ бул та даа усад хаг да хабди!

31Зүгөөр Шимоон Левии хоёр иигэжэ харюусаба:

— Энэ нютагаархинай дүү басагыемнай янхан эхэнэр мэ-тээр доромжолһоной удаа бидэ абяа шэмээгүй һуужа байха юм гүбди?!

Яковай Бейт-Ээл бусалга

1Бурхан Яков та иигэжэ ай лад хаба:

— Зай, Бэйт-Ээл хүрэтэр нүүгээд, тэндээ һуурижа! Олон жэлэй урда тээ Эсаав ахаһаа зугадан тиишээ ошоходош-ни, Би шамда үзэгдөө һэм. Ши тэндэ ошоод, Намайе хүндэлэн, үргэлэй шэрээ зохёон бари!

2Тиимэһээ Яков гэр бүлэдөө болон өөрын бүхы зондо иигэжэ хан даба:

— Таанадта байһан бурхадай дүрсэнүүдые абажа хаягты, удаань бэеэ угаагаад, хубсаһа хунараа һэлгэгты.3Удаань эн-дэһээ хүдэлэн, Бейт-Ээл руу нүүхэбди. Тэндэ би Бурханда үр-гэлэй шэрээ барихаб. Тэрэ болбол зоболондо ороһон үедэмни туһалаа, минии ябаһан газарта намтай хамта байлсаа.

4Албата зониинь абажа ябаһан бүхы бурхадай дүрсэнүүдые, шэхэнэйнгээ сахаригуудые абаад, Яковта үгэбэ. Эдэ бүгэдые Яков Шехем хотодо дүтэ байһан нэгэ сарса модон доро газар-та булаба.

5Тэдэнэй аян замдаа гарахада, нютагай арад зон гэнтэ Бурхан-һаа айжа эхилбэ. Тиигэжэ Яковай хүбүүдэй хойноһоо хэншье дахажа, тэдээн дэ доб толбо гүй.

6Яков бүхы зоноо, мал һүрэгөө абан, Ханаһаан орон нютагай Лууз, ондоогоор хэлэбэл, Бейт-Ээл гэдэг газар ерэжэ һуурижаба.7Тэндээ тэрэ үргэлэй шэрээ бүтээбэ. Тиигээд Яков энэ газараа «Ээл-Бэйт-Ээл», оршуулбал, «Бэйт-Ээлэй Бурхан» гэжэ нэрлэ-бэ. Юун дэб гэ бэл, ур дань Яко вай Эсаав аха һаа тэрьедэхэ үедэ эгээл тэн дэ Бур хан Өөрыгөө Яков та элир хэй лээ бэ лэй.

8Тиихэдэ Ривкаае хүхэеэ хүхүүлжэ хүн болгоһон хүгшэн Девораа наһа баража, тэрэниие Бейт-Ээлэй урда талада бай-даг нэгэ сарса модоной дэргэдэ газар малтажа, хүдөөлүүлээ бэлэй. Тэрэ газар «Алоон-Бахуут», оршуулбал, «Гашуудалай сарса модон» гэжэ нэршээ һэн.

9Яковай иигэжэ Падаан-Араамһаа бусажа ерэхэдэ, Бурхан тэрээндэ дахин үзэгдэжэ, дахин үреэбэ.10Бурхан тэрээндэ иигэжэ айладхаа:

— Мүнөө болотороо ши эхэ, эсэгынгээ үгэһэн «Яков» гэжэ нэрээр ябааш. Харин энэ сагһаа эхилэн, ши Минии үгэһэн «Из ра иль» нэрэ тэй боло бош.

11Бурхан тэрээндэ үшөө иигэжэ айладхал буулгаа:

— Би болбол хизааргүй хүсэтэ Бурхамби. Үри хүүгэдээр үнэр үдхэн боложо, тоо томшогүй олон уг удамтай байхаш болто-гой! Шинии уг удамһаа нэгэ ехэ үндэһэ яһатан бии болоод, тэдэнһээ үдэн, хэдэн улас бии болохо. Шинии үри хүүгэдһөө хожомынь олон хаашуул түрэхэ.12Авраһаам болон Исаагта үмсэ болгон үгэхөөр найдуулһан тэрэ орон нютагые Би шамда үргэхэб. Тиигээд тэрэ газар шинии үхи хүүгэдээр үеһөө үедэ дамжан байдаг угай газар болохо.

13Тиигээд Бурханай хажууһаань холодоходо,14Яков Бурханай тэрээнтэй хөөрэлдэһэн газарта шулуун хүшөө бодхоогоод, унда болон олива модоной тоһо дээрэнь сүршэбэ.15Тиигээд Яков тэрэ газараа «Бэйт-Ээл», оршуулбал, «Бурханай байдаг газар», гэжэ нэрлэбэ.

Биньямиинай түрэлгэ ба Рахээлэй наһа баралга

16Удаань тэдэ Бэйт-Ээлһээ хүдэлжэ, Эфратааһаа, ондоогоор хэлэбэл, Бэйт-Лехем хотоһоо, нилээд ябаад байхадань, Рахээл үхибүү түрэхэеэ үбдэжэ эхилбэ. Энэ удаа Рахээл угаа хүндөөр үбдөө.17Иигэжэ үхибүү түрэхөөр зобожо байха үедэнь хүүгэдэй хүй һэ хүн дэдэг хүг шэн тэрээн дэ иигэжэ хэлэбэ:

— Бү ай! Ши үшөө нэгэ хүбүүтэй болобош!

18Гэбэшье Рахээл тэсэнгүй, ами табижа байхадаа һаяхан тү-рэһэн хүбүүндээ «Бэн-Онии», оршуулбал, «Минии зоболонгой хүбүүн», гэжэ нэрэ үгөөд, наһа бараба. Зүгөөр эсэгэнь хүбүүндээ ондоо нэрэ — «Биньямиин», оршуулбал, «Эсэгэ болохо минии баруун талада һууха хүбүүн», гэжэ нэрэ үгэбэ.

19Тиигэжэ Рахээлэй наһа барахада, Яков һамганайнгаа ша-рил Эфратаа, ондоогоор хэлэбэл, Бэйт-Лехем ошохо харгын хажууда хүдөөлүүлээд,20булаша хүүр дээрэнь шулуун хүшөө бодхобо. Мүнөөшье хүрэтэр Рахээлэй хүүр дээрэ табиһан нан-гин шулуун тэн дэ бай даг зан даа.

21Израиль нэрэтэй болоһон Яков аян замдаа саашаа ябаад, Миг-даал-Ээдер гэдэг газарта дүтэ майханаа зохёон һуурижаба.

22Тэндэ байхадаа ууган хүбүүн Рэувээн эсэгынгээ бага һамган Бил һаа тай ун та һан бай гаа. Энээн ту хай эсэ гэнь мэ дэ бэ.

Яковай хүбүүд

Яков арбан хоёр хүбүүтэй бэлэй.23Леһаа һамганһаань ууган хүбүүн Рэувээн, Шимоон, Левии, Иуда, Иссахаар ба Зевулуун гараа.24Рахээл һамганһаань Иосиф ба Биньямиин гараа.

25Рахээлэй зараса эхэнэр Билһааһаа Даан ба Нафталии гараа.

26Леһаагай зараса эхэнэр Зилпааһаа Гаад ба Ашээр гараа. Эдэ хүбүүдэйнь олонхинь Яковай Падаан-Араамда байхада түрөө

бэ лэй.

Исаагай наһа баралга

27Тэрэ үедэ Яковай эсэгэ Исаак Хириат-Арбада, ондоогоор нэрлэбэл, Хевроон хотодо гү, али Мамрээдэ ажаһуужа байгаа. Урдань Исаагай эсэгэ Авраһаам тэндэ хариһаа ерээд ажаһууһан гэхэ. Яков тэн дэ ошожо, эсэгэ тэеэ уул заба.

28-29Исаак үндэр наһа наһалжа, зуун наятайдаа наһа бараба. Тэрэ үбгэртэрөө ябаад, үзэхэ юумэеэ үзөөд, хараха юумэеэ ха-раад, элинсэг хулинсагуудтаа мордоо бэлэй. Хүбүүдынь Эсаав Яков хоёр эсэгэеэ хүдөөлүүлбэ.

Эсаавай үри һадаһад

1Энэ хадаа Эсаавай, ондоогоор тэрэниие нэрлэбэл, Эдоомой, угай бэшэг юм.2Эсаав Ханаһаан орон ню-тагһаа һамгадые абаа. Хиит арадай Эйлоной Адаае, хив ара-дай Цивеоной хүбүүн Анааһай басаган Оһоливамаае,3мүн Ишмаээлэй басаган Басемаадые тэрэ һамган болгон абаа юм. Басемаадай аха Нэвэһоод бэлэй.

4Эсаав Адааһаа Элифааз, Басемаадһаа Рэуээл,5мүн Оһолива-мааһаа Еһүүш, Ялаам ба Кораах хүбүүдтэй болобо. Эдэ Эсаавай хүбүүд Ханаһаанда түрэһэн болоно.

6Һамгадаа, хүбүү басагадаа бултыень , хамаг албата зоноо мүн адуу малаа дууһыень, Ханаһаанда байхадаа олоһон бүхы эд зөөриеэ абаад, Эсаав дүүһээ холодон, ондоо орон дайда нүүжэ ошобо.7Ушар гэхэдэ, тэдэ хоёр тус бүридөө угаа олон мал адуу һа тай боложо, зэргэлээд ажамидархадань, бэл шээ ри, уһан хүртэхөө болиһон юм.8Эсаав Эдоом ороной Сеиир гэдэг хада уулата нютаг ерэжэ һуурижаба.

9Эсаавай уг удам «эдоом» гэдэг нэрэтэй үндэһэ яһатан боло-бо. Тэдэ Сеиир орон дайдын хадалиг газараар байрладаг болоо һэн.10Эсаавай хүбүүд: Адааһаа гараһан Элифааз, Басемаадһаа түрэһэн Рэуээл.иУдаань Элифаазынь Темаан, Омаар, Цефоо, Гатаам ба Кенааз гэдэг табан хүбүүтэй болоо һэн.12Элифаазай Тимнаа гэдэг бага эхэнэрһээ хүбүүн түрэжэ, тэрэниие Амалээх гэжэ нэрлэбэ. Эсаав Адааһ хоёрой уг удамынь эдэл болоно.

13Эсаав Басемаат хоёрһоо түрэһэн хүбүүн Рэуээл Нахаат, Зе-раах, Шамааһ ба Мизааһ гэдэг дүрбэн хүбүүтэй болоо һэн.

14Эсаав Цивеоной Анааһай басаган Оһоливамаа хоёрһоо Еһүүш, Ялаам, Кораах гэдэг гурбан хүбүүд түрөө бэлэй.

15-16Эсаав Адааһ хоёрһоо түрэһэн ууган хүбүүн Элифаазай хү-бүүд Темаан, Омаар, Цефоо, Кенааз, Кораах, Гатаам, Амалээх өөр өөрын обог аймаг бүрилдүүлжэ, эхи табигшадынь болоо һэн. Тэдэ бултадаа Эдоом орон дайдада ажамидардаг бэлэй.

17Эсаав Басемаат хоёрһоо түрэһэн хүбүүн Рэуээлэй хүбүүд Нахаат, Зераах, Шамааһ, Мизааһ гэгшэд мүн лэ тус тустаа обог аймаг бүрилдүүлжэ, эхи табигшадынь болоо. Эдэнэрэй обог зониинь мүн лэ Эдоомдо ажаһуудаг һэн.

18Эсаав Цивеоной Анааһай басаган Оһоливамаа хоёрһоо тү-рэһэн хүбүүдынь Еһүүш, Ялаам, Кораах гэгшэд мүн лэ гурбан обог ай ма гай эхи та бяа һэн.

19Иигэжэ Эсаавай уг удам обог аймагайнгаа эхи табигшад боло-һон байна. Иигэжэ Эдоом улас түрэ бии болоһон түүхэтэй.

20Эсаавай Сеиир, үгышье һаа, Эдоом орон дайда руу ошохын урда тээ хории арадай Сеиир гэдэг хүнэй үри һадаһад болохо

Лотаан, Шоваал, Цивеон, Анааһ,21Дишоон, Ээцэр ба Дишаан гэгшэд тэндэхи хории обог аймагай эхи табигшад болоһон бай гаа.

22Сеиирэй Лотаан гэдэг хүн Хории ба Һэмаам гэдэг хоёр хү-бүү тэй, Тим наа гэ дэг дүү ба са га тай бай гаа.

23Сеиирэй Шоваал гэгшэ Алваан, Манахаат, Эваал, Шефоо ба Онаам гэдэг табан хүбүүтэй һэн.

24Сеиирэй Цивеон хадаа Айяаһ ба Анааһ гэжэ хоёр хүбүүд-тэй, Анааһынь Цивеон эсэгынгээ элжэгэдые адуулжа ябахадаа, хээ рэ ха луун ар шаан оло һон түү хэ тэй.

25Анааһ Дишоон гэжэ хүбүүтэй, Оһоливамаа гэжэ басагатай болоо һэн. Тэрэ басаганиинь Эсаавта хадамда гараһан түүхэ-тэй.26Анааһай Дишоон Хемдаан, Эшбаан, Итраан ба Кераан гэ дэг дүр бэн хү бүүд тэй бо лоо бэ лэй.

27Ээцэрэй хүбүүд Билһаан, Заһаваан ба Ахаан.

28Дишаанай хүбүүд: Үүц ба Араан.29Иигэжэ хории арад Сеиирэй уг удам болохо Лотаан, Шо ваал, Цивеон, Анааһ,

30Дишоон, Ээцэр, Дишаан гэгшэд Эдоом орон дайдын тэрэ олон обог ай ма гуу дай эхи та биг шад бо лоо бэ лэй.

31Израильшуудай хаантай болоодүй байха үедэ Эдоом орондо өөһэдын хаашуул байһан юм.32Беоорой хүбүүн Бэлаа Эдоомой эртэ урдын хаан байгаа, Динһаваа хотодо ажаһуугаа.

33Бэлаагай наһа бараһан хойно Боцраа хотын Зераахай Йоваав хаан шэрээдэ һуу гаа бэлэй.

34Йоваавай наһа бараһанай һүүлээр Темаан ороной Хушаам хаан шэрээ эзэлбэ.

35Хушаамай наһа барахада, Авиит хотын Бедаадай хүбүүн Һадаад Эдоомой хаан болобо. Удаань Моаав орондо дайнай

бо ло хо до, Һа даад мидьяан обог ай ма гые хю дан дии лээ һэн.

36Һадаадай наһа барахада, Масрекаа хотын Самлааһ Эдоомой хаан болоо һэн.

37Самлааһай наһа барахада, Евфрат мүрэнэй эрьедэхи Рехо-воот хотын Шауул хаан шэрээдэ һууба.

38Шауулай наһа бараһанай удаа Ахбоорой хү бүүн Баһал-Ханаан хаан болобо.

39Ахбоорой хүбүүн Баһал-Ханаанай наһа барахада, Пау хотын Һадаад хаан шэрээдэ һууба. Һадаад Меһетавээл гэдэг басага һамга абаа бэлэй. Тэрэ Матреэдэй басаган һэн. Матреэд Мэй-Заһаавай хүбүүн бэлэй.

40Эсаавай уг удамһаа мүн лэ олон обог аймагууд бии болоо. Тэдэндэ нэрэ үгэгшэдые нэрлэбэл, Тимнаа, Алвааһ, Иетээд,

41Оһоливамаа, Элааһ, Пиноон,42Кенааз, Темаан, Мивцаар,

43Магдиээл болон Ираам гэгшэд болоно. Обог аймагуудайнь Эдоом орон дайдада өөһэдын мэдэлэй газартай боложо, һуу-рижаһан ушарһаань газар нютагынь тэдэнэй нэрээр нэрлэгдээ бэлэй. Эдоом уласай эдэ бүхы обог аймагууд Эсаавһаа үдэн гара һан түү хэ тэй.

ЯКОВАЙ ХҮБҮҮН ИОСИФ Иосиф ба аханарынь

1Яков Исаак эсэгынгээ наһа баратар Ханаһаан орон дай да да ажаһуугаа.

2Яковай гэр бүлын түүхэ эндэһээ эхилнэ.

Яковай хүбүүн Иосиф арбан долоо наһаяа гүйсөөд, эсэгын-гээ бага һамгад болохо Билһаа, Зилпаагай хүбүүдтэй хамта хони, ямаа адуулдаг болоо һэн. Аханарайнгаа юу хэһые тэрэ эсэгэдээ хоблодог байгаа.3Үндэр наһатай болоһон хойнонь түрэһэн Иосифтоо Израиль бусад хүбүүдһээ үлүү дуратай бэ-лэй. Тиигээд тэрэ Иосифто үргэн хамсытай, ута хормойтой, гоё һай хан дэгэл хэжэ үм дэхүүл хэ боло бо.

4Аха на рынь эсэ гэм най маа над та ор хо доо тэ рээн дэ үлүү ду-ратай гэжэ харахадаа, атаархан, Иосифые үзэн ядадаг болобо, тэрээнтэй эбсэн харилсажа шадахаяа болибо.

5Нэгэтэ Иосиф зүүдэ хараба. Тиигээд тэрэ зүүдэеэ аханар-таа хөөрэбэ, тиихэдэнь тэдэ Иосифые бүришье үзэн ядадаг боло бо.

6— Шагнагты,— гэбэ Иосиф. — Ямар зүүдэ зүүдэлһымни!

7Таряалан дээрэ бидэ хадаһан таряагаа хэһэг хэһэгээрнь багсалан боожо байна хэбэртэйбди. Минии уяһан сомоо гэнтэ газарһаа бодоод согсойшобо, харин таанадай уяһан боолтонууд тэрэниие хүреэлэн, урдаһаань мүргэн, доро дохёол.

8Тии хэдэнь аха нарынь хэлэ бэ:

— Тиихэдээ ши манай хаан болохо гээ гүш? Үнэхөөр маана-дай дээрэ гараха гэжэ байна гүш?

Иигэжэ тэдэ энэ зүүдэнһөөнь боложо, тэрэниие бүри ехээр үзэн ядадаг болобо.

9Иосиф дахин зүүдэ хаража, тэрээнээ баһал аханартаа хөө-рэбэ:

— Шагныт, би ондоо нэгэ зүүдэ зүүдэлээб. Зүүдэндэмни наран, һара болон арбан нэгэн одо мүшэд намда доро дохин байна гэжэ үзэгдэбэ!

10Энэ зүүдэеэ эсэгэдээ хөөрэхэдэнь, эсэгэнь хүбүүгээ хараа-ба:

— Ямар зүүдэ харадаг хүмши? Бишье, эхэшнишье, шинии аханаршье шамда ерэжэ, хүлдэшни һүгэдэн унаха болоно гүбди?

11Аханарынь Иосифто атаархан хоролхобо, харин эсэгэнь энэ хөөрөөень һанаандаа хадуун абаа бэлэй.

12Яковай гэр бүлэ Хевроон хотын хажуудахи тала газарта ажаһуудаг байгаа. Нэгэтэ хүбүүдынь эсэгынгээ мал Шехем хотын ойрохоно адуулжа байба ха.13Тиигээд Израиль Иосиф-тоо хэ лэ бэ:

— Аханаршни Шехемэй хажуугаар малаа адуулжа байна хаш. Би ша майе тии шэнь эльгээхэм.

— Зай, — гэжэ Иосиф зүбшөөбэ.

14— Ябыш даа, — гэжэ эсэгэнь хэлэбэ. — Аханаршни мэндэ гү, малынь ямар бэ гэжэ мэдээд ерэ.

Тиигээд эсэгэнь тэрэниие ябуулжа, Иосиф Хевроонһоо гараад, Шехемдэ дүтэ ерэбэ.15Аханарайнгаа байһан газар бэдэржэ, хээ рэ та лаар ябажа бай ха дань, та ниг даа гүй хүн ушар ба.

— Ши эндэ юу бэдэрнэш? — гэжэ тэрэ асууба.

16— Би аханараа бэдэрнэб, — гэжэ Иосиф харюусаба. — Хаана тэ дэм ни ма лаа адуул наб гээ шэб, хэ лыт?

17— Тэдэшни эндэһээ ябаа, — гэбэ тэрэ. — Дотаан ошохомнай гэжэ хэ лэ хы ень би дуу лаа һэм.

Иосиф тэндэһээ ябажа, аханараа Дотаанда олобо.

18Тэдэнэр Иосифой ерэжэ ябахые холоһоо хараад, алаха гэжэ хоо рон доо хэл сэ бэ.

19— Энэ манай зүүдэшэ ноён ерэбэ, — гэжэ тэдэ хөөрэлдэбэ.

20— Тэрэниие барижа алаад, шэргэһэн худаг руу хаяя. Тиигээд тэрэниие арьяатан барижа эдеэ гэжэ хэ лэхэбди. Эгээл тии-гээд тэрэнэй зүүдэн хэр үнэн дээрээ бэелэгшэ ааб гэжэ хара-хабди!

21Харин эгээл аха болохо Рэувээн энээниие дуулаад, бусадһаа тэрэниие абар хые орол дон, иигэжэ хэ лэ бэ:

— Тэрэниие хороогоод яахамнайб.22Шуһа урдахуулаад яа-хамнайб? Уһа суглуулдаг хээрын нүхэн руу амидыгаар хаяыт. Харин ами наһыень өөһэдөө бү таһалдуулагты.

Үнэн дээрээ тэрэ Иосифые абаржа, эсэгэдээ амиды мэндэ эль гээхэ гэжэ һа на һан бай гаа.

23Иосифой аханартаа ерэхэдэнь, тэдэ үргэн хамсытай, ута, гоё һайхан дэгэлыень хуулан абаад,24өөрыень барижа, хуурай худаг руу хаяба.

25Тиигээд Рэувээнэй үгы байха үедэ Яковай бусад хүбүүд эдеэ хоол барихаяа һуун байтараа холоһоо ерэжэ ябаһан тэмээн хамбы хараба. Энэ хадаа ишмаээл обогой наймаашад Гилеаад хотоһоо Египет руу анхилма һайхан үнэртэй гүгэл болон бусад угаа үнэтэй ашаа аралжаа наймаа эрхилхэеэ абаашажа ябаба.

26Тиигээд Иуда аха дүүнэртээ иигэжэ хандаба:

— Дүүгээ алаһанай ямар олзо байхаб? Адхаһан шуһа нюуха хэрэг гара ха.27Тии хын орон до дүү гээ ишмаээл най маа шад та худалдая, тиигээд гарнайшье сэбэр үлэхэ. Юуншье һаа, манай тү рэ һэн дүү, ма най мя ха най та һар да һан ха юм.

Аха дүү нэрынь зүбшөөбэ.

28Мидьяанай наймаашадай дүтэлэн ерэхэдэ, аханарынь Ио сиф ые ху даг һаа гар гаад, хо рин са гаан мүнгөөр ху дал да ба. Наймаашад Иосифые Египет руу абаад ошобо.

29Рэувээн бусажа, худаг руу тонгойжо харахадаа, Иосифой үгы бай һа ниие обёоржо, хуб са һаа урижа, уй лан ша нал ба.

30— Одхон хүбүүмнай үгыл! — гэжэ дүүнэртээ ерээд, Рэувээн хэлэбэ. — Харин би яахабиб? Һалаалби даа.

31Иосифой аханар эшэгэ гаргаад, Иосифой үргэн хамсытай, ута һайхан дэгэлые шуһанда зуураад,32Яков эсэгэдээ абаашажа харуул ба.

— Бидэ энээниие хээрэ олообди. Танай хүбүүнэй хубсаһан бэшэ бэзэ? — гэжэ асууба.33Яков дэгэлые харамсаараа танижа хаш хар ба:

— Хүбүүнэйм самса! Тэрэниием зэрлиг арьяатан бажуугаа гээшэ! Алаа, эдеэ гээшэл Иосиф хүбүүем!

34Хубсаһа хунараа удара татаад, ташаадаа гансал үнэгүй шэрүүн бүдэй удархай үлээгээд, Яков олон хоногой туршада хүбүүгээ шаналан бархиржа байгаа бэлэй.35Хүбүү, басагадынь һаа туул ха, һа маа руул ха гэжэ ерэ хэдэнь, Яков:

— Үгы! Би үхэлэй орон руу ошон ошотороо хүбүүнэйнгээ хойноһоо уйлан гашуудан байхаб! — гэдэг байба.

36Тэрэ үедэ мидьяан обог аймагай наймаашад Иосифые Египет абаашаад, фараоной ордоной сэрэгэй дарга Потифаарта богоол бол гон ху дал да ба.

Иуда Тамаар хоёр

1Тэрэ сагта Иуда аха дүүнэрһээ холодожо, Адулаам хотын Хираа гэжэ нэрэтэй нэгэ хүнтэй хүршэ боложо байрлаба.2Тэндэ байхадаа Иуда ханаһаан яһатан Шуаа гэдэг нэгэ хүнэй басага хаража, һамга абаба.3Тэрэнь хээлитэй боложо, хүбүү түрэбэ. Иуда тэрээндээ Ээр гэжэ нэрэ үгэбэ.

4Һамганиинь дахин хээлитэй боложо, хоёрдохи хүбүү түрэбэ, тэрээндээ Онаан гэжэ нэрэ үгэбэ.5Удаань Иудагай һамгантаяа Хезиивтэ бай ха үедэ һам га ниинь гур ба да хи хү бүү гээ түрэжэ, Шелааһ гэжэ нэрэ үгэбэ.

6Иуда ууган хүбүүнэйнгээ томо болоходонь, Тамаар гэдэг басага һамга абажа үгэбэ.7Зүгөөр ууган хүбүүн Ээртэнь Эзэн дурагүй бэлэй, тиимэһээ Эзэн Ээрые усадхаба.

8Тэрэ үеын заншалай ёһоор, үхи хүүгэдгүй хүнэй наһа бара-бал, дүүниинь наһа барагша ахынгаа һамга абажа, гал гулам-тыень унтаруулдаггүй бэлэй. Тиимэһээ Иуда хоёрдохи хүбүүн Онаанда иигэжэ хэлэбэ:

— Ши наһа бараһан ахынгаа һамган Тамаарда ошожо, гэрлээд, ахынгаа гал гуламтые саашань үргэлжэлүүлэ.

9Зүгөөр Та маа рай түрөө һаань, үхи бүү ниинь тэ рэ нэй бэшэ, наһа бараһан ахынь гэжэ тоологдохо ёһотойдо Онаан эбсэхэ-гүй байжа, Тамаартай унтаха бүридөө тэрэниие хээлитэй бол-гохогүйн тула үрэ һалайгаа газарта адхаруулдаг һэн.10Иимэ ябадалда Эзэн Бурхан дурагүй байгаа, тиимэһээ тэрэнэй түлөө Тэрэ Онаа ниие хо роо бо.

11Тэрэнэй удаа Иуда Тамаарта иигэжэ хэлэбэ:

— Минии хүбүүн Шелааһ үшөө бэеэ хүсөөдүй байна, ехэ болоторынь эсэгынгээ гэртэ бусаад, бэлбэһэн эхэнэр мэтээр ажаһуулши.

Харин Иуда үнэхөөр Тамаарые Шелааһда үгэхэ дурагүй бай гаа. Та маар тай гэрлэжэ, Шелааһ аха нар таа ад ляар мүн лэ Эзэн Бурханда шиидхүүлэгдэжэ, алуулна аа гү гэжэ тэрэ айһан байгаа. Тиигээд Тамаар түрхэмдөө бусаа һэн.

12Хэдэн жэлэй үнгэрһэнэй удаа Шуһаа гэдэг хүнэй басаган болохо Иудагай һамган наһа бараба. Гашуудаха сагай дүүрэ-һэнэй һүүлээр Иуда өөрын анда нүхэр Адулаам хотын Хираа-тай хамта Тимнаа хотын хажуугаар бэлшэжэ байһан хонин һүрэгтөө ноо һы ень хай шал ха яа ошоо бэ лэй.

13Хадам абамни хонидойнгоо нооһо хайшалхаяа Тимнаа зорибо гэжэ дуулаһан Тамаар14үбгэеэ алдаһан эхэнэрнүүдэй үмдэдэг хубсаһаяа һэлгээд, нюураа нэмэргээр бүглөөд, Тимнаа ошодог харгыда байдаг Эйнаим хотын хэрэмэй бартаануудай хажууда ошожо һууба. Шелааһай бэеэ хүсөөшье һаань, Иуда тэрэниие өөртэйнь гэр лүүл хэ ду ра гүй гээ шые Та маар ойл го-һон байгаа.

1516Иуда харгы зам дээрэ һуужа байһан эхэнэрые хараашье һаа, танибагүй. Нюурынь нэмэргээр бүглөөтэй байхадань, ян-хан эхэнэр гэжэ һанаа бэлэй. Тиимэһээ тэрэ эхэнэртээ эрьежэ, иигэжэ хэлэбэ:

— Танайда ошожо, хамта унтая.

— Тиигээ һаа, та намда юу үгэхэбта? — гэжэ Тамаар асууба.

17— Би шам да эшэ гэ эль гээхэб,— гэжэ Иуда ха рюу са ба.

— Зай, тиигэбэл, тэрэнээ эльгээхэ гэһэнэй бариса болгон, нам да нэгэ юумэ ор хиг ты, — гэбэ Та маар.

18— Ямар юумэ бариса болгон үгэхэбиб? — гэжэ Иуда асуу-ба.

— Хүзүүндээ зүүһэн тамгые ооһортойнь, гартаа байһан тул-гуураа намда үлөөгты, — гэжэ Тамаар харюусаба. Иуда эриһэн юумыень тэрэ эхэнэртэ үгөөд, тэдэнэйдэ ошожо, хамта ун-таба.

Тамаар хээлитэй болоһоноо удангүй ойлгобо.19Тэрэ нюу-раа бүглэһэн нэмэргэеэ тайлаад, бэлбэһэн эхэнэрэй хубсаһа да хин үм дэ бэ.

20Иудын эшэгэ эльгээжэ, бариса болгожо үлөөһэн юумэеэ тэхэ-рюулхэеэ Адулаам хотын Хираа нүхэрөө ябуулхадань, тэрэнь хэды шэнээн бэдэрээшье һаа, эхэнэрые олобогүй.21Тиигээд тэн дэхи зон һоо тэрэ асуу ба:

— Эйнаим хотодо харгын хажууда һуугааша янхан эхэнэр хаа на гээ шэб?

Зүгөөр тэдэ:

— Тэндэ ямаршье янхан эхэнэр һуугаагүйл, — гэжэ харюу-саба.

22Нү хэрынь бусажа ерээд, Иу да да хэлэ бэ:

— Би тэрэниие олоогүйб. Харин нютагай зон тэндэ ямаршье янхан эхэнэр үгы һэн гэжэ хэлэнэл.

23Иуда харюусаа һэн:

— Тэрэниие олохо гэжэ оролдобол, амитанай наадан боло-хо жэшээтэй байна. Үгэхэ гэһэн эшэгэеэ шамаар эльгээһэн ушарһаам тэрэ эхэнэрые мэхэлээ гэжэ намайе хэншье буруу бол гохогүй.

24Гурба һарын үнгэрөөд байхада, Иудада зон дуулгаба:

— Танай бэри Тамаар янхан мэтэ һальхайраад, тэрээнһээ бай та гай хээ ли тэй бо лоод бай на.

— Тэрэниие гэрһээнь шэрэжэ гаргаад, олоной урда галдаха хэрэгтэй, — гэжэ Иуда харюусаба.

25Зүгөөр зоной Тамаарые гэрһээнь шэрэжэ гаргаха гэхэдэ, тэрэ ха дам эсэгэдэм иигэжэ хэлыт гэбэ:

— Намайе хээлитэй болгоһон хүн намда хүзүүндээ зүүжэ ябаһан ооһортой тамга, тулгуураа орхёод ошоо һэн. Тэрэ юумэнүүдыень танда эльгээнэб. Хэнэй зөөри гээшэб гэжэ та эли рүүл хэ гүт?

26Иуда өөрынгөө тамга, тулгуур тэрэ дары танижа, иигэжэ хэ лээ бэлэй:

— Би ехэ зэмэтэйб, бурууб. Шелааһ хүбүүндээ һамган болгожо тэрэниие үгөөгүй ушарһаа тэрэнэй урда мянга дахин бурууб.

Тэрээнһээ хойшо Иуда Тамаартай унтаагүй бэлэй.

27Тамаарай нарайлха сагай ерэхэдэ, умай соонь хоёр эхир үхи-бүүнэй байһаниинь мэдэгдэбэ.28Хүүгэдэйнь нэгэнэй гаража эхилхэдэ, нэн түрүүн гарынь бултайба. Хүйһэ хүндэжэ байгша эхэнэр гартань улаан утаһа уяжа, иигэжэ хэлэбэ:

— Энэ хүүгэн ахань болоно.

29Зүгөөр нялха гараа һөөргэнь татажа абаба, нүгөө хүүгэниинь гаража ерэбэ. Тиихэдэнь хүйһэ хүндэгшэ тэрээндэ хандан, иигэжэ хэлэбэ:

— Ши хайшан гээд һэтэ гараабши?

Тиигээд тэрээндэ «Пээрэц», оршуулбал, «Һэтэлэгшэ», гэжэ нэрэ үгтэбэ.30Хойноһоонь гартаа улаан утаһатай хүбүүн гара-ба. Тэрээндэ «Зараах», оршуулбал, «Шад улаан», гэһэн нэрэ үгтэбэ.

Гэмгүй арюун Иосифые шорондо хаалга

1Ишмаээл обог аймагай наймаашад Иосифые Египет^руу абаашажа, богоол болгон, Египедэй фараоной ор-доной сэрэгэй дарга Потифаарта худалдаһанайнь удаа2Иосиф тэрэнэй гэртэ байжа, ажалынь хэдэг болобо.

Эзэн тэрээниие анхаржа, үршөөдэг байһан ушарһаа Иосифой хэһэн ажал хододоо урагшатай, һайн бэлэй.3Эзэнэй туһаламжаар тэрэ залуу хүнэй хэһэн ажал бүхэниинь амжалтатай гэжэ Потифаар ажаглан хараба.4Тиимэһээ тэрээндэ улам найдадаг боложо, эзэниинь Иосифые гэр байрын зонхилогшо болгоод, хамаг эдлэжэ байһан юумэеэ тэрээнэй харюусалга доро даал-габа.5Тэрэ гэһэнһээ хойшо Эзэнэй Иосифые үреэжэ эхилхэдэ, Потифаарай эд зөөри, мал һүрэгынь, таряалангуудынь, юрэдөө, бүхы юумэниинь дэлгэржэ, олошоржо эхилбэ.6Хамаг ажахыгаа

38:29 Энэ хүн Израилиин хаан Давидай болон Есүүс Христосой үбгэ эсэгэ болоно.

эрхилхыень Иосифто найдаад, Потифаар юуншье тухай һанаа-гаа зобохоео болёод, гансал эдихэ ууха ажалтай болобо.

Иосиф бэеэршье, шэг шарайгааршье сэбэр гоё бэлэй.7Эзэнэйнь һамган Иосифто анхаралаа ехэтэ хандуулдаг боложо, тэрэниие ехээр хүсэһэндөө иигэжэ хэлэбэ:

— Намтай унтыш даа.

8Иосиф энээнһээнь эрид арсажа, иигэжэ харюусаба:

— Эзэмни гэрэйнгээ бүхы юумэ намда этигэн даалгажа, өөрөө юундэшье һанаагаа зобохоео болёо.9Энэ гэртэ намайе өөртөө адли эр хэтэй болгожо, һамганһаа бэшые минии гарта үгөө. Би эндэ юушье хэхэ эрхэтэй болоһоншье һаа, эзэнэйнгээ гэргэ эдлэжэ, намайе үргэдэг Бурханай урда нүгэл абажа, иимэ муу хай хэ рэг хэжэ ша да ха гүйб.

10Үдэр бүри энэ эхэнэр Иосифые үгэдөө оруулхые оролдобо, зүгөөр Ио сиф тэ рээн тэй ун та ха яа огто ар са даг һэн.

11Теэд нэгэтэ гэртэ хүнэй үгыдэ Иосифой ажалаа хэхэеэ тиишээ ороходонь,12эзэнэйнь һамган хубсаһандань аһажа, дахин хэлэбэ:

— Намтай хэбтыш.

Харин Иосиф гадар хубсаһаяа тэрэнэй гарта орхёод, гэрһээ гүйжэ гараба.13Иосифой гадар хубсаһанай гартань үлэһые Потифаарай һамган хараад,14гэрэйнгээ зарасанарые дууда-ба:

— Харагты, үбгэнэймни асарһан тэрэ еврей маанадые дором-жолжо байна! Гэртэмнай орожо, намайе хүсөөрөө эдлэхэ гэжэ һэдэхэдэнь, би шангаар хашхарааб.15Һүхирхэ бархирхадамни тэрэ сошоод, хубсаһаяашье орхижо, хаяжа байгаад, гэрһээ гүйжэ га ра ба!

16Тиигээд тэрэ эхэнэр үбгэнэйнгөө ерэтэр Иосифой хубсаһа хадагалба.17Потифаарай ерэхэдэнь, һамганиинь үнөөхи хэ-лээ шэ еэ даб таба:

— Шинии асарһан тэрэ еврей богоол манайда орожо, намайе хүсөөрөө эдлэхээр аашалаа.18Харин минии хашхархада, гадар хуб са һа яа эндэ ха яад, тэрьедээ.

19Һамганайнгаа хэлэхые дуулахадаа, Иосифой эзэн Потифаар ехэ уурлан сухалдажа,20Иосифые түрмэ шороной оёорто хаяба.

Тэрэ түрмэ шорондо Египедэй фараоной захиралтаар орогшо зон байдаг бэлэй.

21Зүгөөр Эзэн тэндэшье тэрээнтэй байлсажа, үршөөл хайраяа элирхэйлбэ. Тиимэһээ түрмэ шороной ноёндо Иосиф зохид-шоогдобо.22Тэрэ ноён хаагдаһан зониие хаража, түрмын бүхы ажал ударида ха ажал Иосиф то даалгаба.23Ио сиф ой ямаршье ажал хэхэдэнь, Эзэн тэрээнтэй хамта байжа, үршөөдэг ушар-һаа ажалынь урагшатай байжа, түрмэ шороной ноён Иосифто хамаг ажалаа даалгаад, өөрөө юундэшье оролсохоёо болибо.

Иосиф шорондо

1Иосифой түрмэ шорондо ороһоной удаа нэгэ хэды сагай үнгэрөөд байхада Египедэй хаанай ахалагша ман за шан, архи ая га лаг шан хоёр эзэн хаа найн гаа урда зэ мэ-тэй болобо.2Фараон өөрынгөө эдэ хоёр түшэмэлдэ уурлан,3тэдэниие Иосифой һууһан түрмэ шороной ноёдто тушаажа, тэрэ шорон руу хаяхыень захирба.4Тиихэдэнь түрмэ шороной дарга тэдэниие Иосифой гарта дамжуулжа, харан-зонхилон байхыень даалгаба ха.

Тэдэ хоёр түшэмэл түрмэ шорондо удаан сагта һуухадаа

5нэгэтэ һүни, нэгэн доро тус тустаа һонин зүүдэ зүүдэлбэд.

6Иосифой үглөөгүүр тэдээндэ ерэхэдэ, тэдэ хоёр ехэл сэдьхэлээ хүдэл гэһэн ян затай нууд байба.

7— Ямар юумэнһээ һанаагаа зобобот? — гэжэ Иосиф асууба.

8— Бидэ хоёр зүүдэ хараабди, зүгөөр удхыень тайлбарилха хүн эндэ үгы, — гэжэ тэдэ харюусаба.

— Бурханһаа ондоо хэншье зүүдэнэй удха зүб тайлбарилжа шадахагүй. Намда зүүдээ хөөрэжэ үгыт, — гэбэ Иосиф.

9Тии гээд хаа най архи ая га лаг шан зүү дээ хөөрэбэ:

— Минии урда виноградай һөөг ургажа байна гэжэ зүүдэ-лээб.10Тэрэ һөөг гурбан һалаатай. Тиигээд тэрэмни гэнтэ һалбаржа эхилбэ, сэсэглэбэ, тиигээд сэсэгэй һуурида жэмэс эдеэшэбэ.иГартамни фараоной хундага байһан ушарһаа би тэрэ виноградые шахажа, архи болгоод, хундага руу эюулээд, түргөөр гартань барюулааб.

12— Зүүдэнэйтнай тайлбари иимэ, — гэжэ Иосиф хэлэбэ. — Гур-бан һалаа гурбан хоног гээшэ.13Гурба хоноод байхада фараон таниие дахин дээшэнь үргэхэ, анхан эзэлжэ байһан тушаалдат-най бусааха, урданайхидаал мэтэ тэрээндээ хундага баридаг болохот.14Зүгөөр та бүхы юумэнэйнгөө һайжархадань намайе бү мар таарайг ты. Хэр бээ нам да ту һал ха яа һа наа һаа, нам ту-шаа эзэн хаанда дурсажа, энэ түрмэ шоронһоо сүлөөлхэ арга хыт даа.15Үнэн дээрээ би ямаршье гэм хээгүй аад, өөрын орон нютагһаа хүсөөр гаргагдажа, тэрээнһээ доройтон энэ харанхы нүхэн руу хаягдааб!

16Египедэй фараоной ахалагша манзашан нүгөө түшэмэлэй зүү-дэ ехэ һай наар тайл бари лаа гэжэ һа наад, Ио сиф то хан даба:

— Минии зүүдэнэй удха тайлбарилжа үгыт. Би толгой дээрээ хилээмэнэй гурбан дабхар түрсүүг табяад зогсожо байнаб гэжэ зүү дэлээб.17Тон дээрэхи түрсүүг соо фараондо гэжэ бариһан элдэб хилээмэнэй зүйл, тиигээд тэрэниие шубууд тоншоно гэжэ зүүдэ харааб.

18— Танай зүүдэнэй тайлбари иимэ, — гэбэ Иосиф. — Гур-бан түрсүүг — энэ гурбан үдэр гээшэ.19Гурба хоноод байхада Египедэй хаан таниие түрмэ шоронһоо гаргажа, толгойетнай таһа сабшаад, бэеыетнай модондо үлгэхэ. Тиигээд шубууд үхэ-һэн бэеыетнай тоншожо эдихэ.

20Гурба хоноод, Египедэй хаанай түрэһэн үдэр боложо, тэрэ бүхы түшэмэлнүүдээ суглуулан, найр наада түхеэрбэ. Тэрэ үдэртөө эзэн хаан ахалагша манзашан болон архи аягалагшан тухайгаа һанажа, шоронһоо гаргуулан, олоной урда ерүүлээд,

21архи аягалагшаниие урид эзэлжэ байгаа тушаалдань бусаажа, тэрэ хаандаа дахин хундага бари даг хүн болобо.22Харин аха-мад манзашаниие үлгэбэ. Иигэжэ бүгэдэ Иосифой хэлэгшэ, тааг шаар бо ло бо.

23Египедэй хаанай ахамад архи аягалагша түрмэ шоронһоо гараһан болобошье, Иосиф тушаа ог таг мартажархёо бэ-лэй.

Фараоной ахамад түшэмэл болотороо Иосифой дэгжэлгэ

1Тэрэ гэһээр хоёр жэл үнгэрбэ. Тиигээд Египедэй хаан Т'X иигэжэ зүүдэлбэ: Нил голой эрье дээрэ байна хэбэртэй,

2голһоо сэбэр тобир бэетэй долоон үнеэн эрье дээрэ гараад, го-лой эрьеын бургааһан соо бэлшэбэ.3Тэдэнэй хойноһоо үргэдэг ту ран хай он доо до лоон үнеэд Ни лэй уһан һаа га ра ба, тии гээд тобир үнеэдэй хажууда ошоод,4тэдэниие эдижэ эхилбэ. Эндэ хаан һэришэбэ.

5Дахин унтахадаа, тэрэ ондоо зүүдэ хараба: нэгэ эшэһээ һайн шанартай, аяар долоон эдеэшэг томо хоолос урган гара-ба.6Тэрэнэй хойноһоо газарһаа хоршогор, халуун һалхинда хайруулжа муудаһан долоон хоолос ургаба.7Тиигээд энэ хоо-һон хоолосууд шэмэеэ абаһан, һайн шанартай долоон хооло-сые үрэбхин залгиба! Хаан эндэ һэришэбэ. Тиигээд энэ хадаа бо до то дээ рээ бэшэ, зүү дэн дэнь ха раг да һые ойл го бо.

8Үглөөгүүрынь тэрэ һанаата болоод, Египедэй хамаг мэдэлшэ-дые бо лон сэ сэн мэр гэн тайл ба ри лаг ша дые дуу дан ерүү лээд, хараһан зүүдэеэ хөөрэхэдэнь, хэншье тэрэнииень тайлбарилжа ша да ба гүй.

9Гэнтэ ахамад архи аягалагша Египедэй хаанда иигэжэ хан-даба:

— Ай даа, буруу юумэ хэһэнээ мүнөө һанажархибаб!10Нэгэтэ та нам да бо лон аха лаг ша ман за шан да уур лаад, түр мэ шорон-до һуулгаһанаа һанана гүт?пТиигээд нэгэ һүни бидэ хоюулаа ондо ондоо зүүдэ эли тодоор хараа һэмди.12Тэн дэ нэгэ за луу еврей, харуулай даргын богоол, бидэнтэй байлсаа. Бидэ тэ-рээндэ хараһан зүүдэнүүдээ хөөрэбэбди, тиихэдэмнай тэрэ тус тустамнай зүүдэншни ямар удхатайб гэжэ тайлбарилжа үгөө.13Хэлэһэнэйнь ёһоор бүхы юумэн бүтээ: та намайе урдань эзэлжэ байһан тушаалдам табяат, нүгөөдэмни саазалуулаг-даа.

14Египедэй хаан тэрэ дары Иосифто хүнүүдые эльгээбэ. Тэрэ-ниие харанхы түрмэһөөнь гаргажа, һахал һамбайень хюһаад, шэнэ хубсаһа үмдэхүүлээд, хаанда абаашаба.15Египедэй хаан тэрээн дэ иигэжэ хан даба:

— Би зүүдэ харааб, зүгөөр хэншье тэрэниием тайлбарилжа шаданагүй. Харин шамайе зүүдэ тайлбарилхадаа бэрхэ гэжэ дуулабаб.

16— Тэрэ минии бэлиг бэшэ, — гэжэ Иосиф харюусаба. — Бур-хан лэ танда зүб тайлбари үгэжэ шадаха.

17Тии хэдэнь хаан Иосиф то хөөрэбэ:

— Нил голой эрьедэ байнаб гэжэ зүүдэлээб.18Гэнтэ долоон тарган тобир үнеэд уһанһаа гаража ерээд, голой эрьеын бургаа-һан соо бэлшэжэ эхилбэ.19Тэдэнэй һүүлээр үшөө долоон үнеэд мүрэнһөө гараба, туранхай ядуу, арһа яһан болонхойнууд — би Египедтэ иимэ ахир яндан үнеэдые хаража үзөөгүйб!20Тиигээд энэ яяр муу, үргэдэг үнеэд нүгөө долоон тобир тарган үнеэдые эдижэрхибэ!21Тэдэнь туранхай үнеэдэй гэдэһэн соо оробо ха, зүгөөр тэдэнэй гэдэһэнүүд томо болоногүй: үнеэд үнөөхил үр-гэдэг, ту ран хай зан даа. Тии хэдэнь би һэри шэ бэб.

22Һүүлээрынь баһа нэгэ зүүдэ хараба гээшэб: нэгэ шэлбэдэ до-лоон хоолос ургаба, эдеэшэһэн томо орооһоор дүүрэн.23Тэрэнэй һүүлээр үшөө долоон хоршогор, зүүн зүгэй халуун һалхинда хаташаһан хоолос ургаба.24Тиигээд энэ хооһон хоолосууд ороо-һоор дүүрэн һайн долоон хоолосуудые һэегүй залгижархиба! Эди шэдитэндэ эдэ зүүдэеэ хөөрэжэ үгөөб, зүгөөр тэдэ намда юушье тайлбарилжа ша дабагүй.

25Ио сиф хаан да иигэжэ хэ лэ бэ:

— Эдэ хоёр зүүдэн нэгэл удхатай зүүдэн. Бурхан хэхэ гэжэ бай гаа үйлэ хэ рэ гээ тан да зүү дээр ха руул ба гээ шэ.26Тиигэжэ долоон тарган үнеэн болон долоон эдеэшэг хоолос хадаа нэгэл адли удхатай. Тэдэ тус тустаа долоо долоон жэлые түлөөлнэ.27Тэрээндэл адляар, тэрэ долоон туранхай үнеэд болон зүүн зүгэй һалхинда үлеэлгэһэн долоон хоршогор хоолос хадаа тус тустаа долоо долоон жэлые түлөөлнэ. Харин тэдэ хадаа үлэсхэлэн хооһон жэлнүүд болоно.28Би танда хэлээ бэлэйб: Бурхан ерээ-дүйн үйлэ хэ рэ гүү дээ тан да нээжэ үгэ нэ.29Та нюдөөрөө өөрөө харахат: Египедэй хамаг тала дайдада ургаса һайтай элдин баян долоон жэл ерэхэ.30Зүгөөр тэрэнэй хойноһоо үлэсхэлэн хооһон аймшагтай долоон жэл үргэлжэлжэ, хуряажа абаһан бүхы урга-саяа эдижэ дууһахадаа, урданай тэрэ элбэг-дэлбэг долоон жэл тушаа хэншье һанахагүй болоно.31Тэрэ хэсүү сагта урданай баян тарган жэлнүүдые һанаха хүн үгы болохо.32Харин энэ зүүдэн хоёр дахин юундэ танда харагдааб гэбэл, Бурхан энэ ерээдүйе сэхэ хараалаад, һаяар тэрэнээ бэелүүлхэеэ байна.33Тиимэһээ та сэсэн мэргэн, урдахияа харадаг хүниие шэлэжэ олоод, тэрээндэ бүхы Египедые ударидан захирха эрхэ мэдэл үгэгты.34Тиигээд хэдэн тү шэмэл нүүдые можо бү хэн дэ томил хонь зүй тэй бай ха. Танай захиралтын ёһоор, тэдэ түшэмэлнүүд оршохоёо байгаа долоон жэлэй туршада айл үрхэтэ бүхэнһөө жэл бүриин баян ургасаһаа табанай нэгэ хубииень хуряан абадаг байг.35Тиигээд хото бүхэндэ хаанай таряа нөөсэлдэг газарта тэрэ ургаса таряа-гаа нөөсэлжэ, харуулшадые табиг лэ.36Тиихэдэнь Египедтэ до лоон үлэн хоо һон жэлэй ерэхэ дэ, зон эди хэ хоол той, гэ дэ һэ садхалан байха. Тиигэжэ улас оронтнай хохидолдо нэрбүүлхэ-гүй.

37Иосифой үгэнүүд хаанда мүн тэрэнэй түшэмэлнүүдтэ һай-шааг да ба.

38— Энээнһээ үлүү хүниие олохын аргагүй, — гэжэ хаан түшэ-мэлнүүдтээ хэлэбэ. — Бурханай үршөөһэн һүр һүлдэ тэрээндэ лаб байна!

39Һүүлээрынь тэрэ Иосифто хандаба:

— Энэ бүгэдые Бурхан шамда нээжэ үгэһэн хадань шамһаа ухаан сар, урдахияа мэдэхэ хүн олдохогүй.40Энэ сагһаа хой-шо ми нии гү рэн тү рые уда ри дан хү тэл хэш, ал ба тад ни ши нии захиралтые жэншэдгүй дүүргэхэ. Гансал би хаан нэрээрээ дээрэш ни бай хаб.

41Хаан Иосифто дахин хандан, иигэжэ зонхилбо:

— Зай, би шамайе бүхы Египедэй ахамад түшэмэлөөр мүнөө таби наб!

42Тиигээд тэрэ тамгатай бэһэлигээ хурганһаа мулталаад, Иосифто зүүлгэбэ, маалинга һайхан хубсаһа үмэдхүүлбэ, хүзүүндэнь алтан зүүдхэл яларуулба.43Гадна хаан Иосифто өөрынгөө залардаг хоёрдохи тэргээ үгэбэ. Тэрэ тэргээр Иосиф-ой ябахада, бэеыень хамгаалагшад урдань орожо алхалхадаа, дайралдаһан хүн бүхэндэ «ехэ хүнэй урда унан мүргэгты!» гэжэ хаш хардаг бай гаа.

Тиигэжэ хаан Иосифые бүхы Египедэй ахамад түшэмэл ноён болгоо бэлэй.44Тэрэнһээ гадна Иосифто тэрэ иигэжэ хэлэбэ:

— Энэ улас түрын хаан минии байгаашье бол шинии аман-һаа зарлиг зүбшөөлэй гараагүй сагта энэ улас түрын хэншье хургаяашье хүдэл гэхэ эрхэгүй бай ха!

45Хаан Иосифто Цафенаат-Панеаах гэжэ египет нэрэ үгөөд, Гелиополис хотын дээдэ санаартан болохо Потифераагай Асенаат басагые һамган болгон үгэбэ. Удаань Иосиф Египедээр ябажа, байдал үзэн шэнжэлбэ.

46Иосиф гуша наһатайдаа Египет улас түрын ахамад түшэмэл ноён болоһон юм.

Хаанай ордонһоо гаража, тэрэ Египедэй бүхы газар дайдаар ябаба.47Долоон элдин баян жэлнүүдтэ газар дайда элбэг урга-са үгэбэ.48Эдэ жэлнүүдтэ хуряажа абаһан таряа Иосиф хото балгааһануудаар нөөсэлбэ, һуурин бүхэндэ хажуудахи таряа-лангуудайнь ургаса хуряажа суглуулба.49Далайн эрьеын элһэн мэтэ элбэг орооһо таряа тэрэ нөөсэлбэ, һүүлдэнь хэмжэхэ, тоолохошье ар га гүй бо лоо бэ лэй.

50Үлэн хооһон сагай тохёолдоогүй байхада, Гелиополис хо-тын дээдэ санаартан Потифераагай басаган Асенаат Иосиф үбгэндөө хоёр хүбүү удаа дараа түрэбэ.51Ууган хүбүүнэйнгээ түрэхэдэ, Иосиф үнгэрһэн зоболон болон мүнөөнэй һайн бай-далаа зэргэсүүлжэ үзөөд, иигэжэ хэлэбэ:

— Эсэгынгээ гэртэ аханарһаа амасаһан тэрэ бүхы зоболон-гыем Бурхан намда орогүй мартуулжа шадаа.

Тиигээд тэрэ хүбүүндээ «Менашше», оршуулбал, «Мартан-хай» гэһэн нэрэ үгэбэ.52Хоёрдохи хүбүүнэйнгээ түрэхэдэ, Иосиф иигэжэ хэлэбэ:

— Би Египет руу ерээд, зоболон үзэһэншье һаа, Эзэн Бурха-най туһаламжаар үлзы һайхан үрэ дүн туйлааб.

Тиигээд тэрэ хүбүүндээ «Эфраим», оршуулбал, «Һайн үрэ дүн» гэжэ нэрэ үгэбэ.

53Египедэй үрэжэлтэ долоон жэл удангүй үнгэрбэ.54Иосифой уридшалан хэлэһэнэй ёһоор, саашадаа үлэн хооһон долоон жэл ерэбэ. Энэ үлэн хооһон саг хамаг гүрэн орондо тохёолдобо, зүгөөр Египедтэл нөөсэлһэн талха таряан байжа, зон ядабагүй.55Харин саашадаа үлэн сагай Египедтэшье үзэгдэжэ эхилхэдэ, албата зониинь эзэн хаанһаа хоол гуйжа эхилбэ. Хаан арад түмэндөө иигэжэ хэлэбэ:

— Иосифто ошогты, Иосифой хэлэһээр юумэ хэгты!

56Тиигэжэ Египедээршье үлэсхэлэн хооһон сагай үзэгдэхэдэ, Иосиф нөөсэ амбаарнуудые нээжэ, египедэйхидтэ нөөсэлһэн орооһо таряа худалдаха заабари үгэбэ.57Хүршэ гүрэнүүдһээ таряа талха худалдан абахаяа Иосифто, Египет руу зон ерэжэл байгаа, юундэб гэхэдэ, үлэн хооһон байдал хамаг дэлхэйгээр тохёолдоо бэлэй.

Иосифой аханарай Египет руу түрүүшынхиеэ ерэлгэ

1Иосифой эсэгэ Яковай ажаһуужа байгаа орон нютаг-та мүн лэ үлэсхэлэн хооһон байдал тохёолдоо бэлэй. Египедтэ орооһо таряан бии гэжэ дуулаад, Яков хүбүүдтээ хэ лэбэ:

— Юу бэе бэеэ хаража байнабта?2Египедтэ орооһо таряан бии гэлсэнэ. Тиишэ ошожо, орооһо худалдажа абаад асарагты, тиигэбэл, магад, туража үхэхэгүйбди.

3Иосифой арбан аханар Египет таряанда ошобо.4Гансал Биньямииниие, Иосифой түрэһэн дүүе, муу юумэндэ, усалда орохоһоонь айжа, Яков өөрһөө холо табибагүй.

5Ханаһаан орон нютагта үлэсхэлэн хооһон байдалай тохёол-доһонһоо боложо, Израилиин хүбүүд иигэжэ яахашье аргагүй Египет руу зорёо бэлэй.6Тэрэ үедэ Египедэй ахамад түшэмэл ноён байһан Иосиф лэ бүхы арад зондо орооһо худалдаха эрхэтэй бай-гаа. Аха дүүнэр тэрээндэ ерэжэ, урдань мүргэн ёһолбо.7Иосиф тэдэниие хараад таниба, зүгөөр ойлгоогүй хэбэр үзүүлэн, хариин та ниг даа гүй хү нүүд тэй хөөрэлдэжэ бай һан мэтэ ехэл шэ рүү нээр асуу ба:

— Таанад хаанаһаа ерээбта?

— Ханаһаан оронһоо эдеэ хоол худалдажа абахаяа ерээб-ди, — гэжэ тэдэ харюусабад.

8Иосиф аханараа таняа, харин тэдэнь өөрыень таняагүй һэн.9Гэнтэ Иосиф тэдээн тушаа урдань зүүдэлһэнээ һанаад, иигэжэ хэлэбэ:

— Таанад тагнуулшад гээшэт. Манай газар дайдада һула газар мэдэжэ абаха гэжэ ерээт.

10— Эрхим хүндэтэ эзэн ноён! Бидэ ямар тагнуулшад бай-хабибди даа. Ядуухан богоолнуудтнай болохо бидэнэр эдеэ хоолдо гэжэ ерээлди.11Бидэ бултадаа нэгэ эсэгын хүбүүдбди. Үнэн сэхэ зомди, тагнуулшад заяандааш байгаагүйбди.

12— Худалаар бү хэлэгты, — гэбэ Иосиф. — Манай газар дай-дада һула газар тагнажа мэдэхэеэ ерээт.

13— Үгы, эрхим хүндэтэ эзэн ноён! Ядуухан богоолнуудтнай болохо бидэнэр Ханаһаан орон нютагта ажаһуудаг нэгэ хүнэй ар бан хоёр хү бүүд бэ лэйб ди. Од хон дүүм най мүнөө эсэ гэ тэ еэ хамта, харин үшөө нэгэмнай наһа баранхай, — гэжэ тэдэ ха-рюу са ба.

14Гэбэшье Ио сиф тэ дээн дэ да хин иигэжэ хэ лэ бэ:

— Минии хэлэһэнэй ёһоор таанад бултадаа тагнуулшад гээ-шэт.15Зүгөөр би таанадые шалгаад үзэхэмни. Тэрэ одхон дүү-гэйт най наа шаа ерээ гүй дэ би үгэ дэт най эти гэ хэ гүйб. Тэ рэ нэй эндэ ерэхэһээ урид таанад Египедһээ амиды мэндэ гарахагүйт! Энээн тушаа би Египедэй эзэн хаанай нэрээр тангаригланаб!16Тэрэ дүүдээ хэн нэгэеэ эльгээгты, бэшэнтнай эндээ баряанда үлэхэ. Тиигээд үнэн хэлэһэн, үгытнай элирхэ, шалгажа үзэхэб-ди. Дүүгэйтнай ерээгүй һаань, Египедэй эзэн хаанай шэрээдээ за лар да гынь үнэн гээ шэ дэ ад ляар, таа на дай таг нуул шад бай-һан тнай үнэн бо лохо.

17Тиигээд Иосиф тэдэнэрые гурбан хоногоор түрмэ шорондо һуул га ба.

18Гурбадахи хоногтоо Иосиф тэдэниие дуудаад, иигэжэ хэ-лэ бэ:

— Эзэн Бурханһаа айдаг ушарһаа би хүниие алахагүйб. Ами-ды мэндэ ябаха дуратай һаа, минии хэлэһыемни бүтээгты!

19Хэрбэеэ таанад үнэхөөрөө сэхэ сэбэр зон һаа, таанадай нэгэн түрмэдэ үлэг, харин бэшэнтнай үлэн хооһон гэр бүлэдөө орооһо абажа ошог,20тиигээд одхон дүүтэеэ бусажа иишээ ерүүжэг. Тии гэ бэл, ами на һыет най үршөөхэб.

Иосифой аханар энээниие зүбшөөжэ,21удаань өөһэд хоорон-доо хөөрэлдэхэдээ, иигэжэ хэлсэбэ:

— Дүүгээ муу юумэндэ оруулһанаймнай түлөө хэһээлтэ гээ-шэ энэ. Зобожо байхыень хараашье һаа, хэды хайра гуйгаашье һаань, бидэ үгыень дуулажа хайрлаагүй һэмди. Тиимэһээл зоболон манай толгойдо буугаа.

22Тиихэдэнь эгээл аха болохо Рэувээн бусадтаа хандажа хэ лэбэ:

— Тэрэ үхибүүндэ мууе бү хэгты гэжэ минии хэды хэлээшье һаа, таанад дуулаагүй һэн бэшэ гүт? Харин мүнөө шуһыень урас хуул һа найн гаа түлөө харюусажа бай наб ди.

23Иосиф хөөрэлдэһыень ойлгоно гэжэ аха дүүнэр мэдээгүй, юундэб гэхэдэ, Иосиф тэдээнтэй хөөрэлдэхэдөө, зорюута ор-шуулаг шые хэ рэглээ бэлэй.

24Тэдэнэй үгэнүүдые дуулаһан Иосиф тэсэнгүй, нюураа бү-түү лээд, тэн дэ һээ дал да ороод, ган саар ха наа уй ла ба. Тии гээд һөөргөө ерэжэ, тэдээнтэй дахин хөөрэлдөөд, Шимоониие шэлэжэ абаад, аха дүүнэрэйнь хараһаар байтар хүлибэ.

25Туламуудтань дүүрэтэр орооһо хэхэ, орооһоной түлөө түлбэ-ри гэжэ үгэһэн сагаа мүнгыень туламайнь амһарта хэжэ боохо, харгы замдаа эдихэ эдеэ үгэхэ гэжэ Иосиф зарасанартаа захир-ба. Зарасанууд хэлэһэн зарлигыень бэелүүлбэ.26Аха дүүнэр орооһотой туламуудаа элжэгэдтээ ашаад, гэртээ бусахаар зо-ри бо.

27Тиигээд һүни болоходо, тогтожо, хонохоёо байхадаа, тэдэнэй нэгэн элжэгэндээ тэжээл үгэхөөр туламаа нээхэдээ, орооһоной түлөө түлэһэн сагаа мүнгэеэ харажархиба!

28— Харагты! Минии түлэһэн мүнгые бусаагаал! Тэрэ тула-майм амһар дээрэ байна, — гэбэ тэрэ.

Тии хэ дэнь бул та даа сошожо, бэе бэе һээ һу раг ша лан бай гаа һэн:

— Иихэдээ Бурхан бидэниие яаха гээб?

29Эсэ гэ дээ Ха на һаан бусажа, аха дүү нэр тэдээн тэй ушар һан юумые бултыень хөөрэбэ:

30— Тэрэ орон нютагай эзэн ноён маанадые тагнуулшад гэжэ һэжэглэн, хатуу шэрүүнээр хандаа.31Бидэ үнэн сэхэ зомди, таг-нуулшад бэшэбди гээбди.32Нэгэ эсэгын арбан хоёр хүбүүдбди, нэгэ дүүмнай наһа баранхай, харин одхон дүүмнай мүнөө Ханаһаанда эсэгэтэеэ гэбэбди.33Тиихэдэмнай «үнэн хэлэнэ гүт гэжэ би шалгахам: нэгыетнай эндээ үлөөнэб, бэшэнтнай үлэн хооһоор зобожо байһан гэр бүлэдөө орооһо абаад ошог» гэбэ.34«Одхон дүүтэеэ һөөргөө намда ерэхэт. Эгээл тиигэхэ-дэтнай, таанадые тагнуулшад бэшэ, үнэн сэхэ зон гэжэ этигэ-хэб, баряанда үлэгшэ нэгыетнай сүлөөлжэ, таанадта манай газар дайдаар сүлөөтэй худалдаа наймаа хэхэ эрхэ олгохоб» гээ.

35Тиигэжэ хөөрөөд, тэдэнэрэй туламуудайнгаа уялаа тайлаха-дань, орооһоной түлөө түлэһэн мүнгэниинь хүн бүхэнэйнь тула-май амһар дээрэ боолтотой зандаа олдобо. Энээнһээ тэдэ булта-даа айн һүрдэбэ. Яков эсэгэнь36тэдээндэ хандан:

— Таанадһаа боложо, би бүхы хүүгэдээ алдахамнил. Иосиф гээгдээ, Шимоон алдагдаа, мүнөө Биньямиинииемни таанад намһаа һалгааха гээ гүт?! Хамаг муу юумэн миниил толгойдо ту-дана! — гэбэ.

37Тиихэдэнь ууган хүбүүн Рэувээн эсэгэдээ иигэжэ хэлэбэ:

— Биньямииниие намда даалгагты, тэрэниие һөөргэнь ами-ды мэндэ асархаб. Үгы һаам, минии хоёр хүбүүдые алажа, ха рюу гаа абаарайг ты.

38— Үгы, — гэбэ Яков. — Минии хүбүүн таанадаар хамта ошо-хогүй. Түрэһэн ахань гээгдэнхэй, үлэһэн ганса хүбүүгээ би хайшаньшье ябуулхагүйб. Хэрбээ аян замда ямар нэгэ усалһаа одхон хүбүүнэймни наһа барабал, үтэли болоһон би уй гашуудал-да нэрбүүлжэ, үхэлэй орон руу мордохолби!

Иосифой аханарай Египет руу хоёрдохёо ерэлгэ — энэ удаа Биньямиинтай хамта

1Ханаһаанда үлэсхэлэн хооһон байдал улам дортожо,

2Египедһээ асарһан орооһоной дууһахада, эсэгэнь хү-бүүдтээ хэлэбэ:

— Дахин ошожо, багаханшье һаа, эдихэ хоол асарагты!

3Иуда харюусаба:

— Дүүгээ дахуулжа ерээгүй һаа, нюдэндэмни бү харагдаг-ты гэжэ тэрэ хүн занаа һэн.4Хэрбэеэ дүүемнай маанадтай хам та та бяа һаат най, эдеэ хоол асар хаб ди.5Хэрбэеэ табяа гүй һаат най, ма най тии шэ ошоһонойшье ту һа гүй, юуб гэ хэ дэ, дүү хүбүүгүйгөөр нюдэндэмнишье бү үзэгдэгты гэжэ тэрэ хүн хэ-лээ ха юм.

6— Тэрэ хүндэ дүүтэйбди гэжэ хэлэхэ ямар хэрэг байгаа юм? Тэрээнһээтнай боложо, намда дахин зоболон ушархань, — гэбэ Изра иль.

7Тии хэдэнь аха дүү нэр хэ лэбэ:

— Тэрэ хүн маанадһаа хамаг юумыемнай — өөһэд, түрэл гарал тухаймнай, эсэгэтнай амиды мэндэ гү, үшөө дүүнэр, аханар бии гү гэжэ үсэдөөр һурагшалаа. Дүүгээ абаад ерэхэт гэжэ хэлэхыень одоо хаанаһаа мэдэхэ байгаабибди?

8Иуда Израиль эсэгэдээ хэлэбэ:

— Дүү хүбүүемнай маанадтай табиит даа, тиигээ һаатнай, яба-хаар бэлэмди. Тиигэжэ бидэ бүгэдэ — бидэшье, ташье, манай хүүгэдшье — туража үхэнгүй, амиды мэндэ гарасалдахалди.

9Би Бинь ямии най аюул усал гүй бай да лай түлөө ха рюу са наб. Ами наһыень өөр дээрээ даажа абанаб. Би тэрэниие танай урда улаан гараараа хүтэлэн бусаажа асархаб. Тиигээгүй һаа, бүхэ-ли на һаа раа та най урда бу руу тан, зэ мэ тэй ябуужаб.10Зүгөөр иигэжэ удааржа байхын орондо тиишээ хоёр дахин ошоод, ерээд бай ха һэм ди!

11— Зай, яахаб, — гэбэ Израиль. — Тиигээ һаа, иимэ юумэ хэг-ты: энэ газар дайдын хамагай һайн бэлэг бэлдээд, тэрэ хүндөө абаашагты. Бага-багаар янза бүриин үнэ сэнтэй гүгэлнүүдые, зүгын бала, бүйлөөһэ, миндаль һамарһаашье абалсаад ошогты.

12Сагаа мүнгэ түрүүн абаашаһанһаа хоёр дахин ехээр абахат. Туламуудай амһартахи мүнгые бусаагаарайгты. Тэдэ эндүүржэ, туламуудтатнай сагаа мүнгэ хэжэрхижэ магад.13Тиигээд дүүгээ дахуулан, тэрэ хүндөө дахин ошогты.14Бүгэдын хүсэтэ Бур-хан тэрэ хүнэй сэдьхэл зүрхые зөөлэрүүлжэ, нүгөө ахыетнай Биньямиинтай хамта бусааха шиидхэбэри гаргуулхань болто-гой. Нам ту хай хэ лэ бэл, бүхы хүү гэ дээ ал да ха гэ һэн за яа тай һаа, ал да хал бо ло но бэ зэб.

15Иигэжэ Яковай хүбүүд бэлэг-сэлэг болон түрүүн абааша-һанһаа хоёр дахин ехэ сагаа мүнгэ абаад, Биньямииниие да-хуулан, Египет руу ошожо, дахин Иосифой урда бараалхаба.

16Биньямиинай тэдэнтэй хамта ерэһые Иосиф хаража, гэрэйнгээ ахалагша зарасада хандан, иимэ захиралта үгэбэ:

— Эдэ зониие минии гэртэ оруула. Тиигээд мал гаргаад, эдеэ хоол бэлдэ. Би тэдэнтэй хамта үдын хоол барихаб.

17Иосифой захирһанай ёһоор, ахалагша зарасань тэдэниие гэр-тэнь асарба.18Зүгөөр аха дүүнэр айжа, хоорондоо хэлсэбэ:

— Урда тээ орооһо худалдан абахадамнай, тэдэ манай мүнгэ зорюута туламууд руумнай хэжэ, мүнөө гэртээ асаржа, маана-дые барижа, богоол болгоод, элжэгэ унааемнай буляажа абаха хара һа наатай хаш.

19Тии гээд гэрэй богоһо дээрэ тэдэ аха лаг ша зараса дань хан-да ба:

20— Эрхим хүндэтэ эзэн, хэлэхыемнай зүбшөөгыт. Бидэ урид иишээ эдеэ хоол абахаяа ерээ һэмди.21Бусаха харгыдаа хонохоёо тогтоод, туламуудаа нээгээ һэмди. Харахадамнай, хэн хэнэймнай тулам соо орооһоной түлөө түлэһэн сагаан мүн гэм най бай ба.

Тэрэ мүнгэеэ мүнөө һөөргэнь тэрэ шэгээрнь бусаан асарбаб-ди.22Тэрээнһээ гадна мүнөө эдеэ хоол худалдан абаха мүнгэн маа над та бай на. Ха рин хэн тии хэдэ са гаан мүн гэ ту лам соом-най хэһыень мэдэнэгүйбди.

23— Һанаагаа бү зобогты! — гэбэ Иосифой ахалагша зараса. — Бү айгты. Магад, танай болон эсэгынтнай шүтэн хүндэлдэг Бурхан тэрэ мүнгэ нюусаар туламууд соотнай хэжэ болоо. Харин би та бүхэнэй мүнөө түлэһэн мүнгэл тооложо абаха уялгатайб.

Тиигээд тэрэ Шимоониие тэдээндэ асараад,24бүгэдыень Иосифой гэртэ уриба, хүлнүүдээ угаахыень уһа асарба, тии-хэдэнь тэдэ хүлөө угаажа амарба. Зараса элжэгэнүүдтэнь тэжээл үгэбэ.

25Ио сиф ерэ хэ дээ, тэ дээн тэй хам та эдеэ хоол ба ри хы ень мэ-дэһэн ушарһаа тэдэ бэлэг-сэлэгээ гарган бэлдэбэ.26Иосифой ерэхэдэ, асарһан бэлэгээ гэртэнь оруулжа баряад, урдань тэдэ үбдэг дээрээ һүгэдэн мүргэбэ.27Иосиф тэдэнэй амар мэндые асуу һа най удаа иигэжэ һу ра ба:

— Намда хөөрэһэн тэрэ үбгэн буурал эсэгынтнай тамир һайн гү? Амиды мэндэ гү?

28Тии хэдэнь тэдэ дахин урдань үбдэг дээрээ һүгэдэн мүргэжэ, иигэжэ харюусаба:

— Танай богоол болохо эсэгымнай бэе һайн.

29Иосиф нэгэ эхэһээ түрэһэн Биньямиин дүүгээ хараад, иигэжэ асууба:

— Энэ танай намда хөөрэгшэ одхон дүү хүбүүнтнай болоно гү? Бур хан ша майе үршөөхэнь бол то гой, хү бүүм ни!

30Дүү хүбүүгээ харахадаа, Иосиф үнэн зүрхэнһөө уяржа, сур-хир са бар хир хаар бо лоод бай ба. Яа рал тай гаар он доо та һал га ороод, тэндээ тэрэ уйлаба.31Тиигээд нюур, гараа угаажа, айл-шадтаа ерэбэ, бэеэ барижа, зарасанартаа эдеэ хоол табихыень захирба.32Иосиф гансаараа тусхай шэрээдэ һууба, аха дүүнэ-рынь ондоо шэрээдэ һууба. Египет зон еврей зонтой хамта хоол барихые бузартай гэжэ тоолодог байһан ушарһаа тэндэ байһан Египет ороной зон ондоо шэрээдэ амяарлан һууба.33Иосифой аха дүүнэрынь тэрэнэй урдаһаа харуулан табиһан шэрээдэ һуухадаа, тэдэнэй наһанай эеэр бүхы һандали табиһаниие хараад, бэе бэе руугаа гайхан харасалдаба.34Зарасанарынь Ио-сифой шэрээ дээрэ табяатай хоолһоо тэдэндэ табаг соо хэжэ үгэхэдөө, Биньямиинда бусад аханарһаань таба дахин үлүү ехэ эдеэ хоол үгэжэ байба.

Иигэжэ Иосиф аха дүүнэрээ садатарынь эдеэлүүлжэ, жэмэсэй архяар нилээд халатарынь хүндэлөө бэлэй.

Иосифой аханарай эрхимээр туршалга гаралга

1Удаань Иосиф ахалагша зарасадаа хэлэбэ:

— Даахаарынь тэдэнэй тулам соо орооһо хэжэ үгэ. Тулам бүридэнь орооһон дээрэнь түлбэри гэжэ асарһан сагаан мүнгыень табяарай.2Харин эгээн бага хүбүүнэй тулам соо са-гаан мүнгэнэй хажуугаар минии сагаан мүн гэн аяга хэхэш.

Зарасань Иосифой хэлэгшые дүүргэбэ.

3Эртэ үглөөгүүр тэдэниие элжэгэнүүдтэйнь гэртэнь табиба.

4Аха дүүнэр хото городһоо гаража холо ошожо үрдеэгүйдэнь, Иосиф ахалагша зарасадаа захирба:

— Яаралтайгаар тэдэниие хүсэ! Хүсэжэ ерээд, тэдээндэ «һай хэһэндэ юундэ муугаар харюусабат?5Эзэнэймни мүнгэн аягые юундэ хулгайлбат? Минии эзэн тэрэ аягаһаа уудаг, тэрээгээрээ мэдэл үзэдэг. Ехэл муу юумэ хэбэт» гэжэ хэлэхэш.

6Иосифой ахалагша зараса тэдэниие хүсөөд, эзэнэйнгээ үгэ-нүү дые дамжуулба.7Аха дүү нэр ха рюу са ба:

— Эрхим хүндэтэ, та юундэ иигэжэ хэлэнэт? Танай зарасанар болохо бидэ тиимэ юумэ хэжэ зүрхэлхэгүйлди.8Тулам соо-гоо олоһон сагаан мүнгэеэшье Ханаһаанһаа һөөргэнь асараа бэлэйлди! Тиимэ хадаа танай эзэнэй алта мүнгэ хулгайлха сэдьхэл маанадта байха аал?9Хэрбэеэ манай хэн нэгэндэ тэрэ аягын олдоо һаа, тэрэ хүн саазада хүртүүжэн, харин бэшэмнай эзэ нэйт най бо гоол бо лон үлүүжэг.

10— Хэлэһээртнай болог, — гэбэ ахалагша зараса. — Хэндэ хулгайлһан юумэн олдоноб, тэрэтнай богоол болон абтаха, харин бэшэнтнай һаадгүй гэртээ бусаха.

11Аха дүүнэр элжэгэдэй нюрганһаа ашаагаа яаралтай буулгажа, өөр өөрынгөө туламай уялааень тайлаба.12Иосифой ахалагша зараса тэдэниие аха захаһаань эхилээд нэгжэбэ, Биньямиинай тулам соо аяга олдобо.

13Уйдал гашуудалай тэмдэг болгон, аха дүүнэр хубсаһаяа удара татаба, дахин элжэгэнүүдтээ ашаагаа тээгээд, хото бал-гаа һан бу са ба.14Иу дын ба бэшэ аха дүү нэ рэй ерэ хэ дэ, Ио сиф гэртээ байба. Тэдэ хүлдэнь унан һүгэдэбэ.15Иосиф тэдээндэ хэлэ бэ:

— Яажа иимэ юумэ хэбэ гээшэбта? Нам шэнги хүнүүд үзэл хаража, далда юумэ мэдэхэ айхабтар шэдитэй гэжэ мэдэнэгүй гүт?

16— Эрхим хүндэтэ эзэн! Бидэ юун гэжэ хэлэхэбибди даа. Өөһэдынгөө гэмгүйе яажа гэршэлхэбибди? Бурхан маанадта гэм зэмэ олоод, мүнөө зарга шиидхэжэ байна. Эрхим хүндэтэ эзэмнай, ядуухан бидэтнай аяга хулгайлһан, хулгайлаагүйтэеэ бултадаа танай богоол болобобди, — гэжэ Иуда харюусаба.

17— Үгы, — гэбэ Иосиф. — Иигэжэ тад болохогүй. Аяга аба-һан хүн лэ минии богоол болохо. Харин бусад амиды мэндэ эсэ гэ дээ бу саг ты.

18Тиихэдэнь Иуда Иосифто дүтэлжэ, иигэжэ хэлэбэ:

— Эрхим хүндэтэ эзэн! Энэ богоолдоо үгэ хэлэхыень зүб-шөөгты. Та энэ улас ороной хаан мэтэ засагтайт! Ядуухан минии үгэдэ бү уурлыт, сухалдангүй шагнажа үзыт.19Эр хим хүндэтэ эзэн, танай бидэнһээ «таанадта эсэгэ бии гү? Ондоо ямар аха дүүтэйбта?» гэжэ асуухадатнай,20«үндэр наһатай эсэгэтэйбди, тэрэнэймнай үтэлһэн хойно гараһан нэгэ дүү хүбүүн бии. Тэрэ дүүгэймнай түрэһэн аха наһа баранхай. Тиигээд дүүгэймнай эхэһээ гансаараа үлэһэн болохолоорнь эсэгэмнай тэрээндээ угаа дуратай юм» гэжэ харюусаа бэлэйл-ди.21Тиихэдэмнай маанадта, танай богоолнуудта, «тэрэ дүүгээ абаад ерэг ты» гэжэ за хи раат.22Эрхим хүн дэ тэ эзэмнай, бидэ танда хэлэхэдээ, «дүүгээ бидэ эсэгэһээнь һалгаажа шадаха-гүйбди, тиигээ һаамнай, эсэгэмнай уй гашуудалһаа боложо наһа бараха» гэжэ хэлээ бэлэйлди.23Зүгөөр та танай богоол бо лохо маа над та «дүү гээ наа шань аса раа гүй һаа, ми нии ню-дэндэ дахин бү харагдагты» гэжэ хэлээт.24Тиигээд бидэ танай богоол болохо эсэгэдээ бусажа, эрхим хүндэтэ танай үгэнүүдые дамжуулаабди.25Эсэгэмнай дахин иишээ ерэжэ, багаханшье һаа, эдеэ хоол худалдажа абаад асарагты гэхэдэнь,26бидэ «үгы, одхон дүүгүйгөөр ошохогүйбди, тэрээнгүйгөөр тэрэ ноёной шарай хараха эрхэгүйбди» гэжэ хэлээбди.27Тиихэдэмнай манай эсэгэ, танай богоол, иигэжэ манда хэлээ һэн: «Танай мэдэһээр, минии хайрата һамган намда хоёр хүбүү түрэжэ үгөө һэн.28Нэгэниинь үгы болошоо. Зэрлиг арьяатан тэрэниие бажуугаа гэжэ ойлгоо һэмби. Би тэрэниие үгы болохоһоонь хой шо ха раа гүйб.29Мүнөө таа над хо ёр до хи хү бүү ем аба ха яа һанабат. Хэрбэеэ тэрэнэйшье усалда ороо һаань, юун болохоб? Та най гэмээр би, үтэли үбгэжөөл, уй га шуудал да нэрбүүлжэ, үхэлэй орон руу мордохо болохоб!»30Тиимэ дээрэһээ би эсэгэ-дээ, та най бо гоол до, бу са ха даа, энэ хү бүүе абаа шаа гүй һаам, амин голоороо холбоотой31энэ хүбүүнэйнгээ үгы байһые ха-раад, эсэгэмнай тэрэ дары наһа бараха. Тиигэжэ ядуухан бидэ үбгэн буурал эсэгэеэ уй гашуудалда оруулаад, хүүр булашада оруулһан болохолди!32Би, танай богоол, эсэгэдээ үгэеэ үгэжэ, хүбүүнэй ами наһые өөр дээрээ даажа, «энэ хүбүүе танда ами-ды мэн дэ бусаажа аса раа гүй һаам, та на майе бүхы на һа найм туршада буруутан болгооройт» гэһэмби.33Тиимэһээ, эрхим хүндэтэ эзэмнай, би, танай богоол, иигэжэ гуйха байнаб: дүү-гэйнгээ орондо эндэ богоол болон үлэһүүлби. Харин тэрэмнай аханартаяа бусаг лэ.34Би тэрээнгүйгөөр гэртээ бусажа, эсэгын-гээ зо бо лон га шуу дал хаража ша да ха гүй бай наб!

Иосиф аха дүүнэртээ өөрыгөө танюулба

1Ио сиф он доо зо ной дун да бэ еэ барижа ша да ха яа бо-

ли бо.

— Бул та даа эн дэ һээ га раг ты! — гэжэ тэрэ хаш хар ба. Иигээд хари хүнүүдэй үгы болоходо, Иосиф өөрыгөө аха дүүнэртээ танюулба.2Зүгөөр тэрэнэй шангаар уйлахые Египет ороной зон соносожо, эзэн хаанда дуулгаба.

3— Би Иосифби, — гэжэ тэрэ аха дүүнэртээ хэлэбэ. — Эсэгэм-най үнэхөөр мэндэ гү?

Харин тэдэнь зуг татан зогсоод, үгэшье хэлэхэ аргагүй бахар-да шан хай бай гаа һэн.

4— Наашаа дүтэлэгты, — гэбэ Иосиф. Аха дүүнэр дүтэлбэ.

— Энэ би Иосифби, — гэжэ тэрэ хэлэбэ. — Таанадай Египет руу худалдаһан дүүтнайб.5Зүгөөр таанад намайе худалдаһанайн-гаа түлөө мүнөө айжа, бэеэ зэмэлжэ бү байгты. Таанадай ами наһа абар хын тула на майе Бур хан иишэнь эль гээ гээ бэшэ гү?

6Үлэн хооһон байдал мүнөө хоёрдохи жэлээ үргэлжэлжэ байна. Газар хахалжа, таряа тарижа, ургаса хуряахагүй ган гасуурта табан жэл үшөө саашаа үргэлжэлхэ.7Бурхан намайе иишэнь таанадһаа урид эльгээхэдээ, танай уг удам газар уһан дээрэ үлөөжэ, туража үхэхэ аюулһаа абарха гэжэ эльгээгээ.8Таа над бэшэ, Бурхан намайе наашань асараа болоно. Тэрээнһээ гадна намайе Египедэй эзэн хаанай эгээл дээдэ тушаалтан, ордон-һоонь эхи лээд, Египет оро ниие бү хы дэнь за хир даг хүн Тэ рэл болгоо бшуу.9Эсэгэдэмни яаран ошоод, «танай хүбүүн Иосиф иимэ үгэ дамжуулжа байна. Бурхан намайе хамаг Египедэй дээдэ захирагша болгоо. Удаарангүй намда ерыт.10Та минии хажууда ерэжэ, Гошен гэдэг газарта ажаһуудаг болохот. Үри хүүгэдээ, аша гушанараа, мал һүрэгөө, эд зөөриеэ бултыень абаад, Египет орон ерэгты.11Үлэсхэлэн хооһон жэл үшөө табан жэл үргэлжэлхэ. Минии хажууда ерээ һаатнай, хэрэгтэй бүхы юумээр таниие хангахаб. Үгы һаа, гэр бүлэтнай, мал һүрэгтнай доройтожо, үлэсэжэ хосорхол» гэнэ гээд дамжуулагты.12Мүнөө та бүгэдэ намайе нюдөөрөө харабат. Түрэһэн дүү Биньямиимни намайе нюдөөрөө хаража байна. Би, Иосиф, үнэн бэеэрээ ур-датнай зогсоод, хөөрэлдэжэ байнаб.13Египедтэ намай ямар агуу засагтай, ямар хүндэтэй ябаһыемни эсэгэдэмни хөөрэгты, эсэ гыем ни түргөөр наа шань аса раг ты!

14Тиигээд Иосиф түрэһэн дүү Биньямииниие хүзүүдэн тэбэ-реэд бар хир ба. Биньямииншье аха яа тэ бэ рин уй лаа һэн.

15Һүүлээрнь бархиран байжа, Иосиф бэшэ аха дүүнэрээ тэбэ-рин таалаба. Энээнэй һүүлээр лэ аха дүүнэрынь хөөрэлдэхэ һэдэб тэй бо ло бо.

16Иосифто аха дүүнэрынь ерээ гэһэн мэдээ фараондо дуул-даба. Энээндэ фараон ба тэрэнэй түшэмэлнүүд ехэ баяртай бай ба.17Тии гээд фараон Ио сиф то хэлэбэ:

— Элжэгэнүүдтээ таряа ашаад, Ханаһаан нютагаа бусахыень,18удаань эсэгэеэ, түрэл гаралаа абаад, наа шаа ерэхыень аха дүү-нэртээ хэлэ. Би таанарта Египедэй тон һайн газарые үгэхэб, һуурижуулхаб. Тиигээд та бүгэдэ эндэ элбэг-дэлбэг ажамидархат.

19Үхибүүдээ, һамгадаа һуулгаад ерэхэ хүнгэн тэргэнүүдые Египедһээ тэдэ абуужаг. Эсэгэеэ тэдээнтэй хамта наашань аса раг.20Эд бараан тухай һанаагаа зобохо юумэн үгы. Тэндээ орхёодшье ерэхэдэ болохо. Египедтэ байгаа бүхы һайн юумэн-дэ хүр тэхэт.

21Из ра илиин хү бүүд хэ лэ һээ рынь бо ло бо. Ио сиф фараоной хэлээшээр, тэдээндэ хүнгэн тэргэнүүдые, харгыдаа эдихэ хоол үгэбэ.22Аха дүүнэртээ тус тустань Иосиф һайхан шэнэ хубсаһа бэлэглэбэ. Түрэһэн дүү Биньямииндаа тэрэ гурбан зуун шекель сагаан мүнгэ (гурба хахад килограмм), мүн табан элдэб янзын һайхан шэнэ хубсаһа үгэбэ.23Эсэгэдээ Египедэй газар дайдын хамагай һайхан бараа ашаһан арбан эрэ элжэгэ, таряа талха, хилээмэ, янза бүриин эдеэ хоол ашаһан арбан эмэ элжэгэ эльгээбэ. Энэнь эсэгынь Египет руу ерэхэ аян замдаа эдихэ хүнэһэн болоно.24Тиигээд Иосиф аха дүүнэрээ үдэшэн, иигэжэ хэлэбэ:

— Хар гы даа бү хэ рэл дээ рэйг ты!

25Иигэжэ тэдэ Египедһээ гаража, Ханаһаан орон нютаг руу, эсэгэдээ бусажа ерэбэ.26Ерэмсээрээ, тэдэ эсэгэдээ мэдээсэбэ:

— Иосиф амиды! Тэрэмнай бүхы Египедые захиран зонхилно. Эсэгынь зүрхэн яг гээд, тэрэ үнэншэжэ ядаа һэн.

27Зүгөөр хүбүүдынь Иосифой хэлээшые дамжуулба. Эсэгэеэ

абаашаха гэжэ Иосифой эльгээһэн хүнгэн тэргэнүүдыел хара-ха даа Яков үб гэн хү бүү дэйн гээ хэ лээ шэдэ үнэншэжэ, бая сан хү хи бэ. Из ра иль үгүүл бэ:

28— Зай, болоо. Иосиф хүбүүмни амиды мэндэ байна гээшэл даа. Үхэхынгөө урда тэрээнтэеэ уулзахамни! Ябахамни даа!

Иосифой аханарай Египет руу гурбадахяа ерэлгэ — энэ удаа эсэгэтэеэ хамта

1Тиигэжэ Израиль хамаг зөөриеэ бүридхөөд, аян замда гараба. Замдаа тэрэ Беэр-Шеэвэ хүрэжэ, Исаак эсэгэдээ адляар Бурхандаа үргэл хэбэ.2Нэгэ һүни Бурхан Израильда үзэгдэл харуулан, ооголбо:

— Яков, Яков!

— Би эндэ байнаб, — гэжэ тэрэ харюусаба.3Бурхан тэрээндэ иигэжэ ай лад хаба:

— Би болбол шинии үбгэ эсэгын хүндэлдэг Бурхамби. Египет ошо хо һоо бү ай. Би тэн дэ ши нии уг удам һаа агуу е хэ арад зо-ниие бии болгохоб.4Өөрөө шамтай суг Египет ябалсахаб. Би Өөрөө тэндэһээ шинии уг удамые гаргахаб. Наһа барахадашни, Иосиф өөрынгөө гараар нюдыеш бүглэхэ.

5Тиигээд Яков Беэр-Шевые орхин саашалба. Фараоной үгэ-һэн хүнгэн тэргэнүүд дээрэ Израилиин хүбүүд эсэгээ, үхибүүд, һамгадаа һуулгаад,6адууһа малаа урдаа туугаад, Ханаһаанда олоһон эд зөөриеэ шэрээд дабшаба. Иигэжэ Яков хамаг үри һадаһадтаяа Египет зөөгөө һэн.7Тэдэнэй тоодо хүбүүдынь, ашанарынь, басагадынь, зээнэрынь, бүхы уг унгинь Египет ерэл сээ бэ лэй.

8Египет зөөһэн Израилиин хүбүүдэй нэрэнүүд иимэ: Яко-вай ууган хүбүүн Рэувээн,9Рэувээнэй дүрбэн хүбүүд Ханоох, Паллуу, Хецроон ба Кармии;10Шимоон, тэрэнэй зургаан хүбүүд

Емуээл, Ямиин, Оһаад, Яхиин, Цохаар ба ханаһаан яһанай һамганһаань түрэһэн Шауул;пЛевии, тэрэнэй гурбан хүбүүд Гершоон, Кеһаат ба Мерарии;12Иуда, тэрэнэй гурбан хүбүүд Шелааһ, Пээрэц ба Зараах. Ээр Онаан хоёр хүбүүдынь бүри Ха-наһаанда байхадаа гээгдээ һэн. Пээрэцэй хоёр хүбүүд Хецроон ба Хамуул;13Иссахаар, тэрэнэй дүрбэн хүбүүд Толаа, Пуваа, Яшуув ба Шимроон;14Зевулуун, тэрэнэй гурбан хүбүүд Сэрэд, Элоон ба Яхлээл.15Яковтанай Падаан-Араамда байхада Леһаа һам ган һаань Яков та дээ рэ дур даг да һан зур гаан хү бүүн, нэгэ басаган Динаа түрөө бэлэй. Яковай һамган Леһаагай хүбүүд бо лон аша на рынь хам та даа гу шан гур бан хүн бо лоо һэн.

16Египет руу ошоһон зоной дунда Яковай хүбүүн Гаад, Гаа-дай долоон хүбүүд Цифеоон, Хаггии, Шунии, Эцбоон, Эрии, Ародии, Арелии;17Ашээр, Ашээрэй дүрбэн хүбүүд Имнаа, Ишваа, Ишвии, Бериааһ, басаган Сераах; Бериааһай хоёр хүбүүд Хэбэр ба Малкиээл;18Яко вай Ле һаае һам га аба ха да, Ла ваан эсэ гэнь басагандаа зараса болгон Зилпаа гэдэг эхэнэрые үгөө бэлэй. Зилпаа удаань Яковай бага һамган боложо, хоёр хүбүү гаргаа. Тэрэ хоёр хүбүүдынь үринээрээ абаад, Яков эсэгэтэеэ хамта Египет ошоо һэн. Яковай татабари эхэнэр Зилпаагай хүбүүд, ашанарынь хамта арбан зургаан хүн болоно.

19Яковай һамган Рахээлһээ гараһан хоёр хүбүүд Иосиф, Бинь-ямиин гэгшэд байлсаа.20Иосиф Египедэй Гелиополис хотын дээдэ санаартан Потифераагай басаган Асенаахтай гэрлээд, Менашше, Эфраим гэдэг хоёр хүбүүтэй болоо һэн.21Рахээлһээ гараһан хүбүүн Биньямиин, Биньямиинай арбан хүбүүд Белаа, Бэхэр, Ашбээл, Гераа, Наймаан, Эхии, Роош, Муппиим, Хуппиим ба Арда тэдэнэй дунда байгаа.22Эдэ Рахээлһээ гараһан Яковай үри һадаһад — арбан дүрбэн хүн — мүн лэ Египет ерэлсээ.

23Яковай хүбүүн Даан, Даанай хүбүүн Хушиим;24нүгөө хү-бүүн Нафталии, Нафталиин дүрбэн хүбүүд Яхцээл, Гүнии, Эцер ба Шилээм гэгшэд байлсаа.25Яковай Рахээлые һамга абахада, Лаваан эсэгэнь басагандаа зараса болгон Билһаа гэдэг эхэнэрые үгөө бэлэй. Удаань тэрэ зара са эхэнэр Яковай бага һамган болоод, хоёр хүбүү гаргаа һэн. Эдэ хоёр хүбүүд болон үри һадаһадынь, дүн хамта долоон хүн Яковтай хамта Египет ерээ.

26Яко вай үхи хүү гэ дэй тоо гэ бэл, өөрыень, һам га ды ень, Ио-сифые оруулангүйгөөр тоолобол, жаран зургаан хүн Египет ерэһэн байна.27Энээнһээ гадна Египедтэ түрэһэн Иосифой хоёр хүбүүд болон Яковые, Иосифые нэмэхэдэ, Яковай гэр бүлын тоо дала болоно.

28Яков Гошен дайдын хаана һуурижаха ёһотойгоо заалгахын тула Иудые Иосифто өөрһөө урид эльгээгээ һэн. Иигэжэ тэдэ-нэй Гошен аймагта ерэһэнэйнь удаа29Иосиф хүлэг мори хүллэ-һэн хүн гэн тэр гээр хүрэжэ ерэ бэ. Ио сиф эсэ гэ еэ ха рам саа раа буу гаад, хү зүү дэн тэбэрижэ, удаан уй лаа бэ лэй.30Тии хэдэнь Израиль Иосифто хэлэбэ:

— Мүнөө шамайе амиды мэндэ ябахыш хараа хадаа үхэхэ-дэм нишье болохо!

31Тиигээд Иосиф аха дүүнэртээ, түрэл саданартаа иигэжэ хэлэ бэ:

— Зай, мүнөө би эзэн хаанда ошожо, «аха дүүнэрни болон эсэгымни бүхы түрэл түтим нам руу Ханаһаан оронһоо ерээ.32Тэдэмни бултадаа малша зон, мал һүрэгөө, бүхы байһан юумэеэ ашаад, наашаа нүүжэ ерээ» гэжэ хэлэхэм.33Харин таанадһаа ямар ажал хэдэг зомта гэжэ Египедэй хаанай һураа һаань,34«та най бо гоол бо лохо би дэ нэр бага на һан һаа хой шо мүнөө болотор, манай эсэгэнэр мэтэ, мал адуулдаг зомди» гэжэ хэлээрэйгты. Тиихэдэтнай таанадые Гошен гэдэг газар ню таг та һуурижуулха.

Египедэй зон хүдөө нютагай нүүдэлшэ малшадта дээрэлхүүгээр хандадаг ушарһаа Иосиф энээниие хэрэглэн, аха дүүнэртээ эгээл һайхан газар дайда үгэхэ гэжэ һанаһан байгаа.

1Египедэй хаанда ерэжэ, Иосиф иигэжэ хэлэбэ:

— Ханаһаанһаа эсэгэмни, аха дүүнэрни жэжэ, бодо малаа туугаад, эд бараагаа ашаад ерээ. Мүнөө тэдэ Гошен газар дайдада тогтоод байна.

2Иигэжэ Иосиф аха дүүнэрэйнгээ табыень шэлэн абажа, эзэн хаа ниие ба раал хуул ба.

3— Ямар ажал хэнэбта? — гэжэ хаанай асуухада, тэдэ харюу-саба:

— Танай барлагууд болохо бидэнэр үбгэ эсэгэнэртээ адли мал шад гээшэбди.

4Тиигээд тэдэ эзэн хаанда иигэжэ хандаба:

— Манай Ханаһаан нютагта үлэсхэлэн хооһон байдал тохёол-доо. Ган гасуурһаа уршагтажа, малай бэлшээри үгы бо лоод байна. Тиихэдэнь бидэ танай нютаг руу нүүжэ ерэһэн ушарһаа ядуухан бидэнэртэ Гошен гэдэг нютагта ажаһууха зүбшөөл үгэхые тнай гуй набди.

5Египедэй хаан Иосифто хэлэбэ:

— Эсэгэшни, аха дүүнэршни шамда гэжэ наашаа ерээ.6Египет орон шинии мэдэл доро байдаг бэшэ аал? Тэдэнээ энэ оронойм-най эгээл һайхан газар болохо Гошен аймагта һуурижуула. Аха дүүнэрэйшни дунда мал һайнаар хаарууһалдаг зоной бии һаань, ми нии үм сын мал һү рэ гые тэ дэ нэй ха рюу сал га да үгөөрэй.

7Һүүлээрнь Иосиф Египедэй хаанда өөрынгөө эсэгэ Яковые бараалхуулба. Яков хааниие Эзэн Бурханай нэрээр үреэбэ.

8Эзэн хаан тэрээнһээ хэды наһатайень асууба ха.

9— Нял ха на рай һаа нүү дэл бай дал тай би зуун гуша на һа тай бо ло ноб. Нүү дэл бай дал тай элин сэг эсэ гэ нэ рэйм ни үн дэр на-һантай зэргэсүүлбэл, энэ угаа бага юм ааб даа. Наһан соогоо би ехэ зоболон үзэһэн хүм, — гэжэ Яков харюусаба.

10Тиигээд тэрэ хааниие дахин үреэгээд, ордонһоо гаража ошо бо.

11Иигэжэ хаанай захирһанай ёһоор, Иосиф аха дүүнэрээ Египедэй эгээл һайхан газарта һуурижуулба. Энэнь Рамсес хо-тын хажууда бэлэй.12Иосиф эсэгэ, аха дүүнэрээ болон тэдэнэй гэр бү лэ нүү дые бул тыень эдеэ хоо лоор хан га даг һэн.

Египедтэхи үлэсхэлэн хооһон байдал

13Газар дайдадань орооһо таряан дууһаба — Египедтэшье, Ханаһаандашье үлэн хооһон байдал бүри хэсүү болобо.14Эдэ нютагуудай хүн зондо орооһо наймаалжа, Иосиф хаанай сан-да Египедэй, Ханаһаанай газар дайдада байһан хамаг сагаан мүнгэ суглуулба.15Тиигэһээр Египедтэшье, Ханаһаандашье сагаан мүнгэнэй дууһахада, Египедэй зон Иосифто ерэжэ, иигэжэ хэлэбэ:

— Бидэ мүнгэгүй болообди. Хараһаар байжа та бидэниие үхүүлхэ гээгүй һаа, эдеэ хоол үгыт!

16— Сагаан мүнгэнэй дууһаа һаань, малаа наашань асараг-ты, — гэбэ Иосиф. — Эдеэ хоол малаар андалдан абажа болохо.

17Тэрэ жэл зон адууһа, хони, ямаа, үхэр болон элжэгэ Иосиф-то асаржа үгөөд, орондонь орооһо абадаг болобо. Иигээд тэдэ малаашье үгэжэ дууһаба.

18Нүгөө жэлынь Египедэй зон Иосифто ерээд, иигэжэ хэлэ-бэ:

— Бүхы мүнгэнэйнгээ дууһаһан тухай бидэ танһаа, манай эр-хим хүндэтэ эзэнһээ, нюугаадшье яахабибди. Адууһа малнай, эрхим хүн дэ тэ, танай болонхой. Маанад та өөрын гэхэ юу мэн гэбэл, гансал үмсын газар, энэ бэемнай үлэнхэй.19Арад зоной туража үхэбэл, энэ газар хооһон болохо бэшэ гү? Хэрбэеэ та-най маанадта эдихэ хоол үгөө һаатнай, бидэ үмсын газартаяа хам та хаа най ал ба тан бо лохоб ди. Би дэн дэ мүн лэ та ри ха үрэ-һэн хэрэг тэй.

20Тиигэжэ Иосиф Египедэй бүхы зоной үмсын газарые хаанда худалдан абажа үгэбэ. Эдихэ хоолгүй болоһон бүхы арад зон аргагүйдэн, эдлэдэг газараа иигэжэ худалдаа бэлэй.21Тэрээнһээ гадна Египет орон нютагай нэгэ захаһаа нүгөө заха хүрэтэр үргэн уужам нютагай хүн зон эзэн хаанай албатан болобо.

22Гансал санаартан үмсэ газараа Иосифто худалдаагүй һэн. Юуб гэхэдэ, хаан тэдэниие тусхай зарлиг гарган, үнэгүй хоолоор хангадаг байгаа, тиимэһээ тэдэ үлэсхэлэн ябаагүй, тэдээндэ газараашье худалдаха хэрэг гарабагүй.

23Иосиф Египедэй арад зондо хандан, иигэжэ хэлэбэ:

— Би та бүгэдые газартайтнай хамта эзэн хаанда худалдан абажа үгөөб. Мүнөө таанадта тариха үрэһэ үгэнэб.24Харин таанад ургаса хуряахадаа, табанай нэгэ хубииень хаанда үгэ-дэг бай хат, та ба най дүр бэн ху бии ень та ри ха үрэ һэн, мүн гэр бүлөө тэжээхэ хоол болгон өөһэдтөө үлөөдэг байхат.

25Египедэй арад зон Иосифто иигэжэ хэлэбэ:

— Эрхим хүндэтэ эзэмнай! Та маанадые абараат! Тиимэһээ танай үгөөр бидэ хаанай албатан болохобди.

26Иигэжэ Иосиф газар тухай зарлиг гаргажа, мүнөө хүрэтэр Египедэй зон хуряаһан ургасынгаа табанай нэгые эзэн хаандаа татабари болгон түлэдэг юм. Гансал Египедэй санаартан үмсэ газараа хаанда үгөөгүй, өөһэдтөө үлөөнхэй.

Үри һадаһадаа Яковай үреэлгэ

27Израилиин уг удамайхид Египедэй Гошен газарта амидаран ажаһуужа, эдлэхэ үм сын газартай, эд зөөритэй, үри хүүгэдээр олон боложо, ажабайдалынь ехэ һайн болоо бэлэй.

28Яков Египедтэ арбан долоон жэл ажаһуужа, зуун дүшэн долоон наһатай болобо.29Наһа бараха сагай ерэхэдэ, Израиль Иосиф хүбүүгээ дуудажа, иигэжэ хэлэбэ:

— Хүбүүмни, ши үнэхөөр абадаа дуратай юм һаа, хүсэлыем-ни бэелүүлхэб гэжэ үгөө үгэ. Зай, хүбүүмни, ши энээниием бэелүүлхэ һаа, эртын заншалай ёһоор, абынгаа хоёр гуяын хоорондо гараа табяад, энэ нютагта яһыем орхихогүйб гэжэ тангаригла.30Үбгэ эсэгэнэрэймнай шарил хүдөөлүүлһэн Хана-һаан орон ню таг та абаашажа, аба яа табяарай.

— Абамни, хэлэһыетнай дүүргэхэб, — гэжэ Иосиф харюуса-ба.

31— Тиигэбэл, тангаригла! — гэбэ Израиль. Иосиф тангариг үргэбэ.

Израиль хэбтэридээ хэбтэшоо һэн.

1Нэгэ хэды саг болоод, эсэгэмни ехээр үбшэлбэ гэжэ Иосиф дуулаба. Тиигээд тэрэ Менашше болон Эфраим гэдэг хүбүүдээ дахуулаад, эсэгэдээ ерэбэ.2«Иосиф хүбүүнтнай танда зорин ерээ» гэһэн үгэ дуулаад, Израиль хамаг хүсэеэ суглуулан, орон дээрээ үндыжэ һууба.3Тиигээд Яков Иосиф хү бүүн дээ иигэжэ хан даба:

— Ханаһаан ороной Лууз гэдэг газарта байхадамни, хизааргүй хүсэтэ Бурхан намда үзэгдэжэ, үреэгээ бэлэй.4Үреэхэдээ, Тэрэ «Би шинии уг удамые үрэжэлтэй олон болгохоб, олон арадуу-дые шамһаа бии болгохоб, энэ газар нютагые хэтэ мүнхэдөө шинии үри һадаһадта үгэхэб» гэһэн юм.5Минии Египет ерээ-дүй байхада түрэһэн хоёр хүбүүдшни минии хүбүүд болохо. Эфраим Менашше хоёр ууган хүбүүн Рэувээн Шимоон хоёртой адли минии түрэһэн хүбүүд болобо гээшэ.6Харин тэдэнэй удаа түрэһэн хүбүүд шинии болохо. Тэдээндэ өөрын гэхэ үмсэ газар намһаа үгтэхэгүй. Харин намһаа үмсын газарта хүртэһэн ахана-райнгаа газар дайдада тэдэ ажаһууха эрхэтэй.7Месопотамиһаа Ханаһаан руу нүүхэ замдам Эфратаа, ондоогоор Бейт-Лехем, хотодо дүтэ Рахээл минии гар дээрэ наһа баража, би тэрэниие харгын хажууда хүдөөлүүлээ бэлэйб.

8Иигэжэ хөөрэжэ байтараа Израиль гэнтэ Иосифой хоёр хү бүү дые ха раад, асуу ба:

— Эдэ хэд бэлэй?

9— Бурханай үршөөһэн хоёр хүбүүдни, — гэжэ Иосиф харюу-саба.

— Тэдэнээ намда дүтэлүүлэ, — гэбэ Израиль. — Би тэдэнииеш Эзэн Бурханай нэрээр үреэхэм.

10Үбгэ наһан боложо, Израилиин хараа муудаад, мүртэй һай-наар харадаггүй һэн. Иосиф хүбүүдээ дүтэлүүлбэ, Израиль аша нараа тэ бэреэд үнсэ бэ.11Тии гээд тэрэ Иосиф то хэлэбэ:

— Би шамайе харахаб гэжэ найдаагүй һэм, харин Бурхан шамайешье, шинии хүбүүдыешье хараха аза талаан үршөө-бэл.

12Иосиф хоёр хүбүүдээ эсэгынгээ үбэр дээрэһээ абаад, урдань һүгэдэн, доро дохибо.13Удаань тэрэ хоёр хүбүүдээ хүтэлөөд, бага хүбүүн Эфраимые Израилиин зүүн гарта, ууган хүбүүн Менашше гэгшые баруун гартань абаашан, урдань зогсообо.

14Зүгөөр Израиль баруун гараа бага хүбүүн Эфраимай толгой дээрэ, зүүн гараа ууган хүбүүн Менашше гэгшын толгой дээрэ табиба.15Тиигээд Иосифые үреэхэдээ, хоёр хүбүүдыень үреэн, иигэжэ тэрэ хэлэ бэ:

— Минии үбгэ эсэгэ Авраһаам, эсэгэмни Исаак Бурханай заа-һан замаар ябадаг байһан юм. Наһанаймни туршада намайе Бурхан дахуулжа, энэ үдэр хүрэтэр хаража хамгаалан байна.16Намайе ёро муухай хүсэнһөө хамгаалжа байһан Бурханай элшэн эдэ хоёр хүбүүдые үреэхэнь болтогой! Минии нэрые эдэ хоёр хүбүүд залгамжалан абажа, үбгэ эсэгэнэр болохо Авраа-май, Исаагай нэрэнүүдые уламжалан абажа ябахань болтогой! Эдэ хүбүүдэй үри һадаһадынь үй түмэн болохонь болтогой!

17Эсэгынгээ баруун гараа Эфраимай толгой дээрэ табиһые Иосиф хараад, дурагүйдэжэ, гарыень абажа, ууган хүбүүн Ме-нашше гэгшын толгой дээрэ табяад,18иигэжэ хэлэбэ:

48:12 Ашанараа үбдэг дээрээ һуулгахадаа Яков тэдэниие өөрын хүбүүд болгоһон ёһолол хээ болоно.

— Тиимэ бэшэ, аба! Та эндүүржэ байнат. Ууган хүбүүмни энэ бай на. Ба руун га раа энэ хү бүү нэйм тол гой дээ рэ та биит.

19— Би мэдэнэб, — гэбэ Израиль. — Мэдэнэб, хүбүүмни. Энээн-һээш мүн лэ агууехэ арад гараха. Тиигэбэшье, дүү хүбүүниинь тэрээнһээ үлүү байха, олон арадай эхи табиха.

20Тиигээд тэрэ хоёр ашанараа саашань үреэжэ, иигэжэ хэ-лэ бэ:

— Израилиин үри һада һад бэе бэеэ үреэхэдээ, та хоёрой нэрэ хэлэжэ байхань болтогой! «Эфраим Менашше хоёрой абаһан һайн һайханиие Эзэн Бурхан танда баһа үгэхэнь болтогой!» гэжэ үреэжэ байг лэ.

Эфраимай нэрэһээ эхилжэ Яковай хэлэһэниинь ахаһаа үлүү хүн дэ тэй хүн тэрэ болохо гэһыень элирхэйл нэ.

21Һүүлээрнь Израиль Иосифто хэлэбэ:

— Абашни удахагүй хада гэртээ харихань. Харин Бурхан таа надтай хамта байжа, үбгэ эсэгэнэрэйтнай нютаглан бай-һан Ханаһаан орон таанадые бусаан абаашаха.22Урдань би эмории гэдэг обог аймагай урдаһаа тулалдахадаа, һэлмэ, һур-ша номой хүсөөр шэмэтэй һайхан нэгэ хадалиг газар дайда оложо аба һан хүм. Хү бүү дэйн гээ дун да һаа ган сал шам даа би тэрэ газарые үмсын болгон үгэнэб. Иигэжэ, хүбүүмни, ши аха-нарайнгаа дундаһаа абаһаа эгээл ехэ эд зөөри уг залгамжалан абаа бо ло нош.

1Яков хүбүүдээ ерүүлээд, иигэжэ хэлэбэ:

Т'^— Зай, тойроод зогсогты, хүбүүдни. Ерээдүйдэ юун таанадые хүлеэнэб гэжэ хэлэхэмни.2Яковай хүбүүд, суглараг-ты, Из ра иль эсэгэ еэ шаг наг ты!

3Ууган хүбүүн Рэувээмни! Эрэ бэеэ хүсөөд, хаба шадалдаа ябахадамни түрэһэн түрүүшын хүбүүмни, хүсэ шадалыем, бар тэн хээ ем абажа тү рэ һэн ши. Эрэ хү нэй омог хү сэн шам да бусадһаа үлүү шэнгээгдээ.4Гэбэшье үерэй уһандал тогтуури-гүй ши үриин ёһо гуримые бата сахижа шадаагүйш. Тиимэһээ тэрэ ехэ хүсэ шадалшни үхи хүүгэдтэшни шэнгэхэгүй. Түрэһэн эсэгынгээ орондо орожо, ши эсэгынгээ эрхэ эбдэжэ, гэр бүлы-ень бузарлааш.

5Шимоон болон Левии хүбүүдни! Бэе бэедээ туһалжа, хамта та хоёр ябабашье, хэсүү шэрүүн абьяастайт.6Уураа хүрэбэл, хүниие хороожо, миин байхаһаа үхэр малай шүрбэһые ами-дыгаар отолжо зугаасадаг та хоёрой бузар үйлэ хэрэгүүдтэ би хэзээдэшье хамааралсаагүйб, хэзээшье дэмжээгүйб.7Хэтэрмэ дош хон уур су хал тай, хэр зэ гы зан тай та хоё рые Эзэн Бур хан Яковай удам соо шэнгээхэ, Израилиин хүбүүд соо шэргээхэ, үмсэ газар үгэхэгүй!

8Иуда хүбүүмни! Аха дүүнэршни үеын үедэ уг удамыеш маг-тан байхань болтогой! Үри һадаһадшни дайсадаа шэлэ хүзүүн дээрэһээнь ад хан бари һан мэтэ хүдэл гүүлэн гүй захиржа, аха дүүнэрэйшни үри һадаһад уг удамайш урда һүгэдэн мүргэхэ.

9Залуу арсалан мэтэ, Иуда, олзо дээрээ омогтой һуухаш, хү-бүүм ни. За луу ар са ла най агнажа, ол зо той хэб тэ шэ дээ ерээд, амархадань, хэншье зүрхэлжэ һэреэдэггүй бэшэ гү? Шинии уг удам тиимэ ехэ һүр хүсэтэй болохо.10Иудын үри һадаһад хо до доо гар таа хаа най баяг ба ри ха, уг уда мынь хо до доо зон-хилогшод байха. Олон улас түрэнүүд шинии уг удамда албан татабари түлэжэ, урдаш һүгэдэн байха.11Үри һадаһадшни үеһөө үедэ дэгжэн дээшэлжэ, баян бүдүүн ажаһууха. Ажаһууһан ню-тагайнь газар дээрэ үрэжэлтэй, эрхим шанартай, үрэ жэмэсээр элбэг-дэлбэг виноградай модод ургажа, унажа ябаһан унаагаа ургаһан модондо уяжа, элжэгэнииньшье хүрэтэр тэрэ элбэг-дэлбэг жэмэсһээ эдихэ. Уг удамшни архи хэхэдээ, элбэг ургаһан тэрэ жэмэсые хүлөөрөө гэшхэн шахажа, амтата һайхан хүрин шүүһээрнь хубсаһаа угаажа, дэлгэр баян амидаржа байһанаа харуулхал.12Тэдэнэй нюдэдынь хүрин хара архиһаа боложо хара, шүдэдынь һүнһөө боложо, дун сагаан байхал.

13Зевулуумни! Шинии үри һадаһад Дундада далайн эрьеэр түбхинэн, үмсын газартай байха. Тэдэ уһан онгосоор худал-даа наймаа эрхилхэ. Уг удамшни Цидоон хото хүрэтэр таран амидарха.

14Иссахаар хүбүүмни! Хоёр ганзага сумаагай хоорондо хэбтэжэ байһан хүйхэр бүхэ элжэгэн мэтэ уг удамшни байхал.15Үбһэ ногоотой газарта амаржа байхада аятай гэжэ харахадаа, уг удамшни хүсэ шадалаа зангидан, хүндэ ажалда богоол мэтэ жүдхэхэл.

16Даан хү бүүм ни! Ши нии уг уда мууд Из ра илиин бу сад обог аймагтал адли бэеэ даан ажаһууха.17Тиихэдээ харгы замай хажуугаар мүлхидэг хорото могой мэтэ һанаатай зон шамһаа түрэн гараха. Унажа ябаһан моринойнь шагай хадхажа, дээ-рэнь мордоод байгааша хүниие унагааха хорон һанаатай могой мэ тээр сэдьхэдэг үри һа да һад шам һаа тү рэхэ.

18Эзэн Бурхамни! Тэдэнииемни абархат гэжэ найданаб!

19Гаад хүбүүмни! Дээрмэшэ дайсан оло дахин орон нютагташ добтолбошье, тэдэниие илаха, мүрдэн намнаха үри һадаһад шам һаа тү рэн га ра хал.

20Ашээр хү бүүм ни! Эдеэ хоо лоор элбэг-дэлбэг ню таг та ши-нии үри һадаһад амидаржа, хаанда һайхан эдеэ хоол бэлэдхэн, асар даг бай хал.

21Нафталии хүбүүмни! Гоё һайхан инзага түрэн, заха хизаар-гүй хээрэ талада дуран соогоо амидаржа байгааша һогоон мэтэ сүлөөтэ арад тү мэн шам һаа үдэн га ра хал.

22Иосиф хүбүүмни! Булагай дэргэдэ ургаһан, үрэ жэмэсээр элбэг виноградай эшэ мэтэ үнэр баян байхаш, һалаа ехэтэ уян эшээрээ ханада аһаһан модон мэтэ гээшэш.23Һурша ном агса-һан сэрэгшэд шам руу дугташан дайлаһан болобошье,24хүсэтэ гараараа ши һурша номоо шанга адхан харбажа, дайсанһаа өөрыгөө хамгаалжа шададаг хүндэл ажабайдалай бүхы һаад түбэгые дабажа, хорото дайсадаа илан диилээш. Юуб гэхэдэ, Яков эсэгыншни шүтэн хүндэлдэг Хизааргүй хүсэтэ Бурханай хүсэтэ гар шамайе хамгаалан туһалжа байна. Тэрэ болбол минии уг удам болохо Израилиин зоной найдаха хадын һуу-ри мэтэ бата хамгаалалта юм. Тэрэ болбол Израилиин арад зонииемнай хонин һүрэг мэтэ дахуулан, адуулан байгша эзэн юм.25Эсэгыншни хүн дэ лэн шү тэ дэг хи заар гүй хү сэ тэ Бур хан шамда, шинии уг удамуудта хододоо туһалан, таряалангуудташ-ни уһа элбэг бороо хура оруулан, газарайшни гүн оёорһоо сэбэр һайхан булагай уһа гаргажа байхань болтогой! Арюун ябадал-тай, үйлэ хэрэг бүтэмжэтэй үй олон үри һадаһадтай боложо, мал һүрэгшни өө мөөгүй, элүүр энхэ үсхэн олошоржо байхань болтогой!26Эзэн Бурхан намайе, Яков эсэгыешни, үбгэ эсэгэнэр-һээмни үлүү ехээр үреэжэ, элбэг ехээр хэшэглээ. Тэрэнэй үреэл мүнхэ саһатай, мүһэн голтой үндэр уулашье дабажа гараал. Ио-сиф хүбүүмни! Аха дүүнэрһээ холо байбашье, тэдэнээ даажа, туһалжа гараһан шинии магнай дээрэ энэ үреэл тамгалагдажа, үеын үедэ уг удамшни энээнһээ хүртэжэ ябахань болто-гой!

27Биньямиин хүбүүмни! Шоно аряатандал адли ши дайсадаа, үдэшэ-үглөө хамаагүй, таһа татан олзолдог байхаш.

28Иигэжэ Израиль бүхы хүбүүдээ үреэн, тус бүридэнь үреэл хэлэжэ үгэбэ. Эдэ хүбүүдһээнь хожом Израилиин арбан хоёр обог аймаг үдэн гараа бэлэй.

Яковай наһа баралга

29Удаань Яков хүбүүдтээ хэлэбэ:

-Үбгэ эсэгэнэрэйнгээ хойноһоо хада гэртээ хариха саг намда дүтэлөө. Хиит обог аймагай Эфроон гэдэг хүнһөө худалдажа абаһан үмсын газарта оршогшо хадын агыда үбгэ эсэгэнэрни хүдөөлүүлэгдэнхэй. Тэндэ намайе абаашажа табяарайгты.30Урда сагта минии үбгэ эсэгэ Авраһаам хиит обог аймагай Эфроон гэгшэ хүнһөө Ханаһаан нютагтахи Мамрээгэй зүүн талада оршодог Махпелаа гэдэг агы нүхые худалдан абажа, булаша бунхан болгоһон юм.31Тэндэ минии хүгшэн аба Авраһаам, хүгшэн эжы Саарра, Исаак аба, Ривкаа эжы хүдөөлүүлэгдэһэн, тэндэ би Леһаа һамгаяа хүдөөлүүлээб.32Тэрэ газар болон агы нүхэн хиит обог аймагайхидһаа худалдажа абтаһан юм.

33Яков хүбүүдтээ захяа үгэнүүдээ дууһан хэлээд, дахин орон дээрээ хэбтэн, амяа табижа, үбгэ эсэнэртээ мордобо.

1Иосиф эсэгынгээ толгой тэбэреэд, уйлан хайлан, таа лан бай ба.

2Эмшэ домшонороо дуудан, эсэгынгээ шарилые занданшуулха захиралта тэрэ үгэбэ.3Дүшэн хоногой туршада занданшуулха ажал ябуулагдаба, удаань далан хоногой туршада Египедэй улад зон Из ра илиин хой но һоо га шуу даа һэн.

4Уй гашуудалай үдэрнүүдэй дүүрэхэдэ, хаанай түшэмэлнүүд-тэ Ио сиф хан да ба:

— Та бүхэнэй һанаанда таарамжатай байгаа һаам, эзэн хаанда иигэжэ хэлыт.5Минии эсэгэ наһа барахынгаа урда тээ намһаа тангариг абаһан юм. Тэрэнэй ёһоор, би эсэгынгээ шарилые Ханаһаан ороной нэгэ хадын булаша бунханда абаашажа хүдөөлүүлхэ ёһотойб. Тэрэ булаша бунханиие эсэгэмни өөрөө бэлдэһэн юм. Эсэгэеэ хүдөөлүүлээд, бусажа ерэхэб. Минии яба хые зүбшөөгыт.

6Тиихэдэнь эзэн хаан иигэжэ харюу дамжуулба:

— Яба, эсэгэеэ хүдөөлүүлэ. Үгэһэн тангаригаа бэелүүлэ.

7Тиигэжэ Иосиф эсэгынгээ шарил абаад, Ханаһаан орон зо-

рибо. Египедэй хаанай бүхы түшэмэлнүүд, зүблэгшэд болон Египедэй бүхы дээдэ зиндаата зон тэрээнтэй хамта ябаба.

8Тэдээнһээ гадна Иосифой бүхы гэр бүлэ, аха дүүнэр, эсэгэ-дэнь хамаатай бүхы түрэл гаралнууд ябалсаба. Гансал бага балшар үхибүүд, мал һүрэгынь лэ Египедэй Гошен нютагта үлэбэ.9Хүнгэн тэргэтэй зоной, морин сэрэгэй мүн лэ ябалсаһан ушарһаа эдэ бүгэдэ нилээд ехэ субаан болоо бэлэй.

10Тэдэ Ханаһаан орон руу ороод, Иордан голой зүүн талада оршодог Атаад гэдэг хүнэй таряанай тээрмэ дээрэ ерээд, да-хин уйлалдаба. Иигэжэ Иосиф тэндэ долоон хоногой туршада тогтожо, эсэгынгээ хойноһоо угаа ехээр шаналан-гашуудан ёһо лоо бэ лэй.11Энэ ню таг та ажаһуудаг ха на һаа най хид энээ-ниие хараад, гайхан хэлсэбэ:

— Египедэй зон ямар ехээр бархиралдажа, гашуудажа байна гээшэб!

Тиимэһээ энэ газарые «Египедэй зоной бархираан», үгышье һаа, «Авээл-Мицраим» гэжэ нэрлэһэн юм.

12Хүбүүдынь эсэгынгээ һүүлшын захяа дүүргээ:13шарилыень Ханаһаан орондо асаржа, Мамрээгэй урда оршодог Махпелаа гэдэг га за рай ха дын бу ла ша да абаашажа хүдөөлүүлбэ. Ан хан сагта тэдэнэй үбгэ эсэгэ Авраһаам энэ газарые хиит обогой Эфроон гэдэг хүнһөө худал дан абаа бэлэй.

14Хүдөөлүүлһэнэй һүүлээр Иосиф суг ябаһан хүн зонтоёо хамта Египет руу бусаа бэлэй.

Аханартаяа Иосифой эблэрэлгэ

15Эсэгынгээ наһа бараһанай һүүлээр Иосифой аха дүүнэр хоорондоо хөөрэлдэбэ:

— Олон жэлэй урда тээ бидэ Иосифто муу юумэ хэһэн гээ-шэбди. Тии мэһээ тэрэ мүнөө маанадта муу һанажа, үһөөгөө аба ха яа һа наа һаань, яа ха биб ди?

16Тиигэжэ тэдэ Иосифто иимэ үгэнүүдые дамжуулхыень хү ниие эльгээбэ:

— Наһа барахынгаа урда тээ эсэгэмнай иигэжэ захяа һэн:

17«Урдань шамда муу юумэ хэһэн аханараа хүлисыш даа гэжэ Иосиф хүбүүндэмни дамжуулаарайгты». Тиимэһээ эсэгымнай шүтэн зальбардаг Бурханай богоолнууд болохо маанадые хү-лисыш даа гэжэ бидэ мүнөө шамайе гуйнабди.

Эдэ үгэ нүү дые шаг на ха даа, Ио сиф уй лаа һэн.

18Аха дүүнэрынь тэрээндэ ерэжэ, урдань һүгэдэжэ мүргөөд, хэлэ бэ:

— Бидэ мүнөө танай богоолшье болохоор бэлэн байнабди!

19— Бү айгты намһаа, — гэбэ Иосиф. — Би зарга шиидхэдэг Бурхан бэшэб.20Таанад намда мууе хэхые оролдоот, зүгөөр Бурханай үршөөлөөр энэтнай дэмбэрэлтэ хэрэгээр дүүрээ: хэды олон зоной ами наһан тэрэнэй ашаар абарагдаа гээшэб!

21Тиимэһээ бү айгты! Би таанадые, танай үхи хүүгэдыешье эди хэ хоолоор хан га хаб.

Энэ мэтэ һайн һайхан үгэнүүдые тэрэ хэлэжэ, аханарайнгаа һа наа сэдьхэл тэг шэ рүүлээ бэлэй.

22Ио сиф аха дүү нэр тэ еэ бо лон бүхы тү рэл га ра лаа раа хам та иигэжэ Египедтэ амидаржа, зуун арба наһаяа угтаба.23Тэрэ тү рэ һэн хү бүүн Эф раи майн гаа хүү гэ дые, аша бо лон гу ша на-раа, түрэһэн хүбүүн Менашше гэгшынгээ хүбүүн Махиирай хүү гэдые үзөө бэлэй.

24Наһа барахынгаа урда тээ Иосиф аха дүүнэрээ дуудаад, иигэжэ хэлэбэ:

— Минии мордохо саг дүтэлжэ байна. Гэбэшье Бурхан таа-надта туһалха, энэ орон нютагһаа гаргажа, үбгэ эсэгэнэрнай болохо Авраһаамда, Исаагта, Яковта үгэхөөр тангариглаһан тэрэ орон нютаг руу абаашаха.

25Тии гээд Ио сиф аха дүү нэр һээ тан га риг аба ба:

— Бурханай таанадта туһалан эндэһээ гаргажа, тэрэ орон нютаг руу зөөлгэхэдэнь, минии яһые эндэһээ тиишэнь абаа-шаад хүдөөлүүлхэт.

26Иигэжэ Иосиф зуун арба наһандаа нүгшэбэ. Шарилайнь занданшуулагдаад, хайрсаг соо анжаруулһан орон — Египет.